ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

دود شد و به هوا رفت:ماله کشی روی فاجعه لاکربی


پل فوت/ ترجمه علی‌الکبر قاضی‌زاده بخش دوم مترجم: فاجعه لاکربی، نمونهای از فاجعه های انسانی است که هرگز حقیقت آن آشکار نشد. پل فوت، روزنامهنگار اسکاتلندی، از روز اول سانحه، روایت دولتیان از علت و زمینه وقوع حادثه را باور نداشت. او تحقیق، بازجوییها، تشخیصها و دادگاههای این ماجرا را به مدت دوازده سال دنبال کرد و از آن گزارشی نوشت که بخشی از آن کارها را میخوانید. مشکل این بود که سازمان سیا در یک داد و ستد پنهانی، خیال داشت برای قاچاقچیان، مواد مخدر بفرستد تا امتیازهایی بگیرد. گویا از درون سازمان کسانی در معامله نفوذ کردند، در آن کیفدستی بمب گذاشتند، وارد هواپیمای پانامریکنِ پر از مسافر کردند تا در آسمان لاکربی منفجر شود و 270 مسافر بیگناه (از جمله یازده نفر از اهالی لاکربی) را تکهتکه کند و روی خاک اسکاتلند بپاشاند. جان پیلجر [روزنامهنگار و مستندساز] گزارشهای پیگیرانه پل فوت از این سقوط را از...
ادامه خواندن
برچسب ها:

سیاره واژه ، یک موزه زبان شناسی


برگردان زهراخلجی موزه ها مکان فوق العاده‌ای برای یادگیری درباره‌ی تاریخ‌، علم و یا حتی ریاضی هستند، اما اگر درس مورد علاقه شما در مدرسه هنر‌های زبان است، شاید موزه های زیادی برای شما وجود نداشته باشند. فرد خیرّی به نام آن فریدمن می خواهد این شرایط را تغییر دهد، او موسسه جدیدی ایجاد کرده است که مختص زبان شناسی است. مسؤلین شهر واشنتگن دی سی مدرسه تاریخی فرانکلین در مرکز شهر را به خانه موزه «سیاره واژه» تبدیل کرده‌‌اند. در این موزه بازدیدکنندگان از همه سنین و با هر سطح سواد می توانند از فعالیت ها و نمایشگاه هایی بازدید کنند که برای علاقه مندان به زبان طراحی شده‌اند. طبق گفته سایت موزه «بازدید کنندگان می‌توانند صدای شاعران معروف را بشنوند، به نویسنده ها گوش کنند و یا کتاب های جدیدشان را بخوانند، می توانند در کلاس های ترانه سرایی، قصه گویی یا زبان اشاره ثبت نام کنند. بازدیدکنندگان...
ادامه خواندن

اسرار گنج دره جنی و حقوق پامال شده


بهروز غریب‌پور گريز اول  دو مرد کاملا آس و پاس و ژنده‌پوش هندي کنار خيابان نشسته و گرم صحبت بودند. چنان گفت‌وگويي که انگار مسائل جهان را حلاجي و حل و فصل مي‌کنند در حالي که ظاهرشان نشان مي‌داد نه سر پيازند، نه ته پياز. آن طرف‌تر مادياني را به درختي بسته بودند؛ من از «حاجي»، راننده ريکشا، خواستم ترمز کند تا من پياده شوم و از آن دو نفر فيلم بگيرم. حالت گفت‌وگويشان و طرز نشستنشان عجيب و قابل تامل بود. دلم مي‌خواست در فيلم مستندي که قصد ساختنش را داشتم بيشتر به اين جنبه از هند اشاره کنم: گفت‌وگو، تعامل و همزيستي. هنوز کارم تمام نشده بود که آن دو مرد هندي متوجهم شدند و پس از ابراز تعجب و رد و بدل کردن نگاه‌هاي معني‌دار برخاستند و به من حمله‌ور شدند. من دوربين را به طرف ماديان گرفتم و در جواب اعتراض شديد آن‌ها دروغ گفتم و...
ادامه خواندن

ایلراه تاراز: یادداشت های فرهاد ورهرام از دوسال کوچ همراه چند خانوار از ایل بختیاری


هرقدر در فیلم تاراز، صدا و حرکت و نور و تغییر در زمان هست، کتاب ایلراه تاراز در سکوتی راز آمیز آغاز می شود. صدای باد بر درختی که( در صفحه 22) رو به بیرون از حاشیه کتاب خمیده ، محو شده است، همه چیز در سکوت  می گذرد. همچنان که هیاهوی عبور گله های گوسفند خانوار های تشِ درویش آدمی از رودخانه بازُفت، دیگر شنیده نمی شود. منجمد شدن زمان، امکان مطالعه متفاوتی را فراهم می آورد. مطالعه ای کاملاً چند جانبه که به پژوهشگر،عکاس انسان شناس و راوی از سویی و به  عکس و البته به پدیده فرهنگی و ارتباط آنها بایکدیگر مربوط می شود. در واقع  کتاب ایلراه تاراز، جدا از خصلت های مردمنگاری وروش سنکرونیک اش، اثری هنری نیز هست که در مقدمه اش تاریخ 1389 را دارد ولی در آغاز هفته پژوهش سال 1395 در پژوهشکده مردمشناسی رونمایی شد.  پژوهشگر، راوی و عکاس انسان شناس...
ادامه خواندن

گفت‌و‌گو با لیلی گلستان درباره‌ی کافه‌ها و پاتوق‌ها


- از کجا باید شروع کنیم؟ - از هر جا که دوست دارید. از کودکی‌تان بگویید، از اولین کافه‌هایی که با پدر رفتید. - خوب از کودکی شروع کنیم، از حوالی سه یا چهارسالگی، من فقط از آن موقع‌ها «کافه‌ نادری» را به‌یاد دارم که پدر و مادرم حتماً هفته‌ای یک‌بار به آنجا می‌رفتند، بوی بیفتک و سیب‌زمینی سرخ‌کرده‌های آنجا و گربه‌‌هایش هنوز کاملاً در خاطرم هست. چون زمان‌هایی که آن‌ها می‌رقصیدند، من زیر میز با گربه‌ها بازی می‌کردم. البته پاتوق پدرم در آن دوران «کافه‌ ‌فردوسی» بود که خودشان به آن کافه فردوس می‌گفتند، کافه فردوسی خیلی بزرگ بود و با آینه‌هایی که دورتادورش داشت بزرگ‌تر به ‌نظر می‌رسید. بیشتر وقت‌ها، پدر من را با خودش می‌برد، از کافه‌ فردوس بستنی‌های بلندش یادم هست که قد من به بستنی نمی‌رسید و مجبور بودم بایستم. دقیق یادم نیست چه کسانی در آن روزها آنجا رفت‌وآمد داشتند. در یکی از همان...
ادامه خواندن

روایت و شعرشناسی قومی


نوشته باربارا جانستون و ویلیام مارسلینو برگردان زهرا خلجی قوم شناسی ارتباط دل هایمز برای بررسی دقیق چگونگی قرارگیری و ایفای نقش زبان در گفتمان، هم اساسی نظری و هم فرآیندی کاوشی روش شناختی ارائه می‌کند. برای انجام چنین کاری لازم است که به تعامل زبان در همبافت توجه شود. قوم شناسان ارتباط به بررسی دقیق صحنه عینی، شرکت کنندگان، اهدافشان؛ وسیله ارتباطی و حالت های ارتباط؛ هنجارهای هدایت کننده‌ی تعبیر می پردازند. در حقیقت،‌ برخی اوقات خود واژه ها نسبتا بی اهمیت هستند. به جای پرداختن به صورت دستوری، قائل شدن اهمیت برای ارتباط کلی، تاثیر زیادی به روی مطالعات هایمز در زبان های بومی سرخپوستان آمریکا داشته است. مانند بسیاری از زبان شناسان انسان شناختی در آمریکا، هایمز همواره دانشجوی زبان های بومی سرخپوستان آمریکا بوده است و هنگامی که او شروع به انجام تز دکترای میدانی خود در دهه‌ی ۵۰ میلادی کرد، بسیاری از این زبان ها...
ادامه خواندن

کافه کیوان


هفت‌پرده از زندگی «رفیق مرتضی» که همچون میزِ کافه‌ای، نسلی از روشنفکران گرداگردش حلقه می‌زدند فاتح صهبا «...ناداوری شریر در صفیرِ فرجام دمید. به نعره، آتشِ دژخیم افروخت؛ پس قلبِ سکوت دریدند. پرچم‌های آویخته‌ی از چوبک‌ها، یک‌به‌یک، نیم‌افراشته تا همیشه به خامُشی پهلو گرفتند. صفِ کارزار، هیاهوی پرچم‌های سرخ و آشوبِ رِنگِ مُرده‌ریسان بود که یکی پرچم آهنگی دیگر کرد. در گردونِ سرنوشتی تیره، به رنگ خونِ خود درخشید و در روایت ناپدید ماند. پرچمی از نژاد آتش که بارِ هَنگِ خویش، بر دوش می‌کشید و هرچند سرخ، دیگری بود...» شرزه‌خوانی بر مزارِ مرتضی معدودند در تاریخ ادبیات ایران، کسانی که فارغ از مشی و اندیشه‌ی سیاسی، بخش بزرگی از نویسندگان و روشنفکران هم‌عصر، در لابه‌لای نوشته‌ها، خطی به یادشان قلمی کرده باشند. مرتضی کیوان از آن معدود چهره‌هاست. احمد شاملو دو سه شعر به یادش سروده، زندگی سایه، هنوز با گذشت شصت‌ودو سال از فقدانِ کیوان، در سایه‌ی یادِ...
ادامه خواندن

آیین استقبال از هیات های خارجی در عهد صفوی


نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی آیین استقبال از هیات های خارجی در عهد صفوی     ورود هیات های خارجی چه به عنوان سفیر یا جهانگرد یا بازرگان را بیشتر از زمان حکومت شاه عباس اول دانسته‏اند. اگرچه سفرنامه ونیزیانی که در زمان آق قویونلوها و ابتدای صفویان در ایران حضور داشته اند موجود است اما با توجه به شرایط حکومت شاه اسمعیل صفوی که دولتی نوین با مذهبی متفاوت را بنیان می نهاد و دایم در معرض حملات و جنگ های مدعیان حکومت و نیز همسایگان نگرانی بود که با اضطراب، قدرت گرفتن لحظه به لحظه دولت شیعی مذهبی را شاهد بودند که آن را برنمی تافتند، زمان یا روی خوشی برای پذیرش خارجی‏ها باقی نمی ماند.      دوران طولانی حکومت شاه طهماسب نیز معمولا با سفرنامه جنیکسون سنجیده می شود که چگونه جای پای آن کافر را با خاک پوشاندند و مشخص...
ادامه خواندن

اسپارتاکوس، فضيلت شکست‌خوردگان


اولین پییه  برگردان عبدالوهاب فخرياسري   در تابستان ٧٣ پيش از ميلاد مسيح، حدود شصت برده مراقبين خود را به قتل رساندند و گريختند. تعدادشان به سرعت هزار برابر شد و پس از دو سال سوداي شکست ارتش رم –بزرگترين ارتش آن دوران- را در سر مي‌پروراندند. جمهوري از بيم جان ارتش کاملي شامل هزاران –تا پنجاه هزار- سرباز را روانه جنگ با آنان نمود. در مارس ٧١، ارتش بردگان شکست خورد و شش هزار تن که جان به در برده بودند، در مسافتي به درازاي ٢٠٠ کيلومتر در جاده آپیین Appienne که رم را به کاپو مي‌پيوست به صليب کشيده شدند. برده‌اي که همه اين حوادث را رهبري کرده بود و در جنگ کشته شد، اسپارتاکوس نام داشت و خود گلادياتور بود.    به هيچ روي عجيب نيست که داستاني چنين شگفتي‌آور به حيطه اسطوره رانده شود  و اعتبارش کم و بيش مخدوش گردد. با اين حال، شکي در...
ادامه خواندن

رنسانس ایتالیا: فرهنگ و جامعه در ایتالیا


  نوشته ی پیتر برک     The Italian Renaissance: Culture and Society in Italy    منتشر شده در 1 ژانویه 1972، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 298 صفحه، ISBN: 0684125765. ویرایش دوم، منتشر شده در 1 اوت 1987، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 294 صفحه، ISBN: 0691028389. ویرایش سوم، منتشر شده در 23 فوریه 2013، انتشارات دانشگاه پرینستون، جلد کاغذی، 326 صفحه، ISBN: 9780691162409.   رنسانس ایتالیا یکی از برجسته ترین و شورانگیزترین دوره های سراسر تاریخ انسان است که بیشتر در فلورانس متمرکز بود اما مراکز مهمی نیز در شمال ایتالیا دارا بود. شاید واقعیت کانونی، گرد هم آمدن شکوفایی اقتصادی، رفاه و استعداد بود. شکوفایی اقتصادی افراد و گروه ها بود که موجب خلاقیت و تألیف هنرمندان و اندیشمندان شد. با این همه، این خلاقیت و تولید فوق العاده ی هنر، نه به انگیزه ی آز و سرمایه گذاری برای سود بیشتر، بلکه فضیلت، افتخار و لذت بود. پیتر...
ادامه خواندن

درباره‌ی پاتوق‌های هدایت از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۹


به قلم یکی از دوستان صادق هدایت و بدون امضاء کافه‌رستوران «ژاله» این کافه نخست «رز نوار» نام داشت و اسحق افندی از مردم ترابوزان ترکیه آن را اداره می‌کرد. جای آن در خیابان لاله‌زارنو، بالاتر از سینمای متروپل بود. کافه‌رستوران ژاله نخستین پاتوق هدایت، پس از شهریور ١٣٢٠، است. روزها فقط کافه‌اش دایر بود و چای و قهوه و شیرینی می‌داد و شب‌ها رستورانش. ساختمان کافه تشکیل می‌شد از چند دهنه مغازه با باغچه‌ای کوچک در پشت مغازه‌ها که نشیمن تابستانی مشتریان رستوران بود. هدایت گاهی پیش از ظهر، بین ساعت ده تا دوازده، به آنجا می‌رفت، اما بعدازظهرها بیشتر در کافه می‌نشست و ساعت آن هم برحسب فصل فرق می‌کرد: در بهار و تابستان از ساعت پنج تا هفت‌و‌نیم و در پاییز و زمستان از ساعت چهار تا شش. از کسانی که در این کافه گرد شمع هدایت جمع می‌شدند می‌توان از پرویز ناتل‌خانلری، صادق چوبک، عبدالحسین بیات،...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی: آیین انتخاب شاطر در عهد صفوی


      برگزیدن شاطر یکی از مراسم پرهیاهویی بوده که به بهانه آن جشن هایی در دوره های مختلف در ایران برگزار می شده است. در «سفرنامه ونیزی ها» که مجموعه ای از شش سفرنامه است، «جوزف باربارو» به موضوع انتخاب شاطر در دوره حکومت «اوزون حسن» و «آق قویونلوها» اشاره کرده است و چنین بر می آید که این مراسم در واقع در عهد صفویه مورد تقلید قرار گرفته و البته با تشریفات بسیار بیشتر برگزار شده است. «تاورنیه» در تعریف شاطر چنین می نویسد: «همه کسانی که توانایی دارند هیچ جایی نمی روند مگر سوار بر اسب و همراه با یک یا دو خدمتکار پیاده به نام شاطر که در پیش اسب برای بازکردن راه می دوند. این شاطران یا خدمتکاران پیاده کسانی هستند که در میان خود یک استاد حرفه دارند که دونده خوب تربیت می کند. شاه و بزرگان دربار، عده ای از آنان را...
ادامه خواندن
برچسب ها:

رمان‌هاي سياه كشورهاي اسكانديناوي و رمزگشايي تاريخ


  ياسمن مَنو هنگامي‌كه در سال 2011 آندِش بِهرينگ برایویک (Anders Behring Breivik) جواني نژادپرست و از طرفداران نئونازي در اُسلو، در جزيرة ایت‌اُويا (Utøya) هفتاد نفر را كه اكثرشان جوانان حزب سوسياليست بودند، به گلوله بست، خوانندگان وفادار رمان‌هاي سياه اروپاي شمالي غافلگير نشدند. سال‌هاست كه نويسندگان اين سبك در شمال اروپا در لابه‌لاي قصه‌هاي جنايي‌ـ پليسي‌شان در مورد اين نوع گرايش‌ها و رشد آن‌ها هشدار مي‌دهند. كاميلا لاكبرگ در پسگفتار كتابش، فرشته‌ساز نوشته است: «هنگامي‌كه اين پسگفتار را مي‌نويسم، يك هفته از انفجار بمب در اُسلو و كشتار جزيرۀ ایت‌اُويا گذشته، من هم، چون بقيه، اخبار را با دلهره دنبال كردم. بيهوده سعي كردم كه بفهمم چگونه مي‌شود اين همه شرارت در وجود كسي باشد. تصاوير فاجعة اُسلو مرا متوجه نزديكي وقايع كتابم به اين نوع شرارت كرد. اما بدبختانه واقعيت فراتر از داستان است. كاملاً تصادفي است كه شخصيّت‌هاي كتاب من كه اعمال شريرانة خود را از...
ادامه خواندن

نگرشی در خدمت ناسیونالیست های اروپای مرکزی و شرقی به رخداده ها: تکانه خاطرات، بی اعتنائی به حقایق تاریخی


نوشته: ژان آرنو درن برگردان منوچهر مرزبانیان    در چندین کشور اروپای مرکزی و خاوری، بحران جمعیتی و رو به وخامت نهادن مسائل اجتماعی، زمینه باروری را برای به پرسش کشیدن حقایق تاریخی فراهم می سازند. به شیوه ای بیشابیش آشکار، ناسیونالیسمی بنیاد یافته بر بازنویسی وقایع، در برنامه های سیاسی احزاب این خطه جایگاهی یافته است. از ”ستپان باندرا“ در اوکرائین تا ”اوستاشی“ها در کرواسی، جنایت کاران قهرمان می شوند. اگر جمله قصار مشهوری منسوب به ”وینستون چرچیل“ را بازگیریم، آیا درست است که منطقه بالکان به راستی «بیش از توان مصرفش تاریخ تولید می کند»؟ در طول تابستان ۲۰۱۶، صربستان و کرواسی باز هم در این حوزه به مجادله برخاستند. ”بلگراد“، ”زاگرب“ را متهم ساخته که به اعاده حیثیت رژیم فاشیستی”اوستاشی“ها (۱۹۴۴ـ ۱۹۴۱)، پرداخته که به امحاء انبوه یهودیان، کولی ها (روم) و صرب ها دست آلود. اینک همه دولت های ناسیونالیست منطقه برای توجیه یا تثبیت قدرت...
ادامه خواندن

بازخوانی کارنامه کانون ایران جوان: نخستین تلاش نهادهای مدنی برای تجدد فرهنگی در ایران


  یک سال و نیم پس از آغاز جنگ جهانی اول، دولت ایران موفق شد، محصلین اعزامی به اروپا را به کشور بازگرداند، یکی از این افراد علی‌اکبر سیاسی، دانشجوی جامعه‌شناسی و روانشناسی و رئیس بعدی دانشگاه تهران، بود که پس از بازگشت به ایران به معلمی دارالفنون گمارده شد و در همان زمان پایه گذار موسسه‌ای به نام «کانون ایران جوان» شد که از جریانهای تاثیر گذار فرهنگی در ایران محسوب می‌شود. دکتر سیاسی در خاطرات خود درباره تاسیس این کانون چنین می‌نویسد: «پس از پنج سال اقامت در یکی از پیشرفته‌ترین کشورها، [آنچه در ایران می‌دیدم] مرا به کلی حیرت زده و متعجب و غم‌زده می‌‌ساخت. سری پرشور و دلی پر از احساسات داشتم و نمی‌توانستم از مقایسه وضع و حال ایران و هم‌میهنان با وضع و حال اروپاییان خودداری کنم و از این اختلاف وحشت‌انگیز آزرده‌خاطر نباشم و رنج نبرم.پس از این‌که اندکی گرفتاریهای خانوادگی رفع شد...
ادامه خواندن

آرتاویلا، شهر مقدس


جعفر سپهری در‭ ‬دامنه‭ ‬كوه‌هاي‭ ‬غرب‭ ‬درياي‭ ‬خزر‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬كهن‌ترين‭ ‬شهرهاي‭ ‬جهان،‭ ‬و‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬سرفرازترين‭ ‬شهرهاي‭ ‬ايران،‭ ‬استوار‭ ‬و‭ ‬پابرجاي‭ ‬ايستاده‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬روزگاران‭ ‬كهن‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬امروز‭ ‬همچون‭ ‬روح‭ ‬جاويدان‭ ‬ايران‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬دشمنان‭ ‬ستم‌پيشه‭ ‬تاريخ‭. ‬نه‭ ‬مغول‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬روس،‭ ‬نه‭ ‬رومي‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬تازي‭ ‬نتوانستند‭ ‬سرشت‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬براندازند‭. ‬ساختار‭ ‬شهر‭ ‬به‭ ‬دوران‭ ‬كيانيان‭ ‬منسوب‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬ديواره‭ ‬گرداگرد‭ ‬پيرامون‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬كيخسرو‭ ‬برافراشت‭. ‬در‭ ‬دور‭ ‬نخستين‭ ‬دوره‭ ‬شكوفايي‭ ‬آرياييان،‭ ‬اورارتورها،‭ ‬شهري‭ ‬مهم‭ ‬و‭ ‬ارجمند‭ ‬بود‭. ‬پندارهاي‭ ‬نيك‭ ‬زرتشت‭ ‬پيامبر‭ ‬در‭ ‬اين‭ ‬شهر‭ ‬گسترش‭ ‬يافت‭. ‬از‭ ‬اين‭ ‬رو‭ ‬شهر‭ ‬مقدس‭ ‬"آرتاويلا"‭ ‬ناميده‭ ‬شد‭. ‬آرد‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬واژگان‭ ‬اردوان‭ ‬و‭ ‬اردشير‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬چشم‭ ‬مي‌خورد‭ ‬به‭ ‬معني‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬مقدس‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ويل‭ ‬و‭ ‬وين‭ ‬به‭ ‬معني‭ ‬شهر‭ ‬همچون‭ ‬پنجوين‭ (‬پنج‭ ‬شهر‭). ‬در‭ ‬دوران‭ ‬هخامنشيان‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬اشكانيان‭ ‬مهم‌ترين‭ ‬شهر‭ ‬ساتراپي‭ ‬آذرآبادگان‭ ‬يا‭ ‬آتورپادگان‭ ‬بود‭. ‬در‭ ‬دوران‭ ‬پيروز‭ ‬ساساني‭ ‬بازسازي‭ ‬شد‭. ‬از‭ ‬اين‌رو‭ ‬به‌اذان‭ ‬‌پيروز‭ ‬و‭...
ادامه خواندن

چرخ ِ یک گذار، ارزش ِ یک الگو


  برای هشتاد سالگی دکتر ناصر تکمیل همایون   ناصر تکمیل همایون، یکی از چهره هایی است که در تاریخ  فرهنگ معاصر ایران جایگاهی نادر را به خود اختصاص می دهد. این  موقعیت را می توان از دو چشم انداز و با دو ساختار تحلیلی  به بیان آورد که در این یادداشت، نگارنده  تنها به عنوان یک شاگرد و کسی که خود را مدیون  دانش و اخلاق ایشان می داند، به پاس احترام و برای  جای گرفتن در این  مجموعه از نوشته ها،  روایتی کوتاه از آن تقدیم می کنم. دو جنبه و چشم انداز و  ساختار هست که می توان به  ناصر تکمیل همایون از دریچه آنها  نگریست: نخست نگاه  به سهم ایشان در شکل گیری و تحول  تاریخ شناسی اجتماعی و فرهنگی در ایران معاصر، با  تاکید و تمرکزی بر چند حوزه خاص و دموکراتیزه کردن این دانش؛ و سپس  سهم ایشان در به سرانجام رساندن  و حفظ...
ادامه خواندن

از خلاقیت در موزه تا موزه های خلاق


  مجله گیلگمش تصور از موزه برابر است با آثار موجود در آن؛ يعني موزه ميشود مجموعهاي از اشيا که به واسطه ارزشهاي تاريخي، فرهنگي و هنريشان گردآوردي شده و در معرض تماشا قرار گرفتهاند. انسانها براي ديدن اشيا به موزه ميروند، اشيايي جذاب و شگفتيآور که عامل جذب مخاطب به موزه هستند. موزههاي گذشته که نمونههاي آن موزههاي باستانشناسي و مردمشناسي است تلاش ميکردند با به دست آوردن اشياي تازه و نمايش آنها، به جذابيت خود براي جذب مخاطب بيافزايند. اما امروزه موزه ديگر محدود به اشيا، نگهداري و يا نمايش آثار نيست، بلکه مرکزي اجتماعي - فرهنگي با رويکرد خلاقانه است که در راستاي جذب مخاطبان و گردشگران بيشتر و البته هدفمند فعاليت ميکند. موزه در مسير تکامل خود از زمان پيدايش تغييرات بسياري داشته و نقشها و کارکردهاي تازهاي به خود گرفته است، تا جاييکه امروزه موزه مجموعهاي از تمامي نقشها و کارکردها است. اکنون موزهها به...
ادامه خواندن

مشروطه و کتاب


مجید   رُهبانی کتاب و کتابخانه به روایت مطبوعات؛ 1285-1304. مسعود کوهستانی‌نژاد. تهران: خانة کتاب، 1395. 792ص (رحلی)، مصور. 800000 ریال. در کشور ما حکومت‌های جدید معمولاً تاریخ گذشته را بازنویسی کرده‌اند و در این بازنویسی‌ها، خود را مبدأ اغلب تحولات و پیشرفت‌ها شناسانده‌اند. نتیجه آن‌که در جست‌وجوی پیشینة تحولات و پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی جدید با «سالِ‌ صفر»هایی رو‌به‌رو می‌شویم که پایه و اساس درستی ندارند. نهضت مشروطیت که بزرگ‌ترین جنبش اجتماعیِ ترقی‌خواهانة ایرانیان در بیش از یک سدة گذشته است، سرآغاز بسیاری از تحولات عمیق اجتماعی، عزم عمومی برای کسب دانش و آگاهی، خروج از جهالت قرون و ورود به عصر جدید به شمار می‌رود. هدف‌های مشروطیت چندگانه بود: تحکیم استقلال ایران و کوتاه ساختن دست بیگانگان، مردم‌سالاری و حاکمیت ملّی، تشکیل مجلس شورای ملّی با انتخابات آزاد و عادلانه، نفی استبداد سلطنت و مهار مراکز قدرت غیررسمیِ متحد دربار که بر همة عرصه‌های حیات ایرانیان مسلط بودند،...
ادامه خواندن

آیین نوروز در عهد صفویه(2)


در تاریخ «عالم آرای عباسی» توصیف های کاملی از شور و حال جشن های نوروزی شاه و مردم ارایه شده است: «به مباركی سال و تهنیت قدوم نوروز چند روز به لوازم عیش و خرمی پرداختند و بازارهای شهر را آذین و در میدان سعادت آباد به چوگان بازی و قبق اندازی مشغولی فرموده...» (اسکندرمنشی ج‌2، 1350 : 506). در اینجا شاه عباس در قزوین حضور داشته و مکان اصلی جشن نوروز میدان سعادت آباد شهر قزوین بوده است. یا در این مورد که شاه در مشهد مقدس حضور داشته و جشن در ساحت میدان شهر برپا شده است:«در آن باغ دلگشا بر دور دریاچه باغ مجالس بهشت آسا ترتیب داده، چهار طاق ها به فنون غریبه آراسته چراغ ها بر آن تعبیه كردند... نوروز عالم آرای این سال میمنت مآل در روز چهارشنبه پنجم شهر رمضان المبارك اتفاق افتاد ... حضرت اعلی در مشهد مقدس معلی كامیاب دولت بوده...
ادامه خواندن