ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

مطالعه انسان شناختی نابرابری فضایی با تاکید بر حاشیه نشینی در شهر تهران

احمدرضا بلیغ

شواهد حاكی از این است كه سابقه ی حاشیه نشینی در ایران به سال های 1300 بر می گردد. پدیده حاشیه نشینی از نیمه ی قرن 19 به شدت توسعه یافته و در سال های اخیر به بیش ترین حد خود رسیده است چرا كه پایین بودن درآمد در روستاها و نبودن فرصت های اشتغال در جریان حركت روستائیان به شهرها، رشد سریع جمعیت شهری و كمبود مسكن روز به روز  نمایان تر شده و تعداد جمعیت حاشیه نشینان افزایش یافته است. به دلیل گرانی غیر متعارف زمین شهری در كلان شهرها به خصوص تهران هیچ راهی جز ظهور قارچ گونه و شتابان حاشیه نشینی شهری باقی نمی ماند.
منطقه واحدهای مسکونی رو به ویرانی، فرسوده با تجهیزات ناقص در حاشیه شهرها، تسلط فرهنگ فقر در منطقه، جدایی گزینی توده ای مردم روستایی از جامعه شهری، شهرک های چسبیده به شهر با مواد و مصالح کم دوام ساختمانی، گوشه گیری مردم منطقه از زندگی شهری، مهاجرت و سکونت بخشی از مردم روستاها در حاشیه شهرها از ویژگی های حاشیه نشینی گزارش شده است( شکویی، 1354: 1). معمولا حاشیه نشینان در کلان شهرهایی مثل تهران سه دسته هستند 1- مهاجرین از روستاها و شهرهای دیگر 2- مهاجرین از مرکز شهر به حاشیه به سبب هزینه بالای مسکن در شهر 3- روستائیان اطراف کلانشهر که در طرح گسترش شهر قرار گرفته اند.
       پدیده حاشیه نشینی به عنوان یك مسأله و آسیب اجتماعی خود مستعد و موجد طیف گسترده ای از مسائل و آسیب های اجتماعی است كه از حیث ماهیت تفاوت چندانی با آسیب های اجتماعی جامعه ندارد لكن به دلیل ماهیت و ساخت اجتماعی، جغرافیایی، فضایی و نوع روابط اجتماعی مناطق حاشیه نشین از شدت، تنوع و گستره خاصی برخورداراند. غالباً ساكنان مناطق حاشیه نشین، مردمانی فقیر و كم درآمد و با مسایل و مشكلات متعددی چون: تعارض فرهنگی، بی ثباتی اجتماعی، بیكاری، بزهكاری، تراكم جمعیت، دسترسی نامناسب به خدمات و سلامت زیست شهری، مشاغل كاذب، بی هویتی، خشونت، جرم و جنایت و غیره دست به گریبان هستند. پایین بودن روح تعلق شهروندی، عدم مشاركت، احساس تبعیض و سرخوردگی های انباشته شده نیز از خصایص بارز مناطق حاشیه نشین است. افزون بر این كیفیت مساكن از بعد مقاوم سازی و رعایت اصول مهندسی و معماری بسیار اسیب پذیر و مسأله دار می باشد و ساخت و سازهای بدون مجوز با مصالح بدون كیفیت و با عنایت به تراكم افراد در واحدهای مسكونی موضوع را جدی تر می كند.
       در كل، ویژگی های گفته شده، ساكنین این سكونت گاه ها را در مخاطره آسیب های اجتماعی، اقتصادی، طبیعی، زیست محیطی و ... قرار داده و موجب جدایی گزینی آنها از شهر اصلی شده است. برآورد می شود حداقل یك هشتم جمعیت شهری كشور در این سكونت گاه های غیر رسمی مستقر باشند و تداوم روند موجود، نسبت آن  را در آینده به یك چهارم جمعیت شهری و تعداد آن را به بیش از دو برابر خواهد رساند. البته به طور متوسط در مقایسه با بسیاری از كشورهای در حال توسعه، سكونتگاه های غیر رسمی و حاشیه-نشینی در ایران از كمیت و كیفیت مسكن و زیربناهای بهتری برخوردارند. اما با توجه به جهانی شدن اقتصاد با پیامدهایی همچون شهری شدن فقر و دو سطحی شدن جامعه، و در صورت تداوم داشتن این شرایط و چاره نكردن آن، می تواند به شكاف بیشتر انتظارات و واقعیات در اجتماعات غیر رسمی بیانجامد و آنها را محل عصیان و آسیب بیشتر كند. در این میان، كلان شهر تهران در كنار مسائل و مشكلات متعددی كه به واسطه توسعه روزافزون خود با آنها دست به گریبان است، به نحو بارزتری نسبت به سایر كلان شهرها با پدیده حاشیه نشینی مواجه شده است و توسعه مناطق حاشیه ای تهران به ویژه مناطقی كه به واسطه تبیین جامعه-شناختی به عنوان مناطق حاشیه نشین (به مفهوم اجتماعی آن) محسوب می شوند دورنمای امیدوار كننده ای ندارند یعنی در كلان شهر تهران توسعه مناطق حاشیه ای با وجود آسیب ها و ناهنجاری های اجتماعی موجود در آنها در حال تعمیق و توسعه می باشد كه مدیریت شهری را با نگرانی و دغدغه مواجه كرده است.

فایل کامل را دریافت کنید.--------مطالعه انسان شناختی نابرابری فضایی

 

فایل پاورپوینت:  anthropology-studies---space-and-inequality

 

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

برندگان و بازندگان نولیبرالیسم در هند
ویژه نامه نوروز98 و سیزدهمین سالگرد انسان شناسی و ...

Related Posts