ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

پنج مرحله اصلی مديريت ؛ از برنامه ریزی تا نظارت



   مديريت را در يك تعريف ساده ، علم و هنر به كارگيري منابع و نيروها در راستاي رسيدن به اهداف مورد نظر مي دانند . در يك تعريف علمي، مديريت عبارت است از:فراگرد به كارگيري مؤثر و كارآمد منابع مادي و انساني بر مبناي يك نظام ارزشي پذيرفته شده كه ازطريق برنامه ريزي، سازماندهي، بسيج منابع و امكانات، هدايت و كنترل عمليات براي دستيابي به اهداف تعيين شده صورت مي گيرد. برخلاف مفهوم فرهنگ، تعاريف مديريت بسيار به هم نزديك هستند و مي توان در تعريف اين مفهوم،شاهد اجماع ميان علماي مديريت بود. ازاين رو:
1- مديريت يك فراگرد است؛
2- بر هدايت تشكيلات انساني دلالت دارد؛
3- مديريت مؤثر مبتني بر تصميم گيري مناسب و دستيابي به نتايج مطلوب است؛
4- مديريت كارآ، متضمن تخصيص و مصرف مدبرانه منابع است؛
ابعاد و چارچوب هاي مديريت ؛
علما و صاحب نظران علم مديريت، براي هر مديريتي پنج جزء يا وظيفه اصلي قائل هستند. اين وظايف عبارتند از: الف) برنامه ريزي، ب) سازماندهي ، ج) بسيج منابع و نيروها، د) هدايت و رهبري، ه ( كنترل و نظارت
برنامه ريزي؛ 
بنياد مديريت را تشكيل مي دهد. برنامه ريزي يك پل لازم وضروري است كه بين حال و آينده زده مي شود و احتمال دستيابي به هدف هاي مورد نظر را بالا مي برد. برنامه ريزي دربرگيرنده همه فعاليت هايي است كه مدير براي تدارك ديدن امور آينده انجام مي دهد . اقداماتي كه در اين زمينه انجام مي شود، عبارتند از: پيش بيني، تعيين هدف هاي بلند مدت ، تدوين استراتژي ها، تعيين سياست ها و درنظرگرفتن هد فهاي كوتاه مدت ، به عبارت ديگر برنامه ريزي عبارت است از:
1- تعيين هدف و يافتن يا پيش بيني كردن راه تحقق آن؛
2- تصميم گيري در خصوص اينكه چه كارهايي بايد انجام گيرد؛
3- تصور و طراحي وضعيت مطلوب، با دريافت و پيش بيني راه ها و وسايلي كه نيل به آن را ميسر م يسازد؛
4- طراحي عمليات، براي تغيير يك شيء يا موضوع برمبناي الگوي پيش بيني شده.
برنامه ريزي در مباحث مديريت از اهميت و جايگاه اساسي برخوردار است، بر ساير وظايف مديران اولويت دارد و مقدم بر آنهاست، اهداف همه فعاليت ها و تلاش هاي گروهي را تعيين و نحوه دستيابي به آن اهداف را طرح ريزي مي كند تا مدير بتواند تشخيص دهد از چه نوع ساختار سازماني بايد استفاده كند، و براي هر منصب چه كاركناني با چه تخصص هايي به كار گيرد ، كدام شيوه هدايت و سرپرستي را مورد استفاده و چه معيارهايي براي كنترل عمليات مدنظر قرار دهد.
برنامه ريزي را براساس معيارهايي چون زمان و گستره به انواع مختلفي تقسيم مي كنند: بلندمدت، مي ان مدت و كوتاه مدت. برنامه ريزي بلندمدت حدود پنج سال به بالا، ميان مدت دو سال و كوتاه مدت حدود يك سال به طول مي انجامد.
سازماندهي
سازماندهي فراگردي است كه طي آن با تقسيم كار ميان افراد و گروه هاي كاري و ايجاد هماهنگي ميان آنها، براي كسب اهداف تلاش مي شود. در امر سازماندهي - كه مرحله ورود به اجراي استراتژي نيز محسوب ميشود  ساختار سازمان، پست ها، وظايف و اختيارات و روابط درون سازمان مشخص مي گردد. به عبارت دقيق تر: سازماندهي دربرگيرنده همه فعاليت هايي است كه مديريت انجام  مي دهد و به ايجاد يك ساختار از كارهاي تخصصي و روابط قدرت ها اختيارات منجر مي شود. كارهاي مزبور شامل طرح ريزي سازمان ، تعيين شرايط احراز شغل، شرح وظايف، تعيين ويژگي هاي شغل ، حيطه نظارت ، وحدت فرماندهي، ايجاد هماهنگي، طرح ريزي شغل و تجزيه و تحليل شغل مي شود.
بر اين اساس، در مرحله سازماندهي به اين سؤالات پاسخ داده مي شود كه سلسله مراتب سازماني چگونه است؟ ارتباط معاونت ها، مديريت ها و دفاتر چه نوع ارتباطي است؟ ساختار تشكيلاتي سازمان به چه نحوي است؟ چه كسي را براساس چه ويژگي هايي بايد به كار گمارد؟ وظايف بخش ها و افراد چيست؟ حيطه اختيارات آنها تاكجاست؟ و... .
فرايند سازماندهي شامل مراحل زير است:
1- طراحي و تعريف كارها و فعاليت هاي ضروري؛
2- دسته بندي فعاليت ها برحسب مشاغل و منصب هاي سازماني تعريف شده؛
3-  برقراري رابطه ميان منصب هاي سازماني براي كسب اهداف مشترك.
ساختار هر سازمان ، تعيين كنندة ميزان توان آن در پاسخگويي به چالش هاي محيطي است. مطالعات انجام شده حاكي از آن است كه ساختار سازمان و نحوه قدرت كنترل توزيع، تحت تأثير  استراتژي و اندازه فناوري محيط در آن قرار دارد.
بسيج منابع و امكانات
يكي از وظايف اساسي مديران، بسيج منابع و امكانات است كه از آن ياد مي شود. اين وظيفه مديريت طرح ريزي و تأمين نيروي انساني  به عنوان را بدين گونه تعريف كرده اند:
1-  پر كردن مشاغل ساختار سازماني ازطريق شناسايي نيازمندي هاي نيروي كار، ذخيره كردن افراد در دسترس، استخدام، انتخاب، جايگزيني، تشويق، ارزيابي، جبران و آموزش افراد مورد نياز؛
2-  روشي كه ازطريق آن مديريت تشخيص مي دهد چطور سازمان مي تواند از موضع قبلي به موضع مورد نظر برسد . بنابراين ، از طريق طرح ريزي تلاش مي شود نيروي انساني مناسب به تعداد مورد نياز در زمان مناسب و مكان مناسب به دست آيد و از اين راه، سازمان و نیز افراد سازمان به منافع مورد نظر خود برسند.
هدايت
مرحله هدايت  كه برخی از صاحب نظران علم مديريت از آن به عنوان مرحله ايجاد انگيزه و رهبري نام مي برند- درواقع يكي از مهم ترين مراحل مديريت محسوب مي شود. اهميت اين مرحله به حدي است كه علماي مديريت اغلب آن را با خود مديريت يكسان تلقي مي كنند . در اين مرحله اقداماتي انجام مي شود كه براي شكل دادن به رفتار انساني لازم است.
رهبري؛ يكي از مهم ترين وظايف هدايتي مديران محسوب مي شود .متفكران علوم انساني، مفهوم رهبري را از ابعاد مختلفي مورد بحث قرارمي دهند: گروهي آن را بخشي از وظايف مديريت مي دانند و گروهي ديگر ،مفهوم وسيع تري نسبت به مديريت براي آن قائلند و آن را توانايي ترغيب ديگران به كوشش مشتاقانه جهت هدف هاي معين مي دانند و يا فعاليت هايي كه مردم را براي تلاش مشتاقانه در جهت كسب اهداف گروهي، تحت تأثير
قرار دهد. برخي نيز به تحت تأثير قرار دادن ديگران جهت كسب هدف مشترك، رهبري مي گويند. اگر رهبري نفوذ در ديگران جهت كسب هدف باشد، مديريت ، نفوذ در ديگران جهت كسب اهداف سازماني است . در رهبري، اهداف مي توانند گوناگون باشند، اما در مديريت ، اهداف سازماني اولويت دارند. اگر فردي در رده عملياتي بر تصميم مدير عالي سازمان اثر بگذارد، در آن صورت آن فرد، در اين مورد رهبر است و مدير عالي، پيرو. به ديگر سخن؛ در رهبري سلسله مراتب مطرح نيست و رهبر مي تواند عضو سازمان نباشد.
از وظايف هدايتي مهم ديگر مديران، ايجاد انگيزه یا انگيزش است. انگيزه را معمولاً حالتي دروني مي دانند كه انسان را به عمل وا مي دارد. انگيزش يك اصطلاح كلي است كه درباره تمامي كشش ها، اشتياق ها، نيازها، آرزوها، و نيروهاي همانند آن به كار برده مي شود. انگيزش، عامل اساسي در ايجاد تلاش ها و فعاليت هاي فرد يا افراد محسوب مي شود. برخي، هدف ها را با انگيزه ها اشتباه مي گيرند و آنها را يكي مي دانند؛ درحالي كه هدف ها جنبه خارجي و انگيزه ها جنبه دروني دارند. در حقيقت، هدف ها از آن جهت مورد توجه فرد قرار مي گيرند كه وضعيتي را به وجود مي آورند تا انگيزه هاي فرد ارضا شود.
كنترل، نظارت و ارزشيابي
كنترل و ارزشيابي معمولاً آخرين مرحله از فرايند مديريت به حساب مي آيد. البته اين حرف بدان معنا نيست كه مديران بايد منتظر بمانند تا مراحل قبلي محقق شود، سپس به نظارت و ارزشيابي مشغول شوند. كنترل و ارزشيابي بايد در تمام مراحل مديريت به اجرا در آيد و حضور داشته باشد .
هدف از كنترل:
انجام فعاليت هايي است كه مدير جهت حصول اطمينان از اينكه نتايج  واقعي با نتايج برنامه ريزي شده سازگار است، انجام مي دهد. كارهايي كه دراين زمينه انجام مي شود، عبارتند از: كنترل كيفيت، كنترل امور مالي، كنترل فروش، كنترل موجودي ها، كنترل هزينه ها، تجزيه و تحليل انحرافات ، دادن پاداش و تشويق و ترغيب افراد به طور كلي فعاليت هايي كه در فراگرد كنترل انجام مي گيرند، به چند مرحله تقسيم مي شوند:
1- تعيين معيارها و ضوابط كنترل؛
2- تشخيص ميزان انحراف ها و بررسي علل بروز آنها؛
 3- تنظيم و اجراي برنامه ها و عمليات اصلاحي
مرحله اعمال كنترل در مديريت استراتژيك به مرحله ارزيابي استراتژي تعلق دارد. در مرحله ارزيابي استراتژي  چهار اقدام : الف) تعيين معيارهاي عملكرد، ب) محاسبه عملكرد فرد و سازمان، ج) مقايسه عملكرد واقعي با معيارهاي عملكرد برنامه ريزي شده، د) اقدامات اصلاحي، انجام مي گيرد؛ كه با اقدامات مرحله اعمال كنترل كم و بيش يكسان است.
منابع؛
- الواني، سيد مهدي، مديريت عمومي، تهران: نشر ني، چاپ پانزدهم، 1385
- رضائيان، علي، مباني سازمان و مديريت، تهران: انتشارات سمت، چاپ سوم، 1380
- صالحی امیری، سید رضا، عظیمی دولت آبادی، ا.، مبانی سیاست گذاری و برنامه ریزی فرهنگی، تهران: نشر ققنوس، چاپ اول 1395
- كونتر، هرولد و ديگران، اصول مديريت، ترجمه: محمدعلي طوسي و همكاران، تهران :
مركز آموزش مديريت دولتي، جلد دوم، چاپ اول، 1370

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766

شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66

شماره کارت: 7329-6247-3377-6104

به نام آقای رضا رجبی

درگذشت جان فریدمن
بررسی هویت شهر تهران در سینمای مستندِ معاصر(1)

Related Posts