ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

پيش از تاريخ / نئاندرتال، پيشتاز ديگري

 فيليپ دکامپ برگردان عبدالوهاب فخرياسري

در پناه يک ديوار صخره‌اي، گروهي گرد آمده و استراحت مي‌کنند. سور و سات آشناي شب‌زنده‌داري به راه است. صداهايي به گوش مي‌رسند، شايد ترانه‌اي، و بوي گوشت گاوي که به سيخ کشيده و بريان مي‌شود، به مشام ميرسد. لذت گذشت زمان در زير چادر. ٦٠ هزار سال پيش، همين اردوگاه «فولي»، در نزديکي پواتيه، محل زندگي زنان و مردان نئاندرتال بود...

ارزش و اهميت نمايشگاهي که در موزه بشر بر پا شد در حيات پرتلاطم بشر از هومو ساپينس - انسان «مدرن»-، که حدودا ٣٥٠٠٠٠ تا ٣٥٠٠٠ سال پيش زندگي مي‌کرد، تا به امروز است. پشتوانه اين ستايش از دگرگوني، پژوهش‌هاي سترگي است ‌‌که خط بطلان بر تمام پيشداوري‌ها پس از کشف استخوان‌هاي نيمه‌ميمون‌ها در سده نوزدهم کشيدند. تصورات عجيبي که بيشتر شاهدي است بر مناسبات ما با «آن ديگري» تا خود آن «ديگري»،که بر اساس اسطوره‌هايي چون انسان پشمالو چماق در دست پيش از تاريخ بنا شده است، هر چند هيچگاه و در هيچ يک از محل‌هاي اکتشاف باستان‌شناسي اثري از چنين سلاحي يافت نشد.

نئاندرتال موهايي به رنگ قرمز و گاه قهوه‌اي، ريزجثه و خپل، ابروان برجسته و چانه عقب‌رفته داشت. به علاوه، دهاني به اندازه کافي بزرگ براي حرف داشت و مغزش هم بزرگتر از مغز ما بود. به صورت پراکنده، از اروپا تا آسياي مرکزي، زندگي مي‌کرد، براي خود خانه و ماوا مي‌ساخت و تشکيل خانواده مي‌داد و مردگان‌اش را دفن مي‌کرد. در روزهاي بد، آسپيرين با فرمول باستاني اش -جوانه بيد- مي‌خورد. شايد هم از هنر سر درمي‌آورد. لااقل تصاوير هندسي بر ديوار غار گورهام (جبل الطارق) از وي باقي مانده است. مريلن پاتو-ماتيس، سرپرست نمايشگاه، بسياري از اين واقعيات و تحقيقات دامنه‌دار در پيوند با آن‌ها را در مجموعه انبوه و رنگارنگي گردآورده تا، وقتي حوصله‌مان از ساپينس سرآمد، به سراغ‌شان برويم(٢)...

به گفته يکي از ديرين‌شناسان و روزنامه‌نگاري که کارش کنکاش در زندگي روزمره نئاندرتال‌هاست، مقاومت آن‌ها در برابر تغييرات عظيم آب و هوايي و يخبندان‌هاي بسيار شديد، به مراتب بيشتر از نياکان «مدرن» ما بود(٣). همين مي‌تواند دليل خوردن غذاهاي پرانرژي، شامل مقدار زيادي گوشت، و لزوم شکار حيوانات عظيم‌الجثه، ماموت‌ها، گاوميش‌هاي وحشي، کرگدن‌ها و غيره، با تمام خطرات‌اش بود. کشفيات گردآوري شده اين نويسندگان نشان مي‌دهند که احتمالا با يکديگر همبستگي داشتند و از پيرترها و زخمي‌ها مراقبت‌ مي‌کردند: «چيزي در دست نداريم که دلالت بر آن داشته که هوش نئاندرتال‌ها کمتر ساپينس هاي هم‌عصرشان بوده باشد».

در سال ٢٠١٠، يک کشف خارق‌العاده نشان داد که نئاندرتال هم‌تيره ماست: بسياري از ما، ١ تا ٣% از DNA آن‌ها را داريم. ساوانت په‌بو، پيشتاز تعيين توالي ژن‌هاي باستان، به ويژه در ماموت‌هاي پشمالو، صحبت از اين ماجراجويي علمي باورنکردني، ترديدها و راه‌هايي که رفته مي‌کند. ژن‌شناسان باستان، از بخش کوچکي از گوش بازمانده از زمان‌هاي بسيار دور در غاري در آلتاي روسيه، توانستند ردي نيز از رده ديگري از انسان‌ها پيدا کنند: انسان دنيسوا. زيست‌شناسي مولکولي امکان حل معماهايي به مراتب پيچيده‌تر در بسياري از شاخه‌هاي انساني، جداشدن‌ها و پيوندهاي‌ متقاطع‌شان با يکديگر را فراهم مي‌آورد.

پرسش‌ها به مراتب بيشتر از پاسخ‌هاست. چرا و چگونه انسان مدرن بسيار فراتر از نئاندرتال رفت و تمام يا تقريبا تمام کره زمين را تسخير کرد؟ و چرا اين يک، درست زماني که تاثيرگذارترين آثار بشر بر ديوارهاي غار شووه( در منطقه آردش در جنوب فرانسه) نقاشي مي‌شد، ناپديد گرديد؟ هنوز شواهد کافي براي رد بسياري از فرضيات نداريم، ولي تا کنون نئاندرتال اين پيام اساسي را به ما داده: انسان، همانند همه گونه‌هاي ديگر، جاوداني نيست.

١- «نئاندرتال، نمايشگاه»، در موزه بشر، پاريس، تا ٧ ژانويه ٢٠١٩.

٢- Marylène Patou-Matis، الف تا ي نئاندرتال، انتشارات آلاري، پاريس، ٢٠١٨.

٣- Silvana Condemi و François Savatier، برادرم نئاندرتال، فلاماريون، پاريس، ٢٠١٦.

٤- Svante Pääbo، نئاندرتال، به دنبال ژن‌هاي گم‌شده،Babel essai، ٢٠١٥.

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

تصویر شهر در ادبیات (2): داستان بلند بیگانه آلبر ک...
با سردار سپه ؛ از اشتیاق تا ناامیدی (قسمت نهم)

Related Posts