ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

مجموعه عکس «ویرانه؛ هم‌زیستی با انهدام»

 

«زندگی روزمره» مفهومی است که در یکی دو دهه‌ی اخیر وارد گفتمان علوم اجتماعی شده است. زندگی روزمره اشاره به  کنش‌ها و تجربه‌هایی دارد که مردمان شهر در طول شبانه روز و در تعامل با فضاهای شهری پیرامون خود دست به تجربه‌ی آن‌ها می‌زنند. فضاهای شهری بستر چنین تجربه‌هایی هستند. فضاهایی چون خیابان‌ها (برای قدم‌زدن)، پاساژها و مال‌ها (برای قدم‌زدن، تفریح، خرید و...)، کافه‌ها و فضاهای دیگر از جمله‌ی فضاهایی هستند که بیشترین تمرکز بر مطالعه‌ی زندگی روزمره بر آن‌ها متکی بوده است. 

شهرهای مدرن، در ساختار و سازمان فضایی خود در نهایت نظم کارکردی قرار دارند. به این صورت که انواع مختلف فضاهای شهری (فضاهای مسکونی، فضاهای اقتصادی، فضاهای تفریحی و...) به نحوی در ترکیب و سامان کلی شهر جای‌گرفته‌اند که کارکردهای مختلف شهر در بهینه‌ترین شکل ممکن تحقق یابد. با این حال، همچنان می‌توان شهرهایی را یافت که هرچند به این سمت پیش می‌روند لیکن عناصری را در خود دارند که موقعیت ویژه‌ای به آن‌ها داده است. این شهرها از فضاهایی برخورداراند که در تعریف شهر مدرن به عنوان یک آسیب شناخته می‌شود لیکن در تجربه‌ی این شهرها، حضور این فضاها تجربه‌ی خاصی را وارد حیات ساکنان آن شهرها کرده است. خانه‌های فرسوده و خرابه‌ بافت‌های تاریخی «اردکان» از این دست فضاها هستند. 

خرابه‌ها همان خانه‌های قدیمی‌ای هستند که به علت گذر زمان فرسوده شده‌اند و با بی‌توجهی مالکین‌شان بدون کاربرد خاصی گوشه‌ای از شهر آرمیده‌اند تا با مرگ تدریجی‌شان یکسره نیست و نابود شوند. حضور این خرابه‌ها در فضای شهری آن‌ها را وارد مناسبات زندگی روزمره کرده است. درواقع میان خرابه‌ها و دیگر فضاهای شهری که کارکردهای روزمره دارند (خانه‌ها، مغازه‌ها، خیابان‌ها، کوچه‌ها) از لحاظ فضایی، جدایی و گسستی در جریان نیست. می‌توان از خانه خارج شد و در کنار آن، یا در روبروی‌اش محیطی خرابه یا خانه‌ای فرسوده دید یا در حین عبور از خیابان فضایی خرابه دید. این فضای خاص و ویژه (حضور توأمان فضاهای روزآمد و کاربردی و فضاهای قدیمی و مخروبه در یک بستر مشترک کنش روزمره) به کنش‌ها و بینش‌های خاصی شکل داده است. 

با این حال، آن‌چه در رابطه با حضور خرابه‌ها در فضای شهری اهمیتی اساسی دارد حضور مداوم دو کرانه‌ی متضاد در کنار هم است: کرانه‌ی زیستمندی که همان خانه‌ها، مغازه‌ها و معابر هستند که زندگی در آن‌ها جاری است و دیگری کرانه‌ی انهدام که همان خانه‌های مخروبه و فرسوده هستند. هرچند این دو کرانه در نهایت فاصله و تضاد قرار دارند اما در این‌جا بی هیچ فاصله‌ای در کنار هم قرار گرفته‌اند. آن‌چه در تجربه‌ی زندگی روزمره مهم است زیستن در فضاهای روزمره و مشاهده‌ی فضاهایی است که روزگاری فضایی برای زندگی بوده‌اند و اینک خرابه‌ای بیش نیستند. درواقع کسانی که در همجواری خانه‌های مخروبه زندگی می‌کنند آینده‌ی فضاهای گذشته را با چشمان‌شان می‌بینند و آینده‌ی فضاهایی که در زمان حال در آن زندگی می‌کنند را نیز تصور می‌کنند. در واقع زندگی در فضای شهریِ مرکب از خرابه و فضای آباد، زندگی در «گذار» است؛ گذار گذشته به حال (خرابه‌ها) و گذار حال به آینده (فضاهای زیستمند موجود). درچنین فضایی که زندگی و تجربه‌ی زیسته‌ی منهدم پا به پای زندگی و تجربه‌ی زیسته‌ی درجریان حضور دارد، زندگی روزمره‌ی انسان‌های حاضر در این فضا چه شکلی و مهم‌تر اینکه چه معنایی به خود می‌گیرد؟ زندگی روزمره در این‌جا، به ویژه برای کودکان و زنان که بیشترین وقت خود را در خانه‌های بافت تاریخی می‌گذرانند و در جوار خانه‌های فرسوده هستند، چه تصورات و ذهنیاتی را در آن‌ها شکل می‌دهد؟ این فضای شهری ویژه، چه فلسفه‌ای برای مردمان به ارمغان می‌آورد تا به زندگی‌شان معنا دهد؟ بی‌اعتباری دنیا، حضور مداوم تلخی زمان که بی هیچ وقفه‌ای می‌گذرد و یاد انسان‌هایی که روزگاری می‌دیدیم‌شان و اینک با دیدن خانه‌ یا مغازه‌شان افسوس نبودن‌شان را می‌خوریم گوشه‌ای از تجربه‌هایی هستند که حضور در این فضاها بر انسان تحمیل می‌کند. 

فایل ضمیمه‌شده، عکس‌هایی از این فضاهای ویرانه است که از زمستان 1392 تا تابستان 1395 در بافت تاریخی شریف‌آباد و کوشکنو، از محلات اردکان، گرفته شده‌اند.

ویرانه؛ هم‌زیستی با انهدام کلیک کنید

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

معرفی کتاب «انقیاد زنان»، اثر جان استوارت میل
هنر و زيبايی در انسان شناسی فرهنگی (بخش اول)

Related Posts