ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

از دوست یک اشارت، از ما به سر دویدن!


  سیدعلی میرافضلی ما لعبتکانيم و فلک لعبتباز در نمايشگاه کتاب امسال يکي از منابع مهم شناخت تاريخ رباعي فارسي بعد از سالها چشمانتظاري اهل پژوهش منتشر شد: «سفينه کهن رباعيات». اين سفينه در بردارنده 1250 رباعي از بيش از هشتاد شاعر سدههاي پنجم تا هفتم هجري است که در 131 باب تدوين شده و تصحيح و تحقيق آن به همت آقايان ارحام مرادي و محمد افشين وفايي صورت گرفته است. «سفينه کهن رباعيات» را انتشارات سخن در 384 صفحه و با شمارگان 1650 نسخه منتشر کرده است. دستنويس اين سفينه به شماره 12598 در کتابخانه مرعشي قم نگهداري ميشود و نام گردآورنده و کاتب آن مشخص نيست. اما محققان، اين نسخه را از يادگاران قرن هشتم هجري ميدانند و به گفته مصححان کتاب، از لحاظ ساختار و محتوا و تاريخ و محل تدوين، از اقران «نزهة المجالس» جمال خليل شرواني به شمار ميآيد و حدس ميزنند که اين سفينه...
ادامه خواندن

یادمانده ای در یاد مانده دیگر  





  ما احساس و اندیشه مان را از راه زبان و حرکت بیان می کنیم. در زبان فارسی واژگانی هستند که نسبت به درجات احساسی،‌آنهم در مراسم خدا حافظی نقش ها و تاثیرات متفاوتی از خود بروز می دهند. اگر بنا باشد به الفاظ خدا حافظی در گویش های زبان فارسی بپردازیم، خود نیازمند پژوهش همگان است،‌ با این حال،‌ می دانیم که الفاظ خدا حافظی در زبان فارسی محدود به چند لفظ یا جمله کوتاه مانند "خدا حافظ"، "به امید دیدار"، "برو به سلامت" می شود که به تازگی هم چیزهای دیگری مانند "می بینمت"، "بعداً می بینمت"،"بای"، "مواظب خودت باش" از زبان بیگانه وارد فرهنگ خدا حافظی ایران شده اند. پرداختن به رابطه حوزه زبان و اندیشه کار من نیست، من در اینجا می خواهم توجه خواننده این نوشته را به مقایسه ای زبان فرهنگی جلب کنم که تجربه آن نزدیک به هفده سال بین سال های ١٩٧٥...
ادامه خواندن

داده نگاره شماره (1)، ورود کارشناسان غربی در حوزه میراث فرهنگی



 داده نگاره (Infographic) پیش رو در پی نمایش تایم لاین (Timeline) ورود کارشناسان غربی درحوزه میراث فرهنگی به ایران می باشد. با دنبال کردن این تایم لاین می توان تغییر و تحولات نحوه ورود و اقدامات افراد، همزمان با تحولات سیاسی و تاثیرشان را مورد بررسی قرار داد. تصاویر استفاده شده منسوب به متخصصین می باشد که درچند مورد متاسفانه تصویر مناسبی پیدا نشده است. درطرفی نام، سال ورود به ایران، پیشه و ملیت و درطرف دیگر اقدامات فرد نوشته شده است. در برخی موارد نام بعضی ازسیاحان به دلیل پرهیز از طولانی شدن تایم لاین و اهمیت کمتر در حوزه میراث فرهنگی، ذکر نشده است. اطلاعات مصور شده عموماً از کتب مرجع تاریخچه باستان شناسی مورد استفاده قرار گرفته اند1.  این تایم لاین به سه دوره زمانی قابل تقسیم است. دوره اول قبل از انحصاری شدن امتیاز حفاری فرانسویان، دوره دوم عقد قرارداد دمورگان و دوره سوم بعد از...
ادامه خواندن

معرفی کتاب نقدی بر قوم پژوهی در سینمای مستند ایران


سینما در جهان با فیلم های مستند شروع می شود. به این صورت که برادران لومی یر دوربین های خود را به طور مستقیم در برابر واقعیت های روزمره قرار می دادند و آن ها را بر روی نواری از جنس تری نیترات سلولز ثبت و ضبط می کردند. به نوبه ی خود این فیلم ها در نخستین دوره ی  تولید خود واقعیت های پیش پا افتاده ای را موضوع کار خود قرار می دادند و پس از بی رغبتی مردم به این دسته از فیلم ها، برادران لومی یر با موافقت مقامات مملکتی و دولت ها، به فیلم برداری از اطراف جهان پرداختند که در نوع خود بیش از پرداختن به جنبه زیبایی شناختی، با افکاری استعماری که خوشایند سران حکومتی بود؛ تولید می شد. در راستای شناخت اولین تولیدات فیلم های قوم شناسی، مک دوگال، دیوید. بیان می‌دارد: « ژان روش ( jean Rouch ) سینماگر قوم شناس...
ادامه خواندن

بلژیک: انقلاب فرانسه و استقلال بلژیک (بخش دوم)


ر زمان انقلاب فرانسه، مرزهای این شاهزاده نشین ها جارو شد و به دنبال آن، تحولات برابان ها و لی یژی ها هم از میان رفت. انقلابیون، سازماندهی سابق سیاسی و جغرافیایی را کنار گذاشتند و قلمرو فوق را به 9 بخش فرانسوی تقسیم کردند. این تقسیم بندی با وجود تغییراتی در نام شهرستان ها، در دوره پادشاهی متحد هلند و سپس در زمان پادشاهی بلژیک ادامه پیدا کرد. انقلاب لی یژ بین سال های 1789 و 1795 اتفاق افتاد و از میان رفتن شاهزاده نشین لی یژ را پس از هشت قرن به دنبال داشت. از نظر برخی تاریخ نگاران، انقلاب لی یژ، انعکاسی از انقلاب فرانسه یا حتی بخشی از آن بود. این انقلاب، سه بخش داشت که دو بخش پایانی آن به ترتیب در سال های 1792 و 1794 با بازگشت فرانسویان رخ داد. در سال 1795 نیز با حذف شاهزاده نشین و الحاق آن به جمهوری...
ادامه خواندن

سیر تاریخی شال در فرهنگ مردم ایران


سید محمد علی گلابزاده   در گذشته، شال جزیی از پوشش مردان محسوب می شد و زنان اغلب از آن برای زینت لباس استفاده می کردند. این بافته از کرک بز و پشم گوسفند تهیه می شد و دارای اشکال و نقوش مختلف بود. برای تهیه مواد اولیه شال، ابتدا پشم را از اطراف گردن، پشت و پهلوهای گوسفند چیده و پس از مراحلی تبدیل به نخ می کردند. شال های قیمتی اغلب رنگارنگ و شال های ارزان، سفید رنگ و از جنس کرباس بود. shaal.pdf
ادامه خواندن
برچسب ها:

بررسی کتاب نامه‌های گیلان(مکاتبات پراکنده از مجموعه‌ی الکساندر خودزکو کنسول گیلان در دهه‌ی ۱۸۳۰ میلادی)


  اسناد به جای مانده از دوره‌های تاریخی مختلف در گیلان، ابزاری مهم در مطالعه‌ی تاریخی گیلان و بررسی اوضاع اجتماعی، سیاسی و اقتصادی هر دوره است، چرا که مطالبی را بازگو می‌نمایند که شاید در هیچک از سفرنامه‌ها یا منابع دست اول نظیر آن یافت نشود. از جمله این اسناد مهم، نامه‌هایی است که به کنسول روسیه، الکساندر خودزکو در دهه‌ی ۱۸۳۰ میلادی نوشته شده و وی آنها را جمع آوری نموده است. این نامه‌ها دریچ‌‌ای به اوضاع اجتماعی، اقتصادی و رویدادهای سیاسی و مذهبی در آن زمان باز می کند که نظیر آن در هیچیک از کتاب‌های تاریخی در دوره‌ی مورد بحث یافت نمی‌شود. اکساندر ادموند خودزکو، فرزند ژان خودزکو، در سال ۱۸۰۶ در کرزویچ به دنیا آمد، ریشه های خانوادگی آنها را که در ابتدا بوریکو نام داشتند می توان تا لیتوانی نیز دید. افرادی مشهور در این خانواده بودند که از جمله آنها می‌توان به ایگناس...
ادامه خواندن

بلژیک: تاریخچه (بخش نخست)


تاریخ بلژیک به طور سنتی به دو بخش عمده تقسیم می شود: تاریخ سرزمین هایی که بعد از سال 1830، قلمرو بلژیک به معنای خاص آن را تشکیل می دهند؛ و تاریخ بلژیک بعد از سال 1830 به عنوان تاریخ استقلال سیاسی و جغرافیایی این کشور. به طور کلی، اقوام سلت از 2500 سال پیش از میلاد مسیح به اروپای غربی مهاجرت کردند و احتمالا حوالی سال 1200 پیش از میلاد در سرزمین گل {فرانسه کنونی} ساکن شدند. اما برای ثابت شدن این مساله باید تا عصر آهن یعنی 800 سال پیش از میلاد صبر کرد. سرزمین گل، قلمرویی بود که در امتداد رود راین تا دریای مدیترانه را در برمی گرفت. هنگام حمله لژیون های رومی به این سرزمین در سال 57 پیش از میلاد، ژول سزار آن را به سه شهرستان رومی تقسیم کرد که بلژیک {Provincia Belgica}، یکی از آنها بود. این بخش در شمالی ترین قسمت...
ادامه خواندن
برچسب ها:

سخنی در باب  الفبای سامی (2)



مژده صیونیت  اشاره:  مقاله حاضر یك تحقیق كتابخانه‏ ی در مورد مقیسة آلفابتیك زبان‏های سامی است. تاریخ خط و پدیدة ابداع آن یكی از شگفت‏آورترین و پیچیده‏ترین اختراعات بشر به شمار می‏رود. به عقیده اكثر محققان پیدیش الفبا و خط حدود زیادی مدیون قوم سامی است. تقریباً تمام خط‏ های جهان از انشعابات خط‏های سامی سرچشمه گرفته‏اند. پرداختن به تاریخ پیدیش الفبا و خط‏های جهان موضوع بسیار گسترده و پیچیده‏ای است كه ذكر تمامی جزئیات آن در این مقوله امكان‏پذیر نیست. در این تحقیق سعی شده مطالب مهم در مورد تاریخ یجاد خط‏های سامی به خصوص عبری و عربی در اختیار خوانندگان قرار گیرد.                                                                                 ***   مشخصات زبان‏های سامی  1- زبان‏های...
ادامه خواندن
برچسب ها:

ابداع «غرب» در ذهن روشنفکران ایران


  سال 1786م. دورانی است که اروپا در تلاطم به سر می‌برد و در سال 1789م. انقلاب کبیر فرانسه رخ می‌دهد. پس از انقلاب کبیر فرانسه دوران سرمایه‌داری آغاز می‌گردد و در نتیجه تهاجم‌های نظامی و فرهنگی وسیعی آغاز می‌گردد. در این دوران (دوارن قاجار) تماس مستقیم جامعه ایرانی با کشورهای اروپایی رخ می‌دهد. همزمان با روی کار آمدن فتحعلی شاه رقابت بین سه کشور عمده آن زمان یعنی فرانسه و انگلیس و روسیه جهت تحت تاثیر قرار دادن دولت ایران ( به دلیل موقعیت سوق الجیشی و استراتژیکی ایران حهت دستیابی به شرق ) رخ می دهد. قبل از فتحعلی شاه قفقاز و هرات و ترکمنستان امروزی هنوز جزیی از حکومت ایران محسوب می شوند، بنابراین ایرانی های ساکن در قفقاز و باکو در ارتباط با رخدادهای اروپا و روسیه هستند و در واقع داد وستد روشنفکری آغاز می گردد. ( اصطلاح روشن فکر و منور الفکر را از...
ادامه خواندن

مصر از اسلام تا مبارك


عفاف لطفی:  تلخیص ترجمه - محسن حجاریان از تسلط اعراب مسلمان بر مصر در سال 639 تا اشغال این كشور به وسیله انگلیس در سال 1882، سرزمین مصر و مردم آن همیشه به وسیله بیگانگان اداره می شده است. پیش از این زمان، مصر در تیول امپراطوری بیزانس بود؛  پایتخت آن اسکندریه و آئین مردمان آن كه قبطی نامیده می شدند، مسیحیت بود. در ایام خلافت عمر، دومین خلیفه، سپاه مسلمین به سرکردگی عمرو بن عاص، در سال  639 م با هشت هزار سوار وارد مصر شد و این سرزمین را فتح کرد. گشایش مصر با مساعدت حکام بیزانس که دل خوشی از حکومت خود نداشتند کار فتح مصر را تسریع کرد. در آغاز مصری ها گمان می بردند که حکام عرب از رومی ها نرمش بیشتری در مالیات و غیره از خود نشان خواهند داد. قبطی ها برای نگهداری آئین خود به عرب ها فدیه می دادند و تا...
ادامه خواندن

عیلام وعرب الأهواز


بحثاً عن حضارة عیلام، ومواقعها، وتاریخها، وخصائصها، وحُکّامها، وسنيّ حکمها وسیطرتها قام الباحث حسین فَرَجُ الّه چَعَب بنشر کتابٍ أسماه بالفارسیة "تمدنِ عیلام و مردمِ عربِ خوزستان" کي ینصّ علی الصلات الوطیدة التي وجدها بین عرب الأهواز في محافظة "خوزستان" وبین حضارة عیلام، وذلک ضمن بحثه الذي اعتمد علی خمسة وخمسین کتابا – ومنها رسالة ماجستیر جامعیة للسیدة "سهام سجیراتي پور" حول الوشم - کُتبت ونُشرت کلّ هذه الکتب باللغة الفارسیة – منها تألیفات بأقلام إیرانیة ومنها ترجمة لأهمّ الدراسات الغربیة.           وجاء الکاتب – بعد مقدمة قصیرة – بأربعة فصول، وهي؛ موجز عن تاریخ عیلام، والوشم، وصناعة السُجّاد – فالعیلامیون أوّل من حاکوا السجّاد، علی حدّ تعبیر عنوان الفصل. أما الفصل الرابع والأخیر فیحتوي علی أکثر من تسعین صورة التقطتها عدسة الباحث أو صوّرها غیره من الباحثات والباحثین، أو عثر الکاتب علیها في الکتب التاریخیة. والصور هذه – مضافاً إلی ما نجدُها في طیّات الفصول الثلاثة – بمثابة وثیقة...
ادامه خواندن

ایزد بانوی سرزمین جادویی کودکان به آسمان ها پرواز کرد...


  پرواز را به خاطر بسپار پرنده مردنی است. (فروغ)  در ایران نام شورای کتاب کودک و نام فرهنگنامۀ کودکان و نوجوانان با نام توران میرهادی، بزرگ بانویی از سرزمین شگفت انگیز پُر راز و رمز کودکان هویت می گیرد. نطفۀ چنین نهادی حدود 50 سال پیش در ذهن این بانوی بانوان و معلم معلمان که بخش بزرگی از جوانیش را در راه آموزش و پرورش کودکان ایران در مدرسۀ فرهاد گذرانده بود، شکل گرفت. خانم میرهادی با شور و عشقی وصف ناپذیر و با توانايي های شگف انگیزی که در وجودش می جوشید و می خروشید، و با این باور که« عشق های بزرگ، زایندۀ کارهای بزرگ است»، به همراهی و همگامی تنی چند از دوستان اندیشمند، به ویژه خانم نوشین انصاري کار سترگ فرهنگنامه نویسی برای کودکان را آغاز کردند. گسترۀ اخلاقي والای این شخصیت برجسته، فروتنی و شکیبایی بسیار او، و روحیۀ فره مند نیرومند او، گروه...
ادامه خواندن

نگاهی به جایگاه  دارالفنون در تاریخ فرهنگی ایران مدرن 


محمد صادقی  دارالفنون در سال 1231 هجری شمسی توسط ناصرالدین شاه افتتاح شد. ایده ساخت مدرسه از امیرکبیر بود که چند روز پیش از افتتاح دارالفنون از تمام مناصب حکومتی خلع شده بود و چند روز پس از افتتاح، به قتل رسید. امیرکبیر مسئولیت طراحی بنای دارالفنون را در سال 1229 به "میرزا رضا خان مهندس تبریزی" سپرد. همچنین زمینی در جوار ارگ حکومتی ناصرالدین شاه، در محلی که مخصوص آموزش نظامی سربازان بود، جهت احداث دارالفنون انتخاب شد. این زمین در فاصله میان میدان توپخانه و در اندرون از سویی و از سویی دیگر بین دو خیابان الماسیه و ناصریه قرار داشت. ساخت بنا نیز بر عهده محمدتقی معمار باشی بود. میرزا رضا ، مترجم و طراح، از فرستادگان عباس میرزا به اروپا، در رشته توپخانه و فن استحکامات تحصیل کرده بود. علاوه بر طراحی دارالفنون، وی طراحی و ساخت سد ناصری را هم در کارنامه خود دارد. نقشه...
ادامه خواندن

تهران جذاب و فرهنگی و درخشان


ترانه یلدا از همين روزهاي اول تابستان شروع شده! قشنگ حس مي‌کني که شهر دارد به هر بهانه‌اي مي‌جوشد و تکان مي‌خورد. شب‌هاي ماه رمضان خيلي‌ها - از پير و جوان - مي‌آمدند بيرون. تا ساعت دو و سه صبح خيابان‌ها شلوغ بود. در سه روز تعطيلات عيد فطر، کنسرت‌هاي بزرگ در پياده‌راه باغ ملي شبي بيش از يکي، دو هزار نفر را به قلب تهران کشاند و عليرضا قرباني هم با تانگوهاي محشري که خواند، همه را سر شوق آورد. حتي انعکاس مرگ دردناک شهسوار بي‌همتاي سينماي ايران در کنج غربت هم در اين شب‌هاي تابستاني آن‌قدر غم‌انگيز از آب درنيامد. به دعوت بانوي مهربان سينمايمان، رخشان بني‌اعتماد، همه با چشمان نمناک در خنکاي شامگاهي باغ فردوس جمع شديم تا در فضاي زيباي پارکي که خيابان را به موزه سينما وصل مي‌کند، خاطراتمان را با او که براي هميشه رفته بود، با همديگر مرور کنيم و بعد برويم توي...
ادامه خواندن

نگاهی به الفبای سامی (1)


مژده صیونیت اشاره:  مقاله حاضر یك تحقیق كتابخانه‏ ی در مورد مقیسة آلفابتیك زبان‏های سامی است. تاریخ خط و پدیدة ابداع آن یكی از شگفت‏آورترین و پیچیده‏ ترین اختراعات بشر به شمار می‏رود. به عقیده اكثر محققان پیدیش الفبا و خط حدود زیادی مدیون قوم سامی است. تقریباً تمام خط‏های جهان از انشعابات خط‏های سامی سرچشمه گرفته‏ اند. پرداختن به تاریخ پیدیش الفبا و خط‏های جهان موضوع بسیار گسترده و پیچیده‏‌ای است كه ذكر تمامی جزئیات آن در این مقوله امكان‏پذیر نیست. در این تحقیق سعی شده مطالب مهم در مورد تاریخ یجاد خط‏های سامی به خصوص عبری و عربی در اختیار خوانندگان قرار گیرد.                                                                                 ***   الفبا چگونه بوجود آمد؟ ...
ادامه خواندن

يادداشتي بر سينماي آندري وايدا با نگاه به تزهايي درباره‌ي فلسفه‌ي تاريخِ والتر بنيامين


    میلاد روشنی پایان «براي آزادي‌، نان و لهستان جديد». اين بخشي از ترانه‌ي يادبود يانک ويشنفسکي است که کريستينا ياندا در تيتراژ پاياني مرد آهنين (1981)، با صدايي شبيه ضجه‌هاي يک ماده‌گرگ مي‌خواند. لهستان جديد، با تمام ابهام‌هاي ناشي از واژه‌ي «جديد» همواره بزرگ‌ترين روياي لهستان بوده است. کشوري که بيشترين زخم‌هاي قرن بيستم را بر تن خود داشت و تاريخ، فرصت التيام آنها را نداده بود. بهترين مثال ‌تاريخي در تاييد اين موضوع، دردناک‌ترين مثال ممکن نيز هست. زماني که اروپاي متفقين پس از سقوط برلين مي‌رفت تا از روزهاي پيروزي و پايداري مدام حرف بزند و دلاوري‌ها در جنگ را به عنوان عصر قهرماني‌ها براي تکوين اروپاي آزاد جديد، ستايش کند، لهستان به آغوش استبداد بلشويکي شوروي کشيده مي‌شد و بلافاصله اين پرسش مطرح مي‌شد که ثمره‌ي قهرماني‌ها در جنگ چه نسبتي با «لهستان جديد رويايي»، که تا حدود نيم‌قرن پس از پايان جنگ فقط (و...
ادامه خواندن

تکامل تاریخی اجداد آدمی


زمین شناسان بر اساس فسیل های کشف شده و مطالعات دیرینه شناسی عمر حیات را در چند دوره تقسیم می کنند:« قديمي ترين اين دوران، پرکامبرين نام دارد. اين دوران که پيش از حيات نيز ناميده مي شود، از4500 تا 543 ميليون سال پيش را شامل مي شود و به تنهايي بيش از 88% تاريخ زمين را دربرمي گيرد. نخستين نشانه هاي حيات سلولي در اواخر اين دوره شکل گرفته است. پس از اين دوران، پالئوزيک (ديرينه زيستي) آغاز شد که خود شامل شش زير دورة کامبرين، اُردوويسين، سيلورين، دِوونين،کربونيفر و پرمين بود و از 543 تا 248 ميليون سال پيش را شامل  مي شود و حدود 6% تاريخ زندگي زمين را تشکيل مي دهد. دوران مزوزوئيک (ميانه زيستي) نيز که شامل سه زير دورة ترياس، ژوراسيک و کرتاسه بود از 248 تا 65 ميليون سال پيش طول کشيد و حدود 4% تاريخ زمين را تشکيل مي داد. دوران سنوزوئيک...
ادامه خواندن

کشتار لرها به دست قشون رضا شاه


  سه سند زیر که به طور جداگانه در زمان های متفاوت به وسیله افراد گوناگون نوشته شده اند، حاوی تائید جنایات امیراحمدی و قشون شاه در سال های 1303 تا  1306 و بعد از آن در لرستان است. امیراحمدی از قزاقان اوایل روزگار رضا خان بود که به فرماندهی رضا شاه برای سرکوب و به اصطلاح برقراری امنیت در آن زمان به لرستان گسیل شده بود. مفاد این سه سند همه بر جنایات امیراحمدی دلالت دارند. نویسندگان یا گویندگان این نوشته ها، هیچکدام از نوشته و یا اظهار نظرهای یکدیگر اطلاعی نداشته اند. این سه سند عبارتند از: 1) متن و مفاد تلگراف هائی که سرتیپ محمد شاه بختی و امیراحمدی و یا دیگر افراد نظامی آن زمان در لرستان به فرمانده خود مخابره کرده اند، می باشد، 2) مشاهدات ویلیام داگلاس، رئیس دیوان عالی کشور آمریکا که در سال های 1329 به لرستان مسافرت نموده و 3) اشارات قمرالملوک...
ادامه خواندن

معرفی کتاب سید جمال الدین اسدآبادی و تفکر جدید


  عنوان کتاب تا حدودی ما را با داده های درون خود آشنا می کند ولی این دلیل نمی شود که هرکتاب و مقاله ای در باب شخص سیدجمال الدین اسدآبادی گره از نادانسته های ما در توصیف این شخص و اهداف و روش هایی که به کار می برده است، بگشاید؛  و وقتی که محقق به گونه ای علمی و بی طرف راجع به شخص سید جمال الدین، به تحقیق می پردازد، چون با کمبود و حتی در مواردی با فقدان مدارک و اسناد مواجه می شود، دیگر نمی تواند صادقانه علم درستی پیدا کند، زیرا از لحاظی هر چه تحقیقات در مورد شخص سید فزونی می یابد، از بعضی ابهامات کاسته نمی شود و خواننده در درجه اول افکار سید جمال الدین را باید از لحاظ قدرت "  نفوذ کلام و قدرت القاء و تلفیق فوق العاده " آن ها بررسی کند نه صرفا از لحاظ اعتبار نظری...
ادامه خواندن