ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

انتشار هفتگی مطالب ویژه نامه «گذری بر تاریخ و فرهنگ افق‌های دور»

  ویژه نامه «گذری بر تاریخ و فرهنگ افق‌های دور» با موضوع فرهنگ بومیان امریکای شمالی، شماره اول از سال سوم ویژه نامه انسان و فرهنگ است که به سردبیری آقای دکتر محسن حافظیان و ویراستاری علمی خانم خدیجه نادری بنی، چندی پیش از طریق پایگاه انسان شناسی و فرهنگ تفدیم حضور علاقه مندان شد. از این پس مطالب این ویژه نامه در سایت به صورت جداگانه بازنشر خواهد شد. هدف از این کار دسترسی بهتر و بیشتر خوانندگان سایت انسان شناسی و فرهنگ به مطالب ویژه نامه و فراهم کردن امکان جستجوی آسان تر جداگانه مقالات این ویژه نامه است. اما پیش از آغاز آن ابتدا در قالب این مطلب، یادداشت سردبیر و ویراستار، پیشگفتار دکتر ناصر فکوهی بر ویژه نامه و همچنین فهرست آن تقدیم حضورتان می‌شود. پیشگفتار  سال 1492، سال  شگفت و سرنوشت سازی برای تمدن¬های دو سوی اقیانوس آتلانتیک شمالی بوده است.در این تاریخ آخرین دژ حکومتِ...
ادامه خواندن

اصطلاح شناسی جنسیت

دانشنامه استنفوردبرای تمیز دادن تفاوت‌های بیولوژیک از تفاوت‌های اجتماعی/روانشناختی وسخن گفتن درباره دومین نوع تفاوت، فمینیست‌ها واژه «جنسیت» (gender) را برگزیدند. روانشناسانی که درباره تراجنسی بودن  می‌نوشتند، اولین گروهی بودند که اصطلاح‌شناسی جنسیت را بدین معنا بکارگرفتند. تا دهه 1960 «جنسیت» تنها برای اشاره به واژگان جنس مذکر (masculine) و جنس مونث (feminine) استفاده می‌شد، همچون حروف تعریف le و la در زبان فرانسه (Nicholson 1994, 80; see also Nicholson 1998). با این همه، روانشناسی به نام روبرت استولر  (1968) برای توضیح این‌که چرا برخی مردم احساس می‌کنند «در بدن‌هایی اشتباه گیر افتاده‌اند»، آغاز کرد به استفاده از اصطلاح «جنس» (sex) برای برجسته کردن رفتارهای زیستی، و اصطلاح «جنسیت» برای برجسته کردن میزانی از زنانگی و مردانگی که یک شخص به نمایش می‌گذارد. با وجود این (روی هم رفته) جنس و جنسیتِ یک شخص مکمل یکدیگر بود، و جدا کردن این اصطلاحات به نظر مفهومی تئوریک به دست می‌داد و...
ادامه خواندن

مرحله پاگشایی بلوغ در هندویسم یا اوپایانا

نسیم کمپانی مقدمه: اوپایانا یا اوپایانام Upanayanam   در واقع مرحله گذر از دوران کودکی به دوراغ بلوغ یعنی  مسولیت پذیری اجتماعی و آموزش های دینی و فرهنگی در دین هندو می باشد,این مراسم یا جشن ورود به دنیای بزرگان را یک معلم مذهبی یا گورو Guru  انجام می دهد, در این روز مهم پس از غسل و تطهیر بدن پسر جوان در مقابل معلم مذهبی خویش وارد شده و به او ادای احترام می کند ,  این شخص  خاص با انداختن سه بند کتانی سفید یا یاجنوپویتا Yajnopavita  به سینه او, او را به عنوان شاگرد خویش پذیرفته  و درواقع این بندها باید در روی شانه چپ افتاده و از زیر دست راست بگذرد و این سه بند نشانه سه الهه یا خدا بانوی زیبا یعنی پروتی(الهه خرد و دانایی) ,لکشمی(الهه ثروت ) و سرسوتی(الهه هنر و ادبیات) می باشد , تا به او نه تنها آموزش های مذهبی...
ادامه خواندن

مقاومت زنان در زندان های اسرائیلی: فیلم « سه هزار شب» از مه مارسی

    مارینا د سیلوا برگردان عاطفه اولیایی   فیلم جدید سه هزار شب، ساخته   مه مارسی،  فیلم ساز فلسطینی که  در ۴ ٰانویه ۲۰۱۷ در فرانسه به روی پرده آمد، صدای رسای زنان  زندانی فلسطینی است. این فیلم توسط انجمن ترویج و پخش سینمای عرب در مارسی و مدیترانه (AFLAM) در موزه ی تمدن اروپا و مدیترانه (Mucem) و به همت  چهارمین  گردهم آیی بین المللی سینمای عرب  به نمایش گذاشته شد.    ضربات شلاقی بارانی کوبنده. زندانیان  به زنجیر کشیده شده  در تنورمانندی:  این تصاویر بر چهره خونین لایال اسفور حک شده اند. آموزگار جوان اهل رام الله،  از بد حادثه در محل و زمان  نامناسبی است و   در پی کمک  به جوان فلسطینی  که به جرم تروریسم مورد تعقیب  است؛   به نوبه ی خود،  به طور  مکانیکی  در   چنین وضعیتی قرار می گیرد . داستان در سال های ۱۹۸۰ جریان دارد یعنی زمانی که...
ادامه خواندن

انسان شناسی درد و رنج (19)

برگردان ناصر فکوهی و فاطمه سیارپور   بخش 19 در نظر بیمار تشخیص یک علت برای درد نوعی بازگشت به جهان است. این برای او به معنای آن است که می‌تواند بار دیگر خود را بازسازی کند گویی سرانجام، هستی او منشأیی یافته است و از این پس می‌تواند در یک نظم زمانی قرار گرفته و ضرورتاً به سوی درمان پیش رود. پیداشدن یک «علت» برای درد آشوب درونی بیماری را از میان برود، بدان انسجام بخشیده و به بیمار امکان می‌دهد به گونه‌ای نمادین بر آن اشراف یابد. برای بسیاری از بیمارانی که به سرطان مبتلا می‌شوند پیوندی میان روایت بیماری با رفتار یا ضربه‌ای که به آن‌ها وارد آمده، نوعی گسست در هستی‌شان به وجود می‌آید؛ گسستی که ظاهراً به فرایندی دامن می‌زند که حرکتی دوگانه را برمی‌انگیزاند: بیمار در آنِ واحد هم قربانی است و هم هم‌دستی برای درد. برای نمونه به یادآوردن عادات منفی مثل سیگارکشیدن یا...
ادامه خواندن

انسان شناسی پزشکی

انسان­شناسی از روزهای آغازین مساله سلامت، بیماری، درمان و پزشکی را مورد مطالعه خود قرار داده است. اما حدود پنج دهه است که این مطالعات به شکل سازمان­یافته و تخصصی با موضوعیت پزشکی، بدن و بهداشت انجام شده و به عنوان گرایشی جدید تحت عنوان انسان­شناسی پزشکی مطرح شده است  (Sobo, 2004, Young and Rees, 2011, Alexandrakis, 2011, Barnard and Spencer, 1996). علاقه انسان­شناسی به پزشکی، بیماری، و مرگ به آغاز این رشته در دهه 1870 بازمی گردد. بیماری و درمان برای انسان شناسان قرن 19 یک حوزه با مرزهای بسته و مشخص نبود. آنها که موجود انسانی را در حال گام برداشتن بر روی یک نردبان افقی از جادو، به چندخداپرستی، تک­خداپرستی و در نهایت علم­گرایی می­دیدند، در خلال مطالعه بر روی علایق مشترک، یعنی دین، جادو و سحر به طور اتفاقی با موضوع بیماری و درمان نیز برخورد می­کردند (Young and Rees, 2011:592).  اگر به مطالعات انسانشناختی از...
ادامه خواندن

قوم‎گیاه‌شناسی؛ پیشبنه و چشم‎انداز آن در ایران

اصطلاح دانش‎قومی از ترکیب دو مفهوم قوم‎شناسی و علم نشات می‎گیرد. این اصطلاح برای رشته‎های مختلف مبتنی بر اجتماعات محلی مانند قوم‏ستاره‎شناسی، قوم‎محیط‎شناسی، قوم‎گیاه‎شناسی، قوم‎داروشناسی، قوم‎پزشکی، قوم‎جانورشناسی، قوم‎برزشناسی و سایر رشته‎های مرتبط به کار می‎رود(ِالدن و اِفندی،2016: 383). در این میان اصطلاح قوم‎گیاه‌شناسی برای اولین بار توسط جان هارشبرگر در سال 1896 برای اشاره به مطالعه کاربرد گیاهان در نزد مردم بومی در رشته گیاه‌شناسی مطرح شد. گرچه بیش از این بسیاری از گیاه‌شناسان به کاربردهای بومی گیاهان در پژوهش‎های خود توجه داشتند. برای مثال یکی از آثار اولیه کارل وان لینه که در سال 1737 تحت عنوان گیاهان لپانیکا منتشر شد، مبتنی بر ارائه مباحثی در ارتباط با شیوه‌هایی مصرف گیاهان خاص در نزد مردم لاپلندر یا مردم سامی بود (داویدسون هانت، 2000: 3). به طور تاریخی، قوم‎گیاه‎شناسی شامل گردآوری فهرستی از گیاهان یک گروه از مردم و توصیف کاربردشان است(کومز بلوز،2002: 231). بنابراین بسیاری از مطالعات اولیه چنان...
ادامه خواندن

مفاهیم کلیدی در فرهنگ و زبان (2): بدن

      ماریلا پاندولفی برگردان زهرا خلجی تاریخ بدن انسان در طول قرن ها (به خصوص در فرهنگ های غربی) به شکل جدایی همواره فزاینده‌ای بین جسم و جان، بین تن و روح ترسیم شده است. در فرهنگ هایی که روابط بین انسان ها، ربانیت و طبیعت هماهنگ تعبیر شده و مداوم در سازگاری انسان با مقدسات متقابلا نفوذ کرده؛ تجربه بدن متفاوت بوده است. این رابطه در سنت های عالمانه آیورودا و طب چینی نیز برقرار است، همانند رسوم بدنی که از آن ها گرفته شده: یوگا، شیاتزو، تای جی کوان،‌کی گونگ یا طب سوزنی. چنین رسومی دلالت بر نظام عالم وجود پیچیده‌ای دارند که بدن انسان را در رابطه‌ای نزدیک و به هم پیوسته با نیروهای کیهانی و کشمکش های آن در نظر می‌گیرد. برای این سنت ها بدن تنها یک سازوکار مهار شده توسط زیست شناسی نیست بلکه جایگاهی است که می‌توان نشانه های هماهنگی و ناهماهنگی...
ادامه خواندن

هنگامی که گاو درخشان، سال را با شاخ زرینش می گشاید

از دوره ای نامعلوم هنگامی که هنوز نیاکان ایرانی با هندیان یکی بودند، میترا را می پرستیدند. هم سروده های ودا سرشار از ستایش اوست و هم اوستا به رغم دو نظام الهیاتی موجود در آن میترا ستوده می شود(Cumont, 1903:p.1).  ما امروز مطمئنیم که از زمان هخامنشیان باورهای مزدایی فراتر از آسیا بسیار گسترده بود. در دوران هخامنشیان «پارسیسم» بر باورهای دینی یهودیان تاثیر گذارده بود و برخی از باورهایی چون دیوان و فرشتگان، پایان جهان و رستاخیز ایرانی از طریق گروههای یهودی در سواحل دریای میانه گسترده شده بود (Cumont,1914:159) ایران برخلاف روم در قرن اول میلادی توانست نفوذ خود را بر آسیای صغیر و میانرودان گسترش دهد. با چنین گسترشی در آسیای صغیر و سوریه رموز میترا نیز در غرب گسترش یافت، گرچه خیلی پیشتر در زمان پومپیوس (Pompejus) در 67 پ.م. کیش میترا در روم نفوذ کرده بود، اما گسترش واقعی آن از زمان فلاویوس (Flavius)...
ادامه خواندن

بررسی واژه "توایف " "طوایف"  در زبان هندی و اردو Tawaif :

نسیم کمپانی مقدمه: یکی پس از ورود مسلمانان به هند در قرن 10 م از ایران ,افغانستان و آسیای میانه فرهنگ ایرانی-ترکی تقریبا در تمام جنبه های زندگی هندیان وارد و جاگیر شد ,پادشاهان ایرانی و ترک مشوق هنر در تمام زمینه ها بودند و بسیاری از موسیقی دانان,شعرا,نویسندگان, نقاشان,خطاطان,معماران ,بافندگان پارچه و فرش و دانشمندان از سایر کشورها به هند سرازیر شده و در دربار به گرمی پذیرفته شدند ,اینان به آوردن فرهنگ و هنر خویش به هند و پذیرفتن برخی از جنبه های فرهنگ و تمدن هند فرهنگ نوظهوری را پدید آوردند که تا کنون در بیشتر بخش های شبه قاره هند قابل مشاهده می باشد.یکی از این موارد نوازندگان و رقصندگان دوره گرد محلی بودند که در شهرها نمایش اجرا کرده و به علاوه به فال گیری ,شعبده بازی و تن فروشی مشغول بودند,اینان پس از ورود گروه های ذکر شده به شبه قاره هند در شهر...
ادامه خواندن