ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

معرفی کتاب روحِ پراگ، اثر ایوان کلیما

عنوان اصلی: The Spirit Of Pragae and other essays (1995)

نویسنده: ایوان کلیما ، ترجمه‌ی خشایار دیهیمی

تهران، نشر نی 1387 ، چاپ هشتم 1395

تعداد صفحات 229

آن‌چه در ابتدا من را به سوی این کتاب سوق داد، عنوانِ آن بود. نامِ پراگ، به عنوان یکی از شهرهایی که از دور آرمانی می‌نماید ـ که البته تقریبا هیچ از تاریخ آن نمی‌دانستم ـ در ذهنم به قدر کفایت جذاب بود؛ از طرفی، از خشایار دیهیمی، پیش‌تر خوانده‌ام و می‌دانم مترجم قابلی نیز هست. یادداشتی که در پشت جلد آمده هم بی‌تاثیر نبود. مشاهده‌ی کلیدواژه‌های سفر، روحِ شهر، حافظه، خاطره و مواردی از این دست، تردیدم را به یقین تبدیل کرد که خواندن این کتاب، برای کسی مثل من که به روایت و ذهنیت شهر علاقمند است، خالی از لطف نخواهد بود. 

کتاب روحِ پراگ، در پنج بخش دسته‌بندی شده است:

بخش اول از خاطراتِ کودکیِ نویسنده آغاز می‌شود. شروعی مهیب و جذاب. چراکه خواننده را یک‌باره به دورانِ هیتلر پرتاب می‌کند. دوران تیره و تار یهودیان و رنجی که بر آنان رفت. خاطرات کودکی نویسنده، آنقدر روشن و همراه با جزئیات است که وقتی به خود می‌آیی، قریب به شصت صفحه‌ی اول را یک ‌نفس خوانده‌ای. بخش اول که تمام می‌شود، خواننده به یقین خوش‌حال است که نویسنده این شانس را آورده و گرفتار آشویتس نشده و بعدها قلم به دست گرفته و نوشته است. 

بخش دوم اما به تمامی متفاوت است. این بخش یادداشت‌های روزنامه‌ای نویسنده را دربرمی‌گیرد. با فقر زبان شروع می‌شود و فقر فرهنگی را در عناوین متعدد بازتاب می‌دهد. از پایان تمدن سخن به میان می‌آورد و اینکه در آینده‌ای نه چندان دور، انسان به چه سرنوشتی محکوم خواهد بود. جذابیت این بخش برای خواننده از این نگاه می‌تواند باشد که نکاتی ملموس در دنیای مدرن را به چالش کشیده است. برای مایی که در ایران زندگی می‌کنیم، روشن می‌سازد که فرهنگ‌ِ جوامع مختلف با وجود فاصله‌های جغرافیایی، چه درهم‌تنیدگی‌های ملموسی دارند.

بخش سوم، مقالات طولانی‌تری است که به مسائل سیاسی می‌پردازد؛ به فرهنگ علیه توتالیتاریسم، چگونگی شروع و پایانِ آن. مصادیقی که نویسنده بدان‌ها اشاره می‌کند و آن‌ها را بسط می‌دهد، مختص جمهوری چک و شهر پراگ است. از نکات حائز اهمیت این بخش می‌توان به پرهیز از جزئی‌گویی در رابطه با جمهوری چک و پراگ نام برد به گونه‌ای که خواننده به راحتی می‌تواند نمونه‌ای از حکومتی توتالیتر را که مدنظر دارد، به موازات با تحلیل‌های درون متن، به سنجش ببرد. در این بخش نویسنده رویکرد سیاسی خویش را آشکار می‌سازد و مواردی را به قطعیت بیان می‌کند؛ این نکته از آن‌جایی مهم می‌شود که می‌تواند هم به مذاق خواننده خوش بیاید و هم نه؛ و این تماما بستگی به ایدئولوژی‌ شخص خواننده خواهد داشت.

در بخش چهارم، نویسنده کوشیده است دو تفسیر کلی را که به مشکلات ادبیات مدرن می‌پردازد، ارائه دهد؛ درباره‌ی ادبیات مذهب سکولار و همچنین میزان درگیریِ ما و با سنت و چگونگی محدودیت رشد بحث می‌کند. البته تنها به ادبیات نپرداخته و گذری به هنرهای تجسمی نیز زده است. در این بخش نیز همانند بخش پیشین، اختلاف نظر خواننده با نویسنده میسر است اما در نهایت مطالعه‌ی آن خواننده را یقینا به چالش خواهد کشید.

نویسنده، نوشته‌هایش را در رابطه با فرانتس کافکا، در یک پژوهش طولانی در فصل آخر گنجانیده است. وی در ابتدای فصل پنجم از زندگی خصوصی کافکا و کنش‌های رفتاریِ او می‌گوید و در ادامه از کتاب‌هایش و شخصیت‌های موجود در آن‌ها به تفصیل سخن به میان می‌آورد. پیشنهاد می‌شود خواننده این بخش را در شرایطی مطالعه کند که حداقل شناختی اجمالی از کافکا و آثار او داشته باشد.

لازم به ذکر است که ایوان کلیما، پنج فصل این کتاب را در طول 15 سال نوشته است و در واقع هر بخش، برایِ خود کتابی مجزاست؛ با این حال پس و پیش خواندن بخش‌های کتاب جایز نیست چراکه آگاهی بر دوران کودکی و چگونگی فعالیت‌های روزنامه‌ایِ نویسنده، می‌تواند خطِ مشیِ قابل توجهی به منظور درکِ آن‌چه بدان اعتقاد دارد، باشد. 

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

لیسبون: پاره‌ای از بهشت
اثرات فرهنگ بر سلامت 

Related Posts