ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

تهران جذاب و فرهنگی و درخشان

ترانه یلدا

از همين روزهاي اول تابستان شروع شده! قشنگ حس مي‌کني که شهر دارد به هر بهانه‌اي مي‌جوشد و تکان مي‌خورد. شب‌هاي ماه رمضان خيلي‌ها - از پير و جوان - مي‌آمدند بيرون. تا ساعت دو و سه صبح خيابان‌ها شلوغ بود. در سه روز تعطيلات عيد فطر، کنسرت‌هاي بزرگ در پياده‌راه باغ ملي شبي بيش از يکي، دو هزار نفر را به قلب تهران کشاند و عليرضا قرباني هم با تانگوهاي محشري که خواند، همه را سر شوق آورد. حتي انعکاس مرگ دردناک شهسوار بي‌همتاي سينماي ايران در کنج غربت هم در اين شب‌هاي تابستاني آن‌قدر غم‌انگيز از آب درنيامد. به دعوت بانوي مهربان سينمايمان، رخشان بني‌اعتماد، همه با چشمان نمناک در خنکاي شامگاهي باغ فردوس جمع شديم تا در فضاي زيباي پارکي که خيابان را به موزه سينما وصل مي‌کند، خاطراتمان را با او که براي هميشه رفته بود، با همديگر مرور کنيم و بعد برويم توي باغ تا لب حوض کاشي آبي شمع روشن کنيم. و بعد هم فوري براي راه انداختن يک مرکز بزرگ آموزش و توليد سينمايي در سطح جهاني به نام عباس کيارستمي خيالبافي کنيم... بله، تهران آن‌قدر تابستاني شده که هر غمِ گران‌سنگي هم حرکت و ايده جديد به راه مي‌اندازد. 

هر شهري به شيوه‌اي جذاب مي‌شود و برنامه ساز و آواز در فضاي عمومي تهران تاريخي، درست همان چيزي بود که سال‌ها آرزويش را داشتيم! مخصوصا ما که خانه‌مان در يک قدمي ميدان مشق است و اين کارها محله‌مان را از سوت و کور بودن درمي‌آورد. البته جنب و جوش طبيعي و واقعي زماني به ميدان مشق خواهد آمد که دانشگاه هنر در محل عمارت قاجاري قزاقخانه درست روبه‌روي سردر زيباي باغ ملي که به‌تازگي به دست دوست عزيزمان دکتر اسکندر مختاري دارد مرمت مي‌شود،‌ کاملا فعال شود و رفت و آمدِ دانشجويان آن، روح تازه‌اي در فضاي عمومي اطراف بدمد. البته بايد محافظه‌کاري را کنار گذاشت و نترسيد. وقتي در جلسه‌اي کارشناسي به وزارت خارجه گفته شد که نرده‌ها را برداريد تا پياده‌راه باغ ملي واقعا به يک فضاي عمومي تبديل شود و نه يک فضاي صرفا متعلق، گفتند: "تا ببينيم..." بعد نرده‌هاي سفيد را برداشتند تا نرده‌هاي سياهِ زيباتر و محکم‌تري را جايگزينش کنند؛ قفسي زيباتر. و حتما صلاح چنين است! به هر حال، نويد سرزندگي در آن محل از مدتي قبل از عيد با نشانه ديگري داده شد: وقتي شهرداري شروع کرد به سنگفرش کردن خيابان ما که خود به معني پياده‌راه شدن کل خيابان معروف قوام‌السلطنه يا 30 تير در آينده بود. 

سال‌هاست به تهران قديم رسيدگي نکرده‌ايم و الان زمان جبران غفلت‌هاي گذشته است. شايد اگر توجه افراد سرمايه‌گذار علاقه‌مند به يک‌سري مکان‌هاي عمومي و نيمه‌عمومي در مرکز تاريخي تهران بيشتر جلب شود و شهرداري تسهيلات تشويقي خاصي را براي اقدامات آن‌ها در نظر بگيرد تا بيايند و فضاهاي جذاب باقي‌مانده را - پس از سال‌ها رکود و زوال - مرمت و قابل بهره‌برداري کنند، آن‌گاه است که واقعا با يک موج بازآفريني شهري در قلب تهران روبه‌رو خواهيم شد. 

در سال گذشته بناهاي زيادي در طول خيابان سعدي و ميدان بهارستان مرمت و بازسازي شده‌اند. امسال اگر کافه نادري - که به‌تازگي خريداري شده - و امثال کافه لقانطه و ديگر رستوران‌ها و کافه‌ها و سينماها و تئاترهاي قديمي خيابان‌هاي لاله‌زار و منوچهري و 30 تير و فردوسي و جمهوري هم مرمت و راه‌اندازي شوند، بي‌شک روحِ رفته احيا مي‌شود. اگر خانه‌هاي قديمي عودلاجان و ديگر خانه‌هاي قاجاري و پهلوي اول تهران با معماري زيبايشان مرمت و به هتل‌هاي کوچک تبديل شوند، توريست‌هاي بي‌پول‌ترِ سرگردان انتخاب‌هاي بهتري براي اقامت در مرکز شهر پيدا خواهند کرد. اگر عمارت‌هاي امين‌الدوله و اميريه ديگر نيستند که هتل 5 ستاره شوند، ده‌ها بناي تاريخي ديگر هستند که مي‌توانند به مهمانخانه‌هاي کوچک‌تري تبديل شوند. مهم رويکردي است که بايد براي داشتن شهري جذاب در تهران قديم پيدا کرد؛ نگاهي که به دنبال تبادل فرهنگي و نشان دادن اصالت‌ها به تازه‌واردين باشد. اين اصالت‌ها مي‌تواند از زورخانه و کُشتي محلي و سنتي و عزاداري عاشورا باشد تا جشن نيمه شعبان و افطاري دادن در خيابان، تا جشنواره‌هاي مختلف غذا و صنايع دستي و نمايش‌هاي سنتي و مدرن در پياده‌راه‌هاي محلات تهران قديم. کافي است ايده‌هاي مشخص بر پايه داشته‌هاي محلي به حرکت درآيند! ما ديده‌ايم که مي‌شود؛ همان‌طور که در دي ماه گذشته در شهر زيباي رشت - شهر باران‌هاي نقره‌اي، شهر شب‌هاي روشن، شهر غذاهاي خوشمزه و فرهنگ شهر ايراني و... - اين کارها انجام گرفت و همه جهانيان را - لااقل در شبکه‌هاي مجازي - به تحسين واداشت. 

اما به قول دوستي، اين‌گونه حرکات در جهت باززنده‌سازي شهر قديم، هم همت و تداوم مي‌خواهد و هم متد و روش کار درست؛ يعني همت شهرداري و شهروندان و شيوه‌هاي تخصصي و علمي در مرمت و احياي بناهاي قديمي و البته ايجاد امکان براي يک زندگي مدني جذاب، درخور متروپلي جوان و پرشور که اکنون جهان را به خود مي‌خواند تا تماشايش کند. مي‌شود گفت تا به حال زمينه‌هاي اين همکاري‌ها فراهم نبوده است. ميراث فرهنگي و حفظ و مرمت آن، احترام و توجه لازم را نداشتند. تمام شهر تهران با سليقه‌هاي زير متوسط و نسبتا بي‌ارزش از نظر معماري، نوسازي شد. هزاران خانه قديمي در تهران تخريب شد و شهرداري آخ نگفت بلکه تشويق هم کرد. در بازار و خيابان 15 خرداد، تمام سقف‌هاي راسته‌هاي بازار و به‌تازگي بازارچه بلور و... خيلي بد و به طرز فجيعي مرمت شدند و صداي هيچ‌کس درنيامد. نه ميراث فرهنگي، نه مردم و نه شهرداري هيچ‌گونه حساسيتي از خود نشان ندادند. اما حالا، اگر بخواهيم اين معدود يادگار باقي‌مانده را به‌درستي و با اصول نگهداري و احيا کنيم، بايد روش‌ها را از پايه اصلاح کنيم و از استادان و آگاهان در اين زمينه کمک بگيريم. هنوز سوال‌ها و دغدغه‌ها بسيارند. مسئله اعياني‌سازي و بيرون کردن ساکنين قديمي‌ يا برعکس، توانمندسازي ساکنين محلات قديم هنوز سوال است و خيلي چيزهاي ديگر که به‌تدريج و مشخص‌تر در اين صفحه به آن‌ها خواهيم پرداخت.

این مطلب در چارچوب همکاری انسان شناسی و فرهنگ و مجله کرگدن منتشر می شود. 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

نگاهی به جایگاه  دارالفنون در تاریخ فرهنگی ایران م...
نگاهی به الفبای سامی (1)

Related Posts