ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

اسپارتاکوس، فضيلت شکست‌خوردگان


اولین پییه  برگردان عبدالوهاب فخرياسري   در تابستان ٧٣ پيش از ميلاد مسيح، حدود شصت برده مراقبين خود را به قتل رساندند و گريختند. تعدادشان به سرعت هزار برابر شد و پس از دو سال سوداي شکست ارتش رم –بزرگترين ارتش آن دوران- را در سر مي‌پروراندند. جمهوري از بيم جان ارتش کاملي شامل هزاران –تا پنجاه هزار- سرباز را روانه جنگ با آنان نمود. در مارس ٧١، ارتش بردگان شکست خورد و شش هزار تن که جان به در برده بودند، در مسافتي به درازاي ٢٠٠ کيلومتر در جاده آپیین Appienne که رم را به کاپو مي‌پيوست به صليب کشيده شدند. برده‌اي که همه اين حوادث را رهبري کرده بود و در جنگ کشته شد، اسپارتاکوس نام داشت و خود گلادياتور بود.    به هيچ روي عجيب نيست که داستاني چنين شگفتي‌آور به حيطه اسطوره رانده شود  و اعتبارش کم و بيش مخدوش گردد. با اين حال، شکي در...
ادامه خواندن

رنسانس ایتالیا: فرهنگ و جامعه در ایتالیا


  نوشته ی پیتر برک     The Italian Renaissance: Culture and Society in Italy    منتشر شده در 1 ژانویه 1972، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 298 صفحه، ISBN: 0684125765. ویرایش دوم، منتشر شده در 1 اوت 1987، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 294 صفحه، ISBN: 0691028389. ویرایش سوم، منتشر شده در 23 فوریه 2013، انتشارات دانشگاه پرینستون، جلد کاغذی، 326 صفحه، ISBN: 9780691162409.   رنسانس ایتالیا یکی از برجسته ترین و شورانگیزترین دوره های سراسر تاریخ انسان است که بیشتر در فلورانس متمرکز بود اما مراکز مهمی نیز در شمال ایتالیا دارا بود. شاید واقعیت کانونی، گرد هم آمدن شکوفایی اقتصادی، رفاه و استعداد بود. شکوفایی اقتصادی افراد و گروه ها بود که موجب خلاقیت و تألیف هنرمندان و اندیشمندان شد. با این همه، این خلاقیت و تولید فوق العاده ی هنر، نه به انگیزه ی آز و سرمایه گذاری برای سود بیشتر، بلکه فضیلت، افتخار و لذت بود. پیتر...
ادامه خواندن

درباره‌ی پاتوق‌های هدایت از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۹


به قلم یکی از دوستان صادق هدایت و بدون امضاء کافه‌رستوران «ژاله» این کافه نخست «رز نوار» نام داشت و اسحق افندی از مردم ترابوزان ترکیه آن را اداره می‌کرد. جای آن در خیابان لاله‌زارنو، بالاتر از سینمای متروپل بود. کافه‌رستوران ژاله نخستین پاتوق هدایت، پس از شهریور ١٣٢٠، است. روزها فقط کافه‌اش دایر بود و چای و قهوه و شیرینی می‌داد و شب‌ها رستورانش. ساختمان کافه تشکیل می‌شد از چند دهنه مغازه با باغچه‌ای کوچک در پشت مغازه‌ها که نشیمن تابستانی مشتریان رستوران بود. هدایت گاهی پیش از ظهر، بین ساعت ده تا دوازده، به آنجا می‌رفت، اما بعدازظهرها بیشتر در کافه می‌نشست و ساعت آن هم برحسب فصل فرق می‌کرد: در بهار و تابستان از ساعت پنج تا هفت‌و‌نیم و در پاییز و زمستان از ساعت چهار تا شش. از کسانی که در این کافه گرد شمع هدایت جمع می‌شدند می‌توان از پرویز ناتل‌خانلری، صادق چوبک، عبدالحسین بیات،...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی: آیین انتخاب شاطر در عهد صفوی


      برگزیدن شاطر یکی از مراسم پرهیاهویی بوده که به بهانه آن جشن هایی در دوره های مختلف در ایران برگزار می شده است. در «سفرنامه ونیزی ها» که مجموعه ای از شش سفرنامه است، «جوزف باربارو» به موضوع انتخاب شاطر در دوره حکومت «اوزون حسن» و «آق قویونلوها» اشاره کرده است و چنین بر می آید که این مراسم در واقع در عهد صفویه مورد تقلید قرار گرفته و البته با تشریفات بسیار بیشتر برگزار شده است. «تاورنیه» در تعریف شاطر چنین می نویسد: «همه کسانی که توانایی دارند هیچ جایی نمی روند مگر سوار بر اسب و همراه با یک یا دو خدمتکار پیاده به نام شاطر که در پیش اسب برای بازکردن راه می دوند. این شاطران یا خدمتکاران پیاده کسانی هستند که در میان خود یک استاد حرفه دارند که دونده خوب تربیت می کند. شاه و بزرگان دربار، عده ای از آنان را...
ادامه خواندن
برچسب ها:

رمان‌هاي سياه كشورهاي اسكانديناوي و رمزگشايي تاريخ


  ياسمن مَنو هنگامي‌كه در سال 2011 آندِش بِهرينگ برایویک (Anders Behring Breivik) جواني نژادپرست و از طرفداران نئونازي در اُسلو، در جزيرة ایت‌اُويا (Utøya) هفتاد نفر را كه اكثرشان جوانان حزب سوسياليست بودند، به گلوله بست، خوانندگان وفادار رمان‌هاي سياه اروپاي شمالي غافلگير نشدند. سال‌هاست كه نويسندگان اين سبك در شمال اروپا در لابه‌لاي قصه‌هاي جنايي‌ـ پليسي‌شان در مورد اين نوع گرايش‌ها و رشد آن‌ها هشدار مي‌دهند. كاميلا لاكبرگ در پسگفتار كتابش، فرشته‌ساز نوشته است: «هنگامي‌كه اين پسگفتار را مي‌نويسم، يك هفته از انفجار بمب در اُسلو و كشتار جزيرۀ ایت‌اُويا گذشته، من هم، چون بقيه، اخبار را با دلهره دنبال كردم. بيهوده سعي كردم كه بفهمم چگونه مي‌شود اين همه شرارت در وجود كسي باشد. تصاوير فاجعة اُسلو مرا متوجه نزديكي وقايع كتابم به اين نوع شرارت كرد. اما بدبختانه واقعيت فراتر از داستان است. كاملاً تصادفي است كه شخصيّت‌هاي كتاب من كه اعمال شريرانة خود را از...
ادامه خواندن

نگرشی در خدمت ناسیونالیست های اروپای مرکزی و شرقی به رخداده ها: تکانه خاطرات، بی اعتنائی به حقایق تاریخی


نوشته: ژان آرنو درن برگردان منوچهر مرزبانیان    در چندین کشور اروپای مرکزی و خاوری، بحران جمعیتی و رو به وخامت نهادن مسائل اجتماعی، زمینه باروری را برای به پرسش کشیدن حقایق تاریخی فراهم می سازند. به شیوه ای بیشابیش آشکار، ناسیونالیسمی بنیاد یافته بر بازنویسی وقایع، در برنامه های سیاسی احزاب این خطه جایگاهی یافته است. از ”ستپان باندرا“ در اوکرائین تا ”اوستاشی“ها در کرواسی، جنایت کاران قهرمان می شوند. اگر جمله قصار مشهوری منسوب به ”وینستون چرچیل“ را بازگیریم، آیا درست است که منطقه بالکان به راستی «بیش از توان مصرفش تاریخ تولید می کند»؟ در طول تابستان ۲۰۱۶، صربستان و کرواسی باز هم در این حوزه به مجادله برخاستند. ”بلگراد“، ”زاگرب“ را متهم ساخته که به اعاده حیثیت رژیم فاشیستی”اوستاشی“ها (۱۹۴۴ـ ۱۹۴۱)، پرداخته که به امحاء انبوه یهودیان، کولی ها (روم) و صرب ها دست آلود. اینک همه دولت های ناسیونالیست منطقه برای توجیه یا تثبیت قدرت...
ادامه خواندن

بازخوانی کارنامه کانون ایران جوان: نخستین تلاش نهادهای مدنی برای تجدد فرهنگی در ایران


  یک سال و نیم پس از آغاز جنگ جهانی اول، دولت ایران موفق شد، محصلین اعزامی به اروپا را به کشور بازگرداند، یکی از این افراد علی‌اکبر سیاسی، دانشجوی جامعه‌شناسی و روانشناسی و رئیس بعدی دانشگاه تهران، بود که پس از بازگشت به ایران به معلمی دارالفنون گمارده شد و در همان زمان پایه گذار موسسه‌ای به نام «کانون ایران جوان» شد که از جریانهای تاثیر گذار فرهنگی در ایران محسوب می‌شود. دکتر سیاسی در خاطرات خود درباره تاسیس این کانون چنین می‌نویسد: «پس از پنج سال اقامت در یکی از پیشرفته‌ترین کشورها، [آنچه در ایران می‌دیدم] مرا به کلی حیرت زده و متعجب و غم‌زده می‌‌ساخت. سری پرشور و دلی پر از احساسات داشتم و نمی‌توانستم از مقایسه وضع و حال ایران و هم‌میهنان با وضع و حال اروپاییان خودداری کنم و از این اختلاف وحشت‌انگیز آزرده‌خاطر نباشم و رنج نبرم.پس از این‌که اندکی گرفتاریهای خانوادگی رفع شد...
ادامه خواندن

آرتاویلا، شهر مقدس


جعفر سپهری در‭ ‬دامنه‭ ‬كوه‌هاي‭ ‬غرب‭ ‬درياي‭ ‬خزر‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬كهن‌ترين‭ ‬شهرهاي‭ ‬جهان،‭ ‬و‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬سرفرازترين‭ ‬شهرهاي‭ ‬ايران،‭ ‬استوار‭ ‬و‭ ‬پابرجاي‭ ‬ايستاده‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬روزگاران‭ ‬كهن‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬امروز‭ ‬همچون‭ ‬روح‭ ‬جاويدان‭ ‬ايران‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬دشمنان‭ ‬ستم‌پيشه‭ ‬تاريخ‭. ‬نه‭ ‬مغول‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬روس،‭ ‬نه‭ ‬رومي‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬تازي‭ ‬نتوانستند‭ ‬سرشت‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬براندازند‭. ‬ساختار‭ ‬شهر‭ ‬به‭ ‬دوران‭ ‬كيانيان‭ ‬منسوب‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬ديواره‭ ‬گرداگرد‭ ‬پيرامون‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬كيخسرو‭ ‬برافراشت‭. ‬در‭ ‬دور‭ ‬نخستين‭ ‬دوره‭ ‬شكوفايي‭ ‬آرياييان،‭ ‬اورارتورها،‭ ‬شهري‭ ‬مهم‭ ‬و‭ ‬ارجمند‭ ‬بود‭. ‬پندارهاي‭ ‬نيك‭ ‬زرتشت‭ ‬پيامبر‭ ‬در‭ ‬اين‭ ‬شهر‭ ‬گسترش‭ ‬يافت‭. ‬از‭ ‬اين‭ ‬رو‭ ‬شهر‭ ‬مقدس‭ ‬"آرتاويلا"‭ ‬ناميده‭ ‬شد‭. ‬آرد‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬واژگان‭ ‬اردوان‭ ‬و‭ ‬اردشير‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬چشم‭ ‬مي‌خورد‭ ‬به‭ ‬معني‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬مقدس‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ويل‭ ‬و‭ ‬وين‭ ‬به‭ ‬معني‭ ‬شهر‭ ‬همچون‭ ‬پنجوين‭ (‬پنج‭ ‬شهر‭). ‬در‭ ‬دوران‭ ‬هخامنشيان‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬اشكانيان‭ ‬مهم‌ترين‭ ‬شهر‭ ‬ساتراپي‭ ‬آذرآبادگان‭ ‬يا‭ ‬آتورپادگان‭ ‬بود‭. ‬در‭ ‬دوران‭ ‬پيروز‭ ‬ساساني‭ ‬بازسازي‭ ‬شد‭. ‬از‭ ‬اين‌رو‭ ‬به‌اذان‭ ‬‌پيروز‭ ‬و‭...
ادامه خواندن

چرخ ِ یک گذار، ارزش ِ یک الگو


  برای هشتاد سالگی دکتر ناصر تکمیل همایون   ناصر تکمیل همایون، یکی از چهره هایی است که در تاریخ  فرهنگ معاصر ایران جایگاهی نادر را به خود اختصاص می دهد. این  موقعیت را می توان از دو چشم انداز و با دو ساختار تحلیلی  به بیان آورد که در این یادداشت، نگارنده  تنها به عنوان یک شاگرد و کسی که خود را مدیون  دانش و اخلاق ایشان می داند، به پاس احترام و برای  جای گرفتن در این  مجموعه از نوشته ها،  روایتی کوتاه از آن تقدیم می کنم. دو جنبه و چشم انداز و  ساختار هست که می توان به  ناصر تکمیل همایون از دریچه آنها  نگریست: نخست نگاه  به سهم ایشان در شکل گیری و تحول  تاریخ شناسی اجتماعی و فرهنگی در ایران معاصر، با  تاکید و تمرکزی بر چند حوزه خاص و دموکراتیزه کردن این دانش؛ و سپس  سهم ایشان در به سرانجام رساندن  و حفظ...
ادامه خواندن

از خلاقیت در موزه تا موزه های خلاق


  مجله گیلگمش تصور از موزه برابر است با آثار موجود در آن؛ يعني موزه ميشود مجموعهاي از اشيا که به واسطه ارزشهاي تاريخي، فرهنگي و هنريشان گردآوردي شده و در معرض تماشا قرار گرفتهاند. انسانها براي ديدن اشيا به موزه ميروند، اشيايي جذاب و شگفتيآور که عامل جذب مخاطب به موزه هستند. موزههاي گذشته که نمونههاي آن موزههاي باستانشناسي و مردمشناسي است تلاش ميکردند با به دست آوردن اشياي تازه و نمايش آنها، به جذابيت خود براي جذب مخاطب بيافزايند. اما امروزه موزه ديگر محدود به اشيا، نگهداري و يا نمايش آثار نيست، بلکه مرکزي اجتماعي - فرهنگي با رويکرد خلاقانه است که در راستاي جذب مخاطبان و گردشگران بيشتر و البته هدفمند فعاليت ميکند. موزه در مسير تکامل خود از زمان پيدايش تغييرات بسياري داشته و نقشها و کارکردهاي تازهاي به خود گرفته است، تا جاييکه امروزه موزه مجموعهاي از تمامي نقشها و کارکردها است. اکنون موزهها به...
ادامه خواندن

مشروطه و کتاب


مجید   رُهبانی کتاب و کتابخانه به روایت مطبوعات؛ 1285-1304. مسعود کوهستانی‌نژاد. تهران: خانة کتاب، 1395. 792ص (رحلی)، مصور. 800000 ریال. در کشور ما حکومت‌های جدید معمولاً تاریخ گذشته را بازنویسی کرده‌اند و در این بازنویسی‌ها، خود را مبدأ اغلب تحولات و پیشرفت‌ها شناسانده‌اند. نتیجه آن‌که در جست‌وجوی پیشینة تحولات و پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی جدید با «سالِ‌ صفر»هایی رو‌به‌رو می‌شویم که پایه و اساس درستی ندارند. نهضت مشروطیت که بزرگ‌ترین جنبش اجتماعیِ ترقی‌خواهانة ایرانیان در بیش از یک سدة گذشته است، سرآغاز بسیاری از تحولات عمیق اجتماعی، عزم عمومی برای کسب دانش و آگاهی، خروج از جهالت قرون و ورود به عصر جدید به شمار می‌رود. هدف‌های مشروطیت چندگانه بود: تحکیم استقلال ایران و کوتاه ساختن دست بیگانگان، مردم‌سالاری و حاکمیت ملّی، تشکیل مجلس شورای ملّی با انتخابات آزاد و عادلانه، نفی استبداد سلطنت و مهار مراکز قدرت غیررسمیِ متحد دربار که بر همة عرصه‌های حیات ایرانیان مسلط بودند،...
ادامه خواندن

آیین نوروز در عهد صفویه(2)


در تاریخ «عالم آرای عباسی» توصیف های کاملی از شور و حال جشن های نوروزی شاه و مردم ارایه شده است: «به مباركی سال و تهنیت قدوم نوروز چند روز به لوازم عیش و خرمی پرداختند و بازارهای شهر را آذین و در میدان سعادت آباد به چوگان بازی و قبق اندازی مشغولی فرموده...» (اسکندرمنشی ج‌2، 1350 : 506). در اینجا شاه عباس در قزوین حضور داشته و مکان اصلی جشن نوروز میدان سعادت آباد شهر قزوین بوده است. یا در این مورد که شاه در مشهد مقدس حضور داشته و جشن در ساحت میدان شهر برپا شده است:«در آن باغ دلگشا بر دور دریاچه باغ مجالس بهشت آسا ترتیب داده، چهار طاق ها به فنون غریبه آراسته چراغ ها بر آن تعبیه كردند... نوروز عالم آرای این سال میمنت مآل در روز چهارشنبه پنجم شهر رمضان المبارك اتفاق افتاد ... حضرت اعلی در مشهد مقدس معلی كامیاب دولت بوده...
ادامه خواندن

یک فنجان قهوه قجر، پیشکش ِ مدرنیته ایرانی


  سلسله های پادشاهی ایران را اغلب در روشی کلاسیک مطالعه کرده اند: اینکه بر اساس یک تاریخ نگاری خطی و عمدتا متکی بر اسطوره های هنجارمند سیاسی، شاهان را  پی در پی ردیف کرده و تلاش کنند منطقی میان آنها بیابند که بنابر تعریف وجود ندارد. وقتی بهر رو، خطی  خیالین را کشیدیم که  بیش از هر چیز مدیون حوادث و  وقایع غیر قابل پیش بینی بوده، در نهایت نیز خود می توانیم تفسیرش کنیم و به نتیجه دلخواه برسیم. اما شاید بتوان به گونه ای دیگر نیز عمل کرد: گام گذاشتن در راهی  بسیار سخت تر و گاه به دلیل فقدان یا کمبود نظام های نوشتاری و کمبود بازمانده های مادی در ایران، در حدی ناممکن. برای این کار باید دست به بازسازی تاریخ یا روایت های تاریخی در  پویایی و پیچیدگی  میانکنش های  زندگی مردم و  گروه های مختلف اجتماعی زد. البته  ما شروع به این کار...
ادامه خواندن

آیین نوروز در عهد صفویه(1)


    جشن نوروز یکی از قدیمی ترین و اصیل ترین جشن های ایران زمین است که اگرچه در گذر زمان دچار تغییرات و دگرگونی هایی شده اما اصل وجود این جشن و حس خوش نوروزی آن همچنان به قوت خود باقی مانده و آنچه بر تاریخ این سرزمین گذشته است چه زمانی که پارسیان بر آن حکم می راندند تا حمله اعراب و ورود دین جدید و حکومت های منطقه ای و حمله مغول و حکومت بیگانگان تا برپایی حکومت یکپارچه دین مدار صفوی بر جایگاه آن تاثیری نگذاشته است. علی رغم استفاده از گاهشمار قمری در کلیه سیستم های اداری کشور، موضوع محاسبه دقیق زمان تحویل سال بر اساس تاریخ شمسی و بروج دوازده گانه آن مدنظر قرار می گرفته است هرچند «شاردن» فرانسوی به نکته جالبی در این زمینه اشاره کرده و آن، همزمانی نوروز و عیدسعید غدیرخم است: «برای اینکه اساس و بیان عید نوروز استحکام بیشتر...
ادامه خواندن

تحليل چهار بعدي ماجراي دادشاه


خلاصه: دادشاه بلوچ ، يك روستايي ساكن بلوچستان بود كه بین سال های 1321 تا 1336 عليه حكومت پهلوي دوم سر به طغيان گذاشت و آوازه اش بخصوص بعد از کشتن چند مستشار آمریکایی از مرزهای محلی فراتر رفت. خاستگاه شورش او ستم خوانین محلی بود که سرانجام پس از قریب به 15 سال با همدستی همان ها و دستور شخص محمدرضا پهلوي به کمینگاه کشیده شده و به قتل رسید. در حالیکه هنوز هم مخالفانش همسو با تبلیغات حکومت وقت او را تقبیح می کنند، اکثریت عامه و روشنفکران بلوچ و چه بسا کشور او را به دلیل جسارت خاص و شورش علیه ستم از نامدارترين چهره‌هاي ملي در تاريخ معاصر مي‌دانند. کلمات کلیدی: دادشاه، بلوچ، بلوچستان، خوانین، پهلوی دوم، تاریخ معاصر ایران هر چند ابعاد مختلف ماجراي دادشاه درهم تنيده اند و تفكيك شان ساده نيست، اما براي بررسي جامعش به ناچار بايد چهار بعد و لایه مختلف...
ادامه خواندن

کمالِ مطلوب و هُنر: واکاویِ چیستیِ سُنّتِ نقاشی- موسیقی در شرق


چکیده: از دوران باستان همواره کسانی بوده‌اند که آرزوی تبدیلِ سطوحِ نامتجانسِ هستی به‌یکدیگر را جهتِ دستیابی به «جسمِ متعالی» یا «کمالِ مطلوب» در سر می‌پرورانند و از آنجا‌که وادی هنر نیز از قرونِ نخستین پیوندی ناگسستنی با اعتقاداتِ سنّتی داشت این مسأله در آن به‌صورتِ یکی‌انگاریِ نقاشی و موسیقی پدیدار گشت. امّا استخراجِ اصولِ بنیادینِ اندیشه‌ای که آثارِ ذاتاً متفاوتِ دیداری و شنیداری را در شرق  به مثابه‌ی تجربه‌ای واحد در نظر می‌گیرد، به علّتِ عدمِ وجودِ پیشینه‌ای مکتوب و مستقل به‌سهولت امکان‌پذیر نیست. از این‌رو نوشتار در راستای پاسخ به اینکه نظام‌های فکری مختلفِ شرقی چگونه چنین ارتباطی را تعریف کرده‌اند و به بازنماییِ آن واکنش نشان داده‌اند، با بهره‌گیری از روشِ تطبیقی به این نتیجه می‌رسد که پیوندِ نقاشی و موسیقی در شرق علی‌رغمِ ریشه‌دوانیدن در اندیشه‌ها‌ی باستانی و فلسفه‌ای کیهانی مبتنی بر بازنماییِ هارمونیِ کُرات و مفهومِ وحدت، به سه طریقِ مختلف در ایران، هند و...
ادامه خواندن

کاربرد تحلیل گفتمان در متون تاریخی دوره تیموری


چکیده: امروزه تحلیل گفتمان یکی از روش‌های مهم در مطالعات تاریخی محسوب شود. از آنجا که متون هر دوره حوادث سیاسی و اجتماعی یک جامعه را بازتاب می‌دهد، بررسی و واکاوی متون با استفاده از‌ ابزار تحلیل گفتمان، راهی مؤثر درتبیین تحولات سیاسی و اجتماعی خواهد بود. در این میان، روش نقش‌گرایانی نظیر هلیدی و ون لیون در تحلیلِ گفتمان می‌تواند در تحقق اهداف روش‌شناختی پژوهش های تاریخی راهگشا باشد. زبانشناسان نقش‌گرا با تاکید بر بافت اجتماعی به سراغ تحلیل متون رفته و آن را با توجه به موقعیت اجتماعی مورد بررسی قرار می‌دهند. پژوهش حاضر نشان می دهد که رویکرد روشی این گروه به مباحث تحليل گفتمان انتقادي نسبت به آرا فوكو و پيروانش کارآمدتر است؛ زيرا متفکرانی چون فوکو و لاکلا و موف، از یک سو به مباحث به صورت کلی پرداخته اند و از سوی دیگر روش‌شناسی مشخصی نیز ارائه نداده اند. نکته قابل تأمل دیگر اینکه،...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی


دوران حکمرانی خاندان صفویه در تاریخ ایران یکی از حساس ترین و قابل توجه ترین مقاطع تاریخی کشور ما ایران است. در این دوران تغییرات بنیادی در نظام جامعه ایرانی به وقوع پیوست و دگرگونی های شگرفی در فضای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و دینی رخ داد به نحوی که دوره صفویه در ایران را نمی توان با هیچ یک از دوره های پیشین، لااقل در ایران بعد از اسلام، مقایسه نمود. در مقالات و نوشته های مختلف به شباهت های حکومت ساسانیان و صفویه اشاره شده است که به نظر می رسد بیشتر به دلایل داخل شدن دین در حکومت و نیز یکپارچگی ایران در این دورهای تاریخی این شباهت مورد بررسی قرار گرفته است.     به هر روی صفویان برای نخستین بار پس از فروپاشی امپراطوری ساسانی، موفق شدند مرزهای ایران را به حدود مشابه آن دوران نزدیک سازند و دسته های قومی-نژادی گوناگون فلات ایران را در زیر...
ادامه خواندن

کریب خواندگی؛ نوعی پیوند خویشاوندی براساس حقوق عرفی


هشتاد سال پویش مردانه ات بر توسن تیزتک قلم و بیان در تاختگاه ناهموار لوح روزگار خجسته باد... علی بلوکباشی  در بیشتر جوامعِ جهانِ باستان و در آن میان جامعۀ ایران انواع قرابت ها با حقوق و تکالیف و الزامات عُرفی و شرعی خاص وجود داشته است. یکی از این قرابت ها رسم فرزندخواندگی یا پذیرفتن پسری یا دختری با رسم و آداب خاص به نام خود بوده است. در شماری از این جوامع فرزندخواندگان همچون فرزندان نَسَبی از همۀ حقوق معنوی و مادی خویشاوندی مقرر در جامعه ، از جمله منتفع شدن از حق ارث برخوردار بوده اند.  در میان قبایل عربِ دورۀ جاهلی رسم پسرخواندگی، یا به اصطلاح رسم « تَبَنّی»، یعنی پسر دیگری را به فرزندی خود برگزیدن به منظور تحکیم اتحاد خویشاوندی و قبیلگی در میان خود متداول بوده است. در آغاز ظهور اسلام هنوز سنّت تَبَنّی در میان دو قبیلۀ بزرگ مهاجر و انصار معمول...
ادامه خواندن

جنگ جهانی اول و هنرمندان


فیلادلفیا- ایده ای که باور دارد که هنر باید از سیاست جدا باشد اما این ممکن نیست،-  همه هنرها، مبتذل، عالی، روشنگر، انتزاعی- به طور خاصی با تاریخ سیاسی پیچیده شده و این ارتباط مبهم همیشه وجود داشته است. این قبیل ارتباط ها مثل تمرکز اجتناب ناپذیر  جنگ جهانی اول و هنر آمریکا در آکادمی پنسیلوانیا از هنرهای زیبا است، یک نمایش گسترده که جریان یک روایت از  مستندات با محتوای عاطفی از درام زندگی  را دارد. جنگ جهانی اول بی رحمانه چهار سال از 1914 تا 1918و  با پیوستن ایلات متحده امریکا در سال 1917  طول کشید.ما نباید باور کنیم که اشتغال کوتاه مدت آمریکا منجر به خاتمه ی جنگ شد. با وجود این که سیاستمداران در آن زمان کشمکش را همانند جنگ پایان جنگ ها به درازا کشاندند  - و چیزی که مردم به شدت احساس می کردند   یک اشتباه خونبار بود -، اما چیز دیگری اتفاق افتاد....
ادامه خواندن