ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

باغ های تاریخی مغولی -ایرانی در کشمیر



    ایالت جامو و کشمیر در شمال هند واقع شده و یکی از زیباترین ایالات شبه قاره هند محسوب می شود.این منطقه پیش از ورود مغولان و ایرانیان به آن یک مکان کاملا هندو نشین بود و هندوها بر طبق سنت کهن خویش دست به ساخت باغ های اندکی در این ناحیه زده بودند که در آن نه تنها گل ها و درختان تزیینی بلکه گیاهان دارویی نیز کاشته می شد و به آن در زبان سانسکریت واتیکا Vatika  گفته می شده است, یکی از مثال های بارز آن باغی به نام  باغ توت یا به قول هندی ها توت باغ  می باشد.در قرن 14 م اسلام وارد دره کشمیر شد و حکومت سلسله شاه میری بر آن غالب گشت در این هنگام ایرانیان بسیاری راه کشمیر را در پیش گرفته و با ورود  آنان بسیاری از  هنرها,آشپزی ,پوشاک ,راه و روش زندگی ,صنعت پارچه بافی و شال بافی  و درنهایت زبان فارسی را با خود برای کشمیریان به ارمغان آوردند.ایرانیان برای قرن های متمادی بر فرهنگ و مردم این ناحیه نفوذ فراوان گذارده و هندیان نام این منطقه را ایران صغیر گذارده اند.
در دوران حکومت سلطان زین العابدین که به او در زبان کشمیری  لقب (بود شاه ) یا همان پادشاه  به زبان فارسی داده بود در پایتخت تازه ساخت خویش به نام نوشهر باغی به نام اندورکوت Andurkot  یا باغ صفا زیبایی تمام ساخت .از دیگر پادشاهان کشمیر حسن شاه چک نیز در منطقه نوهاتا Nauhatta  نزدیک لچما کول Lachma Kul  باغی بزرگ و زیبا برای خویش بنا نهاد.بر طبق گزارشات تاریخی تمام باغ های کشمیر بر اساس نقشه برداری از سبک  باغ ایرانی که در آن حوض با فواره های فراوان ,آبراه هایی که به یکدیگر متصل شده و آب را به سرتاسر باغ می رسانند و هم چنین تراس ها و پله های پهنی که در امتداد آن گل ها و درختان متنوعی در آن وجود دارد.
در قرن 16 م مغولان یا سلسله گورکانیان وارد هند شده و در کشمیر ساخت باغ های متعدد متعلق به خاندان شاهی به سبک ایرانی را شروع و گسترش دادند,زیرا  تابستان های بشدت گرم و مرطوب  هند مورد پسند و دلپذیرگورکانیان نبود و ایشان برای رهایی از گرمای طاقت فرسای آن به کشمیر زیبا و فرح بخش  روی آورده و در آن برای خویش نه تنها باغ ها بلکه قصرهای زیبا و مساجد متعدد بنا نهادند.روش و سبکی که ایشان برای باغ های کشمیر بوجود آوردند از چند مدل پیروی می کرد یکی کاشت درختان متعدد چنار, دومی ساخت آبراه هایی که از کوه آب را به این باغ ها برساند , سوم ساخت قصری با دالان های زیبا و  بدون در که به آن بارا دری Baradari  یا دوازده در گفته می شد که بر بالای  این آبراه ها مشرف بود , چهارم حوضی بزرگ با فواره های بسیار که علاوه بر زیبایی تجسم بهشت در نوع خود می باشد و پنجم برج که برای پاسداری از باغ های شاهی در هر گوشه بنا شده بود  .
تمامی باغ های کشمیر از ساعت 9 صبح تا 7 عصر به روی بازدید کنندگان باز می باشند.قیمت بلیط برای هر باغ 10 روپیه است و بهترین فصول برای بازدید  از این باغات فروردین تا مرداد می باشد.
زیباترین باغ های تاریخی   کشمیر عبارتند از:
نسیم باغ Naseem Bagh :این باغ در شهر سری نگر نزدیک بخش غربی دریاچه دال Dal  در شهر سری نگر واقع شده و یکی از قدیمی ترین باغ های کشمیر می باشد.شاه جهان پنجمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند در سال 1635 م این باغ را با 12 هزار اصله چنار بنا نهاد.اکنون این باغ زیبا در محوطه دانشگاه سری نگر واقع شده است.در زمان بخشی غلام محمد که از سیاستمداران و هم چنین وزیر ایالت جامو و کشمیر در بین سال های 1947 تا 1953 م بود ,خانواده سلطنتی دوگرا   Dogra  که از خاندان راجپوت های هندوی ایالت راجستان بوده و در کشمیر قدرتی داشتند در سال 1950 م از این باغ به عنوان محل کارهای اداری دانشگاهی استفاده می کردند.
شالیمار باغShalimar Bagh  :ساخت اولیه این باغ به قرن 6 م باز می گردد و محققان هندی بر این باورند که پادشاه وقت منطقه یعنی پرورسینا دوم Parvarassena  آن را برای  خود به عنوان باغی مقدس ساخت و نام شالیمار از دهی در نزدیک آن گرفته شده است .در قرن 16 م سلطان زین العابدین این باغ را دوباره احیا کرده و در آن آبراه هایی برای برقراری جریان دوباره آب ساخت , در سال 1620 م جهانگیر چهارمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند  در درون خود باغ , باغ کوچکی به نام  فرح بخش را ایجاد کرد.شاه جهان پسر او نیز پس از پدر به ساخت و ساز در این باغ همت گماشت و بخش دیگر باغ یعنی فیض بخش را برآن افزوده و هم چنین قسمت زنانه یا حرمسرای شاهی را نیز در باغ فرح بخش بنا نهاد.پس از او حاکم وقت کشمیر یعنی ظفرخان دو قصر یکی از مرمر سیاه در نزدیک دیوان خاص و بخش زنانه برای زنان حرم شاهی و دیگری قصر صورتی در نزدیکی دیوان عام ساخت.سبک اصلی این باغ مانند دیگر باغ ها در هند از سبک ایرانی چهار باغ پیروی می کند, دو بخش به نام های دیوان عام یا محل ملاقات پادشاه با مردم و دیوان خاص محل ملاقات شاه با درباریان  نیز بر آن افزوده گشت.
چشمه شاهیChashm-i-Shahi - Chashme Shahi : این باغ را علی مردان خان حاکم وقت کشمیر  به دستور شاه جهان چهارمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند در سال 1632 م  در دامنه کوه های زبراوانZabarwan  ساخت و درواقع هدیه ای از طرف شاه جهان به پسر بزرگش شاهزاده دارا شکوه بود .این باغ دارای چشمه آب معدنی طبیعی می باشد و به شکلی بنا شده که در آن  بهترین و زیباترین عصرها و غروب ها را می توان مشاهده کرد,هم چنین این باغ نیز مانند دیگر باغ های ساخته در عصر گورکانیان هند به سبک چهار باغ ایرانی ایجاد گشته است.
نشاط باغ Nishat Bagh : این باغ را میرزا عبدل حسن به دستور آصف خان برادر بزرگ ملکه نورجهان همسر جهانگیر چهارمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند   در قرن 17 م یعنی در سال 1634 م بر طبق سبک باغ های ایرانی چهار باغ ساخت .نشاط باغ درست در کناره بخش شرقی دریاچه دال Dal  و پایین دامنه کوه زبروان Zabarwan  در شهر سری نگر Sri Nagar  مرکز ایالت جامو و کشمیر قرار دارد و یکی از بزرگترین باغ های تاریخی منطقه کشمیر می باشد,درواقع نشاط باغ یکی از بهترین نمونه های چهار باغ ایرانی در جهان اسلام می باشد,در بالای هر تراس بخشی به نام زنانا (زنانه) یا حرمسرا قرار داشته که درواقع بخشی خصوصی برای زنان حرم شاهی بوده است.مقبره زهره بیگم دختر پادشاه عالمگیر دوم ونوه جهانگیر نیز در این باغ می باشد.
پری محل Pari Mahal :این باغ در بخش غربی شهر سری نگر Sir Nagar  در نزدیک باغ چشمه شاهی و در دامنه کوه های زبراوان  واقع شده است.شاهزاده دارا شکوه پسر بزرگ شاه جهان پنجمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند در سال 1650 م اقدام به ساخت این باغ کرد و از آن به عنوان کتابخانه شخصی خویش استفاده می کرد.پری محل در نزدیک ویرانه های باستانی یک صومعه بودایی و مدرسه صوفی ها که در آن زمان به ملا شاه بدخشی پیر و مراد دارا شکوه تعلق داشت بنا نهاده شد.داراشکوه این باغ را به نام همسر خویش نادره بیگم دختر شاهزاده پرویز پسر پادشاه جهانگیر چهارمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند که مشهور به پری بیگم بود ,پری محل نامید.درواقع این باغ به عنوان رصد خانه و هم چنین بررسی های ستاره شناسی و پیشگویی مورد استفاده قرار می گرفت.این باغ دارای قصری بارا دری و حمام شاهی نیز می باشد.
آچا بال باغ Achabal Bagh: این باغ کوچک در شهر آچا بال در منطقه آتانانگ دره کشمیر واقع شده و پیش از ورود مغولان به کشمیر نیز وجود داشته و در متون کهن هندو از چشمه آب معدنی به نام آچا بال ناگ Achabal Nag   نام برده شده  است,  در  قرن 15 م سلطان وقت کشمیر آن را تجدید بنا کرد.باغ فعلی نخست در سال 1620 م به نام ملکه هند یعنی نورجهان همسر و سوگلی جهانگیر , باغ بیگم آباد نامیده شد,  زیرا کلمه بیگم به معنی ملکه در زبان ترکی می باشد ,سپس آن را بخاطر جهانگیر چهارمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند به شاه آباد  تغییر نام دادند. این باغ نیز به سبک چهار باغ ایرانی ساخته و در آن نهرها و جوی های فراوان  ایجاد و درختان چنار متعدد کاشته  شد ,هم چنین مکانی به نام( نشیمن) مشرف به این نهرها و جوی ها و قصر بارا دری نیز بنا نهاده شد. شاهزاده جهان آرا بیگم دختر بزرگ شاه جهان پنجمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند در قرن 17 م حمامی زیبا نیز در این باغ احداث کرد.
ویری ناگ باغ Verinag Bagh :این باغ هشت ضلعی که دارای چشمه آب معدنی طبیعی می باشد و به سبک باغ  ایرانی –چهار باغ  بنا نهاده شده را میرزا حیدر مهندس دربار جهانگیر چهارمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند در سال 1619 م ایجاد کرد,در سال 1626 م بدستور شاه جهان پنجمین پادشاه از سلسله گورکانیان هند بر وسعت این باغ افزوده گشته و بر آن نام شاه آباد نهادند,شاه جهان در واقع عاشق این باغ بود و یکزی از آرزوهای او در طول زندگیش این بود که در این باغ دفن شود.ویری ناگ باغ دارای چندین قصر بارا دری ,حمام شاهی و نهرها و جوی های بسیار است.این باغ در ناحیه آنانتانگ Anantnag  در 78 کیلومتری شهر سری نگر واقع شده است.معنی این کلمه در زبان سانسکریت به معنی چشمه آب معدنی طبیعی می باشد,کتیبه ای به زبان فارسی در روی دیوارهای غربی و جنوبی باغ کنده شده که در آن بر تاریخ ساخت باغ و مکان های آن ذکر شده است.
منابع:
1-The Valley Of Kashmir ,Sir Walter Roper Lawrence ,Asian Education Service 1895
2-Tourist Places In Jammu And Kashmir ,Dr. Sutinder Singh ,Educreation Publishing 2011

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

بر صُفة آموزه‌های نور
میدان های شهر یزد

Related Posts