ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

فرهنگ مشترك اقوام آريايی: جشن ناواسارد

آندرانيك هوويان


یكی از كهنترین جشنهای مشترك اقوام آریایی، جشن ناواسارد است. ایرانیان به آن نوسرد، هندیها ناواسارداد، خوارزمیها نوسارچ یا ناواسارچی، سُغدیها نوسرد، وارتیان ناواسارد میگویند، كه جشن سال نو است و یكی از مراسم آن آب افشاندن است.
این جشن كهن اینك به فراموشی سپرده شده است، نوسرد جشنی بود متمایز از نوروز(1). ابوریحان بیرونی درباره جشن نوسرد سغد مینویسد: سندیان نیز ماههای خود را مطابق چهار قسمت سال تقسیم كرده بودند؛ اول نوسرد از ماههای سغدی، اول تابستان بود. روز اول نوسرد ، نوروز سغدیان است، كه نوروز بزرگ میباشد.(2) وی درباره نوسرد اهل خوارزم مینویسد:
«ناواسارچی» روز اول آن عید آغاز سال است. و آن روز جدیدی است.(3) روز ششم فروردین ماه را ایرانیان به نام نوروز بزرگ جشن میگرفتند و آن، یكی از بزرگترین اعیاد ایرانیان بود. تقیزاده درباره جشن نوسرد مینویسد: نوسرد نام روز اول سال ایرانی یا نوروز معروف از روز اول ماه فروردین «نوروز كوچك» نبود، بلكه نام نوروز بزرگ بوده است كه جشن آن روز ششم فروردین میگرفتند، و مطابق با نخستین روز ارمنی ناواسارد و ماه سفدی نوسرد و ماه خوارزمی نوسارچ (كه همه آنها از نخستین روز آن گرفتهاند) بوده است. این روز از همه روزهای سال در نزد ایرانیان بزرگتر و واقعا مطابق با روز اول سال اصلی ایرانیان بود. پس از آنكه نخستین كبیسه در سال ایرانی گرفت، و در نتیجه آغاز سال پنج روز به عقب رفت. این نوروز واقعی ششمین روز سال شد. ولی ایرانیان باز هم تشریفات این روز را با عنوان نوروز دوم (نوروز بزرگ) مراعات میكردند و این روز پیوسته محل نوروز اصلی را نشان میداد. نوسرد جشن نوروز در ایران باستان در تابستان برگزار میشد. یك سال ایرانیان 365 روز تمام و 6 ساعت كمتر از سال حقیقی بود. از این رو برگزاری جشن نوروز هر چهار سال یك روز به عقب رفت. پس از آن كه نوروز به اعتدال ربیعی رسید، عید نوروز را در آن روز تثبیت كردند و محل برگزاری عید نوروز، پس از اعتدال ربیعی تعیین شد.
در ارمنستان باستان اولین ماه سال ناواسارد نام داشت. آنان در نخستین روز ماه ناواسارد جشن باشكوهی میگرفتند كه تمامی طبقات در آن شركت میكردند.
سغدیها و خوارزمیها همچون ایرانیان در این جشن آب نمیافشاندند. در جشن ناواسارد مسابقات ورزشی مانند اسب دوانی، ارابهرانی، و دویدن ترتیب داده میشد. شعرا سرودههای خود را میخواندند. نوازندگان آهنگهایی كه ساخته بودند مینواختند، پهلوانان نیروی بازوان خود را به نمایش میگذاشتند و برخی از دلاوران نیز با حیوانات وحشی نبرد میكردند. تقیزاده عقیده داشت كه ارمنیان جشن ناواسارد را جشن «یحیی تعمید دهنده» در آوردهاند و مینویسد: در مورد اصل ایرانی بودن جشنهای ارمنی، تقریبا میتوان گفت این امر در جشن اول نوسرد با جشن ارمنی (كه علیرغم ظاهر ارمنی به احتمال قوی با اورامزد ارمنی یا اهورامزدا ایرانی اختلافی ندارد) كه به صورت جشن یحیی تعمید دهنده در آید و نیز در جشن 15 نوسرد یا جشن آناهید و نیز شاید در جشن هفت یا جشن (دالود محتملا صورت دیگری از واهاگن) كه معتقدند همان ایرانی قطعیت دارد(4).
ارمنیان در جشن ناواسارد از انواع نقابها استفاده میكردند و به اعتقاد برخی، نقاب فراری دهنده ارواح خبیثه بود.
در گاهشمار ارمنیان، روز یازدهم اگوست(دهه دوم مرداد ماه) روز برگزاری جشن ناواسارد است. ارمنیان هم اكنون نیز در كشورهای مختلف اقامت دارند، جشن ناواسارد را برگزار میكنند. در این جشن تیمهای ورزشی ارمنیان در یكی از كشورها گرد میآیند و با یكدیگر به رقابت میپردازند، برندگان مسابقات فاتحان ناواسارد میباشند.
در جمهوری ارمنستان در سالهای اخیر مسابقات ورزشی ناواسارد در روز یازدهم ماه اگوست در منطقه «دزور» ترتیب داده میشود.

 

مأخذ
1- تقیزاده حسن، بیست مقاله، 1346 چاپ دوم ص 324
2- ابوریحان بیرونی، آثارالباقیه با قلم اكبر داناسرشت 1352ص 309
3- همان ص347
4- تقیزاده حسن، بیست مقاله ص347

این مطلب از سایت انسان 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

«امت واحده» و هم گرایی متکثر
درباره مرتضى مميز

Related Posts