ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

آیین استقبال از هیات های خارجی در عهد صفوی

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی آیین استقبال از هیات های خارجی در عهد صفوی     ورود هیات های خارجی چه به عنوان سفیر یا جهانگرد یا بازرگان را بیشتر از زمان حکومت شاه عباس اول دانسته‏اند. اگرچه سفرنامه ونیزیانی که در زمان آق قویونلوها و ابتدای صفویان در ایران حضور داشته اند موجود است اما با توجه به شرایط حکومت شاه اسمعیل صفوی که دولتی نوین با مذهبی متفاوت را بنیان می نهاد و دایم در معرض حملات و جنگ های مدعیان حکومت و نیز همسایگان نگرانی بود که با اضطراب، قدرت گرفتن لحظه به لحظه دولت شیعی مذهبی را شاهد بودند که آن را برنمی تافتند، زمان یا روی خوشی برای پذیرش خارجی‏ها باقی نمی ماند.      دوران طولانی حکومت شاه طهماسب نیز معمولا با سفرنامه جنیکسون سنجیده می شود که چگونه جای پای آن کافر را با خاک پوشاندند و مشخص...
ادامه خواندن

اسپارتاکوس، فضيلت شکست‌خوردگان

اولین پییه  برگردان عبدالوهاب فخرياسري   در تابستان ٧٣ پيش از ميلاد مسيح، حدود شصت برده مراقبين خود را به قتل رساندند و گريختند. تعدادشان به سرعت هزار برابر شد و پس از دو سال سوداي شکست ارتش رم –بزرگترين ارتش آن دوران- را در سر مي‌پروراندند. جمهوري از بيم جان ارتش کاملي شامل هزاران –تا پنجاه هزار- سرباز را روانه جنگ با آنان نمود. در مارس ٧١، ارتش بردگان شکست خورد و شش هزار تن که جان به در برده بودند، در مسافتي به درازاي ٢٠٠ کيلومتر در جاده آپیین Appienne که رم را به کاپو مي‌پيوست به صليب کشيده شدند. برده‌اي که همه اين حوادث را رهبري کرده بود و در جنگ کشته شد، اسپارتاکوس نام داشت و خود گلادياتور بود.    به هيچ روي عجيب نيست که داستاني چنين شگفتي‌آور به حيطه اسطوره رانده شود  و اعتبارش کم و بيش مخدوش گردد. با اين حال، شکي در...
ادامه خواندن

رنسانس ایتالیا: فرهنگ و جامعه در ایتالیا

  نوشته ی پیتر برک     The Italian Renaissance: Culture and Society in Italy    منتشر شده در 1 ژانویه 1972، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 298 صفحه، ISBN: 0684125765. ویرایش دوم، منتشر شده در 1 اوت 1987، انتشارات دانشگاه پرینستون،جلد کاغذی، 294 صفحه، ISBN: 0691028389. ویرایش سوم، منتشر شده در 23 فوریه 2013، انتشارات دانشگاه پرینستون، جلد کاغذی، 326 صفحه، ISBN: 9780691162409.   رنسانس ایتالیا یکی از برجسته ترین و شورانگیزترین دوره های سراسر تاریخ انسان است که بیشتر در فلورانس متمرکز بود اما مراکز مهمی نیز در شمال ایتالیا دارا بود. شاید واقعیت کانونی، گرد هم آمدن شکوفایی اقتصادی، رفاه و استعداد بود. شکوفایی اقتصادی افراد و گروه ها بود که موجب خلاقیت و تألیف هنرمندان و اندیشمندان شد. با این همه، این خلاقیت و تولید فوق العاده ی هنر، نه به انگیزه ی آز و سرمایه گذاری برای سود بیشتر، بلکه فضیلت، افتخار و لذت بود. پیتر برک،...
ادامه خواندن

درباره‌ی پاتوق‌های هدایت از شهریور ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۹

به قلم یکی از دوستان صادق هدایت و بدون امضاء کافه‌رستوران «ژاله» این کافه نخست «رز نوار» نام داشت و اسحق افندی از مردم ترابوزان ترکیه آن را اداره می‌کرد. جای آن در خیابان لاله‌زارنو، بالاتر از سینمای متروپل بود. کافه‌رستوران ژاله نخستین پاتوق هدایت، پس از شهریور ١٣٢٠، است. روزها فقط کافه‌اش دایر بود و چای و قهوه و شیرینی می‌داد و شب‌ها رستورانش. ساختمان کافه تشکیل می‌شد از چند دهنه مغازه با باغچه‌ای کوچک در پشت مغازه‌ها که نشیمن تابستانی مشتریان رستوران بود. هدایت گاهی پیش از ظهر، بین ساعت ده تا دوازده، به آنجا می‌رفت، اما بعدازظهرها بیشتر در کافه می‌نشست و ساعت آن هم برحسب فصل فرق می‌کرد: در بهار و تابستان از ساعت پنج تا هفت‌و‌نیم و در پاییز و زمستان از ساعت چهار تا شش. از کسانی که در این کافه گرد شمع هدایت جمع می‌شدند می‌توان از پرویز ناتل‌خانلری، صادق چوبک، عبدالحسین بیات،...
ادامه خواندن

نقش آیین ها و مناسک اجتماعی در بازسازی جامعه صفوی: آیین انتخاب شاطر در عهد صفوی

      برگزیدن شاطر یکی از مراسم پرهیاهویی بوده که به بهانه آن جشن هایی در دوره های مختلف در ایران برگزار می شده است. در «سفرنامه ونیزی ها» که مجموعه ای از شش سفرنامه است، «جوزف باربارو» به موضوع انتخاب شاطر در دوره حکومت «اوزون حسن» و «آق قویونلوها» اشاره کرده است و چنین بر می آید که این مراسم در واقع در عهد صفویه مورد تقلید قرار گرفته و البته با تشریفات بسیار بیشتر برگزار شده است. «تاورنیه» در تعریف شاطر چنین می نویسد: «همه کسانی که توانایی دارند هیچ جایی نمی روند مگر سوار بر اسب و همراه با یک یا دو خدمتکار پیاده به نام شاطر که در پیش اسب برای بازکردن راه می دوند. این شاطران یا خدمتکاران پیاده کسانی هستند که در میان خود یک استاد حرفه دارند که دونده خوب تربیت می کند. شاه و بزرگان دربار، عده ای از آنان را در...
برچسب ها:
ادامه خواندن

رمان‌هاي سياه كشورهاي اسكانديناوي و رمزگشايي تاريخ

  ياسمن مَنو هنگامي‌كه در سال 2011 آندِش بِهرينگ برایویک (Anders Behring Breivik) جواني نژادپرست و از طرفداران نئونازي در اُسلو، در جزيرة ایت‌اُويا (Utøya) هفتاد نفر را كه اكثرشان جوانان حزب سوسياليست بودند، به گلوله بست، خوانندگان وفادار رمان‌هاي سياه اروپاي شمالي غافلگير نشدند. سال‌هاست كه نويسندگان اين سبك در شمال اروپا در لابه‌لاي قصه‌هاي جنايي‌ـ پليسي‌شان در مورد اين نوع گرايش‌ها و رشد آن‌ها هشدار مي‌دهند. كاميلا لاكبرگ در پسگفتار كتابش، فرشته‌ساز نوشته است: «هنگامي‌كه اين پسگفتار را مي‌نويسم، يك هفته از انفجار بمب در اُسلو و كشتار جزيرۀ ایت‌اُويا گذشته، من هم، چون بقيه، اخبار را با دلهره دنبال كردم. بيهوده سعي كردم كه بفهمم چگونه مي‌شود اين همه شرارت در وجود كسي باشد. تصاوير فاجعة اُسلو مرا متوجه نزديكي وقايع كتابم به اين نوع شرارت كرد. اما بدبختانه واقعيت فراتر از داستان است. كاملاً تصادفي است كه شخصيّت‌هاي كتاب من كه اعمال شريرانة خود را از منظر...
ادامه خواندن

نگرشی در خدمت ناسیونالیست های اروپای مرکزی و شرقی به رخداده ها: تکانه خاطرات، بی اعتنائی به حقایق تاریخی

نوشته: ژان آرنو درن برگردان منوچهر مرزبانیان    در چندین کشور اروپای مرکزی و خاوری، بحران جمعیتی و رو به وخامت نهادن مسائل اجتماعی، زمینه باروری را برای به پرسش کشیدن حقایق تاریخی فراهم می سازند. به شیوه ای بیشابیش آشکار، ناسیونالیسمی بنیاد یافته بر بازنویسی وقایع، در برنامه های سیاسی احزاب این خطه جایگاهی یافته است. از ”ستپان باندرا“ در اوکرائین تا ”اوستاشی“ها در کرواسی، جنایت کاران قهرمان می شوند. اگر جمله قصار مشهوری منسوب به ”وینستون چرچیل“ را بازگیریم، آیا درست است که منطقه بالکان به راستی «بیش از توان مصرفش تاریخ تولید می کند»؟ در طول تابستان ۲۰۱۶، صربستان و کرواسی باز هم در این حوزه به مجادله برخاستند. ”بلگراد“، ”زاگرب“ را متهم ساخته که به اعاده حیثیت رژیم فاشیستی”اوستاشی“ها (۱۹۴۴ـ ۱۹۴۱)، پرداخته که به امحاء انبوه یهودیان، کولی ها (روم) و صرب ها دست آلود. اینک همه دولت های ناسیونالیست منطقه برای توجیه یا تثبیت قدرت...
ادامه خواندن

بازخوانی کارنامه کانون ایران جوان: نخستین تلاش نهادهای مدنی برای تجدد فرهنگی در ایران

  یک سال و نیم پس از آغاز جنگ جهانی اول، دولت ایران موفق شد، محصلین اعزامی به اروپا را به کشور بازگرداند، یکی از این افراد علی‌اکبر سیاسی، دانشجوی جامعه‌شناسی و روانشناسی و رئیس بعدی دانشگاه تهران، بود که پس از بازگشت به ایران به معلمی دارالفنون گمارده شد و در همان زمان پایه گذار موسسه‌ای به نام «کانون ایران جوان» شد که از جریانهای تاثیر گذار فرهنگی در ایران محسوب می‌شود. دکتر سیاسی در خاطرات خود درباره تاسیس این کانون چنین می‌نویسد:«پس از پنج سال اقامت در یکی از پیشرفته‌ترین کشورها، [آنچه در ایران می‌دیدم] مرا به کلی حیرت زده و متعجب و غم‌زده می‌‌ساخت. سری پرشور و دلی پر از احساسات داشتم و نمی‌توانستم از مقایسه وضع و حال ایران و هم‌میهنان با وضع و حال اروپاییان خودداری کنم و از این اختلاف وحشت‌انگیز آزرده‌خاطر نباشم و رنج نبرم.پس از این‌که اندکی گرفتاریهای خانوادگی رفع شد و...
ادامه خواندن

آرتاویلا، شهر مقدس

جعفر سپهریدر‭ ‬دامنه‭ ‬كوه‌هاي‭ ‬غرب‭ ‬درياي‭ ‬خزر‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬كهن‌ترين‭ ‬شهرهاي‭ ‬جهان،‭ ‬و‭ ‬يكي‭ ‬از‭ ‬سرفرازترين‭ ‬شهرهاي‭ ‬ايران،‭ ‬استوار‭ ‬و‭ ‬پابرجاي‭ ‬ايستاده‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬روزگاران‭ ‬كهن‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬امروز‭ ‬همچون‭ ‬روح‭ ‬جاويدان‭ ‬ايران‭ ‬در‭ ‬برابر‭ ‬دشمنان‭ ‬ستم‌پيشه‭ ‬تاريخ‭. ‬نه‭ ‬مغول‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬روس،‭ ‬نه‭ ‬رومي‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬تازي‭ ‬نتوانستند‭ ‬سرشت‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬براندازند‭. ‬ساختار‭ ‬شهر‭ ‬به‭ ‬دوران‭ ‬كيانيان‭ ‬منسوب‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬ديواره‭ ‬گرداگرد‭ ‬پيرامون‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬كيخسرو‭ ‬برافراشت‭. ‬در‭ ‬دور‭ ‬نخستين‭ ‬دوره‭ ‬شكوفايي‭ ‬آرياييان،‭ ‬اورارتورها،‭ ‬شهري‭ ‬مهم‭ ‬و‭ ‬ارجمند‭ ‬بود‭. ‬پندارهاي‭ ‬نيك‭ ‬زرتشت‭ ‬پيامبر‭ ‬در‭ ‬اين‭ ‬شهر‭ ‬گسترش‭ ‬يافت‭. ‬از‭ ‬اين‭ ‬رو‭ ‬شهر‭ ‬مقدس‭ ‬"آرتاويلا"‭ ‬ناميده‭ ‬شد‭. ‬آرد‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬واژگان‭ ‬اردوان‭ ‬و‭ ‬اردشير‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬چشم‭ ‬مي‌خورد‭ ‬به‭ ‬معني‭ ‬بزرگ‭ ‬و‭ ‬مقدس‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬ويل‭ ‬و‭ ‬وين‭ ‬به‭ ‬معني‭ ‬شهر‭ ‬همچون‭ ‬پنجوين‭ (‬پنج‭ ‬شهر‭). ‬در‭ ‬دوران‭ ‬هخامنشيان‭ ‬و‭ ‬سپس‭ ‬اشكانيان‭ ‬مهم‌ترين‭ ‬شهر‭ ‬ساتراپي‭ ‬آذرآبادگان‭ ‬يا‭ ‬آتورپادگان‭ ‬بود‭. ‬در‭ ‬دوران‭ ‬پيروز‭ ‬ساساني‭ ‬بازسازي‭ ‬شد‭. ‬از‭ ‬اين‌رو‭ ‬به‌اذان‭ ‬‌پيروز‭ ‬و‭ ‬پيروزگرد‭ ‬هم‭...
ادامه خواندن

چرخ ِ یک گذار، ارزش ِ یک الگو

  برای هشتاد سالگی دکتر ناصر تکمیل همایون   ناصر تکمیل همایون، یکی از چهره هایی است که در تاریخ  فرهنگ معاصر ایران جایگاهی نادر را به خود اختصاص می دهد. این  موقعیت را می توان از دو چشم انداز و با دو ساختار تحلیلی  به بیان آورد که در این یادداشت، نگارنده  تنها به عنوان یک شاگرد و کسی که خود را مدیون  دانش و اخلاق ایشان می داند، به پاس احترام و برای  جای گرفتن در این  مجموعه از نوشته ها،  روایتی کوتاه از آن تقدیم می کنم. دو جنبه و چشم انداز و  ساختار هست که می توان به  ناصر تکمیل همایون از دریچه آنها  نگریست: نخست نگاه  به سهم ایشان در شکل گیری و تحول  تاریخ شناسی اجتماعی و فرهنگی در ایران معاصر، با  تاکید و تمرکزی بر چند حوزه خاص و دموکراتیزه کردن این دانش؛ و سپس  سهم ایشان در به سرانجام رساندن  و حفظ یک...
ادامه خواندن