ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

زیر شاخه های این دسته

سهراب سپهری, آبادان(شهر)

رو به يك درياى مواج: درباره محمود استاد محمد


مريم منصورى كنار ساحل خوابيده بودى، روبرو وسعت درياى جنوب بود و درون تو، آتشى كه مدام مچاله‌ات می‌کرد. در ساحل بندرعباس. سال ۴۹ . و تو بين آن همه غريب بودى. شايد به خاطر شلال موهايت، يا طرز مچاله شدنت، انگار يخ زده بودى در ساحل درياى جنوب كه آن مرد هم فهميد غريبى و احتمالاً بچه تهران! اما حتم دارم كه نمی‌دانست بازيگرى هستى كه از صحنه تئاتر، از انجمن دوشيزگان و بانوان، از «شهر قصه» به دورترين نقطه از تهران فرار کرده‌ای. خودت هم نمی‌دانستی كجا می‌روی. اصلاً اين بندرعباس كه می‌گویند كجاست؟ فقط، فرداى آن روز، عصر بود كه فهميدى ديگر در تهران هيچ كارى ندارى......... محمود استاد محمد ۱۳۲۹: تولد در تهران ۱۳۴۳: آشنايى با نصرت رحمانى ۱۳۴۴: آشنايى با بيژن مفيد، حضور در کلاس‌هایش و عضويت در آتليه تئاتر ۱۳۴۶: شروع تمرین‌های نمايش «نظارت عاليه» به كارگردانى ايرج انور ۱۳۴۷: بازى در نمايش «شهر...
ادامه خواندن

درباره عباس جوانمرد: بازيگر يك قصه دراز


مريم منصورى  خيلى زود به دغدغه‌های حرفه‌ای اش می‌رسد و می‌گوید: «به گمان من، فعال امروز نمايشى در هر عرصه بايد شناسنامه گذشته اش را بداند. البته نه از طريق جعل نامه به اصطلاح «تاريخى» شعبده بازان هنرى كه هميشه اعمال و رفتار تقلب آميزشان مايه سرشكستگى اهل نمايش بوده است. بلكه از مجارى درست و علمى. گاه دیده‌ایم براثر حسادت، تقلب يا ناآگاهی و ندانم‌کاری، گذشته باارزشی را مخدوش يا حذف کرده‌اند. هر فعال نمايشى، در هرجایی كه هست، به‌ویژه در جايگاهى كه با قلم و پژوهش سروكار دارد، مسؤوليت خطيرى به عهده دارد. عباس جوانمرد : تولد.۱۳۰۸ - ۱۳۳۲: به پايان رساندن دوره هنرستان هنرپيشگى. - ۱۳۳۴: به پايان رساندن دوره كارگردانى و بازيگرى دانشگاه تهران زیر نظر پروفسور ديويدسون. - ۱۳۳۴: بنیان‌گذاری گروه هنر ملى با تنى چند از همفكران در خانه زنده‌یاد شاهين سركيسيان. - ۱۳۳۶: قهرمانى شنا واترپلوى ايران و پذيرش سرپرستى تيم شناى ايران...
ادامه خواندن

درباره بهرام شيردل: خانه هايى براى رفتن!


  محمد شمخانى بهرام شيردل از معماران و شهرسازان سرشناس ايرانى در خارج از ايران است . مهرگان امروز به او و ديدگاه هايش درباره معمارى و شهر سازى اختصاص دارد....... متولد سال ۱۳۳۰ تهران - فارغ التحصيل دانشگاه تورنتو كانادا با درجه ممتاز - گذراندن دوره تخصصى معمارى در آكادمى هنرى كرنبورك در ايالت ميشيگان آمريكا و زيرنظر «دانيل ليبسكيند» ۱۹۸۲ - دريافت مدال نقره «كريستوفر رن» از انجمن صنفى معماران كانادا و نماينده ملكه بريتانيا در سال ۱۹۷۹ ۱۴ سال تدريس در دانشگاه هاى هيوستون تگزاس، كلمبيا، هاروارد، ميامى، شيكاگو، ديترويت، انستيتوى معمارى كاليفرنياى جنوبى، انستيتو تكنولوژى جورجيا و دانشگاه ايالتى اوهايو و ... - رئيس برنامه طراحى معمارى در A.A. لندن ـ از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶ ـ - تأسيس دفتر معمارى مشترك در لوس آنجلس و لندن - طراحى و اجراى پروژه هاى متعدد معمارى و شهرسازى در كشورهاى مختلف - دريافت نشان طلا براى شهرسازى...
ادامه خواندن

معرفی کتاب قصه شهر؛ تهران نماد شهر نوپرداز ایرانی


کتاب «قصۀ شهر» روایتی است از آن چه میان سال های 1299 تا 1332 هجری شمسی بر تهران گذشته است؛ مدرنیته ای که از دوران قاجار در ایران آغاز شد و مدرنیسمی که در دورۀ پهلوی تکوین یافت، تحولاتی را هم در عرصه شهر و هم در جریان ادبی ایران رقم زد. این دگرگونی های ساختاری در حوزه ادبیات و شهر با یکدیگر همسو بودند، دگوگونی هایی که ریشه در تحولات فکری دوره مشروطه و تغییرات اجتماعی و اقتصادی جامعه داشت، و در دوره پهلوی همراه با رویکرد انقطاع از گذشته و در قالب مکتب مدرنیسم رخ نمود؛ تحولاتی که چهره شهر و نیز ادبیات معاصر ایران را رنگ دیگری بخشید و این دو را از آن چه بودند، متمایز کرد. قصه به معنای سرگذشت و حکایت است (فرهنگ معین) و قصۀ شهر روایت سرگذشتی است که بر آن رفته؛ شهر خود نیز به مثابۀ قصه است. سید محسن حبیبی...
ادامه خواندن
ویژه

به مناسبت 8 دی ماه، یکصد و یازدهمین سال تصویب اولین قانون اساسی در ایران قانون و ناشکیبایی مشروطه خواهان افراطی


ناصر عظیمی اشاره: اولین بخش از قانون اساسی مشروطه در ایران در 8 دی ماه 1285 خورشیدی برابر 14 ذیقعده 1324 قمری به امضای مظفرالدین شاه رسید که 51 اصل داشت. نمایندگان مجلس ( که بیشتر هنوز نمایندگان تهران بودند)، در پاییز 1285 این بخش از قانون اساسی را به دلیل حال وخیم مظفرالدین شاه با عجله تدوین و در 8 دی ماه 1285 خورشیدی به تصویب شاه رساندند. مظفرالدین شاه فقط چهار روز بعد یعنی در 12 دی ماه درگذشت. این بخش از قانون بیشتر در خصوص نحوه ی تشکیل مجلس شورای ملی بود و به همین سبب درآغاز « نظامنامۀ مجلس» نامیده می شد. بدین ترتیب در این بخش از قانون هنوز از حقوق ملت کمتر بحث شده بود. ازاین رو پس از تکمیل اعضای نمایندگان مجلس شورای ملی، بخش دوم قانون اساسی که به حقوق ملت می پرداخت در 107 اصل تدوین شد و به 51 اصل...
ادامه خواندن

تاریخ فرهنگی ایران مدرن محمدمنصور فلامکی / استاد دانشگاه؛ پژوهشگر و نویسنده


محمد منصور فلامکی؛ زاده 1313 در شهر مشهد است. او از دوران کودکی از طریق شغل پدرش با اشیاء و مرمت و بازسازی آنها آشنا می شود و شاید همین موضوع یکی از دلایلی باشد که وی را به سوی تحصیل در این رشته در سال های دانشگاه می کشاند. او پس از اخذ دیپلم در فاصله سال های 1340 تا 1348 در دانشگاه های ونیز، رم و میلان به تحصیل معماری، شهرسازی و مرمت بناهای تاریخی می پردازد و با گرفتن دکترای خود، به ایران باز می گردد و در دانشگاه تهران به استخدام در می آید. فلامکی دورانی بیش از سی سال بین سالهای (1348 تا 1385) را در این دانشگاه به تدریس و پژوهش می گذراند؛ و پس از بازنشستگی در دانشگاه معماری دانشگاه آزاد تهران مشغول به کار می شود. یکی از مهم ترین دستاوردهای دکتر فلامکی، تاسیس موسسه فضا به همراه مهندس امیر هوشنگ آجودانی،...
ادامه خواندن

موزه‌خوانی شیرهای تناولی


رضا دبیری نژاد – کارشناس موزه‌داری تابستان 1396 خورشیدی موزه هنرهای معاصر تهران میزبان نمایشگاهی با عنوان شیرهای ایران و پرویز تناولی بود که به روایت شیر در فرهنگ ایرانی و نمایش شیرهایی بود که توسط پرویز تناولی ساخته‌شده‌اند. آنچه محور روایی نمایشگاه است شیر در فرهنگ ایرانی است اما از عنوان و پوستر نمایشگاه تا چیدمان نمایشگاه آنچه برجسته‌تر است تناولی و شیرهای اوست. درواقع نشانه مرکزی نمایشگاه شیرهای برساخته تناولی است  بقیه روایت‌های شیرها در فرهنگ ایرانی نیز حاشیه‌ای بر متن اصلی هستند که در کنار شیرهای تناولی قرارگرفته‌اند تا نوعی مقدمه‌ای بر روایت تناولی باشند. روایت‌های جانبی نمایشگاه که با آثار امانی موزه‌های مختلف  همچون موزه ملی ایران، موزه رضا عباسی، موزه نقاشی پشت شیشه و مجموعه‌های خصوصی شکل‌گرفته‌اند تلاش دارد تا نگاهی به سیر و جایگاه شیر در فرهنگ و تاریخ ایران داشته باشد. ازآنجاکه شیر بر ظروف زرین هخامنشی تا ساسانی جای می‌گیرند و نماد...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «موسیقی رمضان در ایران»


این کتاب پژوهشی است در جهت حفظ گوشه‌ای از فرهنگ موسیقایی کشورمان یعنی موسیقی رمضان که توسط یکی از پژوهشگران موسیقی نواحی ایران و با همکاری تعدادی از موسیقیدانان و پژوهشگران دیگر نقاط کشور به انجام رسیده است. کتاب از سه مقدمه و شش بخش تشکیل شده که عبارت‌اند از: «آیین سحر»، «آوازهای نیمه ماه رمضان»، «آیین نوبت‌زنی یا نقاره‌زنی در ایران»، «رو در رو»، «بخش اضافات، حواشی و تعلیقات» و «شنیده‌ها». علاوه بر این در قسمت آخر کتاب نت‌نگاری ریتم­های نقاره‌نوازی، طبل سحری، طبل عزا و دهل‌نوازی در برخی از نواحی ایران، توسط محمدرضا درویشی نوشته شده است. «کتاب موسیقی رمضان در ایران»،‌ به بررسی و تحقیق در مورد نغمه‌هایی آشنا در خاطرات نه‌چندان دور ایرانیان می‌پردازد. آواها و نغمه‌های سحرخوانان که سال‌های متمادی زینت‌بخش شب‌های رمضان بوده است، شب‌های رمضان را تبدیل به یکی از خاطره‌انگیزترین شب‌های سال کرده است.  بخش‌بندی کتاب بسیار دقیق صورت‌گرفته و در هر...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «سینمای ایران» اثر محمد تهامی نژاد


  پروژه انسان شناسی تاریخی فرهنگ مدرن ایران کتاب‌شناسی محمد تهامی‌نژاد   -           تهامی‌نژاد، محمد، 1380، سینمای ایران ، از مجموعه «از ایران چه می دانم؟» شماره 12،  تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 120 صفحه. کتاب سینمای ایران در مجموعه «از ایران چه می دانم؟»، همچون روال  و سیاست عمومی این مجموعه، در حجمی اندک و با دسترسی بالا برای همه علاقمندان نوشته شده است.  کتاب شامل یک «‌پیش‌سخن»، پنج فصل و یک «پی‌نوشت» است که کتاب‌شناسی آن را نیز در بر‌گرفته  و در همان حال یادداشت‌های دقیقی را به کتاب می‌افزاید. ساختار کتاب که به صورت فشرده و با اطلاعات و تحلیل‌های بسیار زیاد همراه است، گویای کاری پژوهشی و نه صرفا یک تحلیل ثانویه بوده و در آن واحد از یک نظم زبانی و یک منطق مضمونی تبعیت می کند. بدین ترتیب فصل یکم به دوره قاجار و شروع تاریخ سینما در ایران با ذکر ریشه های فرانسوی...
ادامه خواندن

نگاهی به هند: همسایة عزیزتر از جان


با تأکید بر کتاب "هند باستان"، نوشتة آرتور لولن بسم، ترجمه فریدون بدره¬ای و محمود مصاحب انتشارات علمی و فرهنگی، 1394 شبه قارة هند از دیرباز سرزمین افسانه¬ها و رازهای بیشماری بوده و به دلیل مجاورت تاریخی و جغرافیایی اش با فرهنگ ایران رابطه عمیقی بین این دو تمدن وجود داشته است. به تعبیر نهرو، به ندرت می¬توان در تاریخ جهان دو تمدن مانند ایران و هند را دریافت که تا این حد در یکدیگر تأثیر و تأثر داشته باشند (نقل به مضمون). با این وجود، طی دهه¬های اخیر توجه فرهنگی و تاریخی ما، در تمام طیف¬های فکری، عمدتاً معطوف به غرب جغرافیایی و فرهنگی بوده است. آنچه که فراموش شده، ، یار دیرین تمدن ایرانی در سمت شرق است که در بسیاری از مواقع بحرانی تمدن ما، دارالامان نیروهای خلاقه و نخبگان ایرانی بوده است. از این جهت شناخت سرزمین هند، صرفاً شناخت سرزمین و فرهنگی دیگر برای ما...
ادامه خواندن

پلاسکو؛ 54 سال و 24 ساعت بعد


دیروز خبری ناگهانی در شبکه‌های اجتماعی و خبرگزاری‌های داخلی و خارجی منتشر شد؛ ساختمان پلاسکو فروریخت. این ساختمان قدیمی در مرکز تهران که ابتدا آتش گرفته بود، پس از تلاش مأموران آتش‌نشانی برای مهار آتش به طور ناگهانی به شکل آوار فرود آمد و به دلیل مواد سازه‌ای به تلی از خاک و آهن بدل شد. اما در این میان بازنمایی خبر به فروریختن خود ساختمان محدود نشد و بنابر مخاطبان از مدیران سطوح بالای کشور تا شهروندان و هم‌میهنان به ویژه در شبکه‌های مجازی، ابعاد اجتماعی و فرهنگی و سیاسی و اقتصادی و عاطفی متعددی به خود گرفت و به همین دلیل - یعنی حادثه‌ امدادی‌ای که ممکن است در هر شهری اتفاق بیفتد- اما به زودی به یک بمب رسانه‌ای قوی با ابعاد زیاد بدل می‌شود، شاید بی‌نظیر باشد. این نوشته سعی می‌کند مروری بر ابعاد مختلف با تأکید بر شبکه‌های اجتماعی داشته باشد. ساختمان پلاسکو از قدیمی‌ترین...
ادامه خواندن
برچسب ها:

الوار درباره شعرهای رهنما مطلب می‌نوشت


گفتگو با محمد رضا اصلانی  / حورا نژادصداقت محمدرضا اصلانی هنوز هم خوب یادش مانده که چه شب‌ها و روزهایی را همراه فریدون رهنما می‌گذرانده تا درباره نظریه‌های مختلف و دنیای شعر و سینما با هم حرف بزنند. حالا اصلانی مانده و خاطرات دوستی که چهل و یک سال از درگذشتش می‌گذرد؛ اصلانی مانده و خاطره آن شعری که از فریدون رهنما بدون اجازه‌اش منتشر کرد و چند وقتی رابطه‌شان شکرآب شد یا خاطره آن وقت‌هایی که رهنما با صدایی آرام برای اصلانی تعریف می‌کرد که من نیما یوشیج را دیده بودم و چقدر این مرد قشنگ بود... این روزها، هم فرصت خاطره‌بازی است و هم فرصت بحث‌های جدی درباره شعر رهنما آن هم از زبان اصلانی. چون بعد از سال‌های سال کتاب «واقعیت مادر است» در نشر دانه منتشر شده و در آن تعدادی از مقاله‌های رهنما آمده که نشان می‌دهد این مرد چقدر متفاوت فکر می‌کرده؛ همین سبک فکری...
ادامه خواندن

برگه داده های شهری (9): آبادان





    آبادان شهری در استان خوزستان و جنوب‌غرب ایران، مرکز شهرستان آبادان و از مناطق آزاد بازرگانی (منطقه آزاد تجاری-صنعتی اروند) ایران است. بر جزیره‌ای هم‌نام خود در ۵۳ کیلومتری خلیج فارس در نزدیکی با مرزهای عراق و کویت جای گرفته است. پس از اهواز این شهر مهم‌ترین شهر خوزستان است. این شهر همچنین دارای فرودگاه و بندر است و به دلیل داشتن پالایشگاه نفت و راهبردی بودن و هم‌مرزی با کشور عراق، از زمان جنگ جهانی دوم یکی از مهم‌ترین شهرهای خاورمیانه و ایران بوده‌است. یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های نفت جهان (پالایشگاه نفت آبادان) در این شهر قرار دارد. نفت از اغلب مناطق خوزستان با لوله به این شهر می‌رسد و پس از تصفیه به کلیه جهان صادر می‌شود. نزدیکترین شهر به آبادان، خرمشهر است که حدود ۱۵ کیلومتر با این شهر فاصله دارد. نام: آبادان نام های پیشین:  آپادانا، اوپاتان، عبادان (تلفظ عربی) استان: خوزستان مساحت شهر:...
ادامه خواندن

تحلیل اجتماعی ادبیات داستانی معاصر-۴: مشفق کاظمی، حلقه برلین و « یادگار یک شب»


مشفق کاظمی در سال ۱۳۰۲ برای ادامه تحصیل راهی آلمان شد. در آنجا به همراه گروهی دیگر از ایرانیان که جمال‌زاده «نسل دوم برلنی‌ها» می‌نامید، جمعیت «امید ایران» را تاسیس کرد؛ این گروه بخشی از خطی مشی، باورها و آرمانهایش مانند تاکید بر ضرورت انقلاب اخلاقی در ایران، محوریت نسل جوان و الگو پذیری از فرنگ را از جریانهایی چون نشریه کاوه و کانون ایران ‌جوان به ارث برده بود. در سرمقاله شماره نخست ارگان این جمعیت، «نامه فرنگستان»، اهداف نشریه این‌گونه بیان می‌شود: « ما می خواهیم ایران را اروپایی کنیم. ما می خواهیم سیل تمدن جدید را به طرف ایران جریان دهیم، ما می خواهیم با حفظ مزایای اخلاقی ذاتی ایران این سخن بزرگ را به کار بندیم: ایران باید روحاً، جسماً، ظاهراً، باطناً فرنگی مآب شود . خوشبختانه یا بد بختانه ما امروز در محیط آزادی زندگی می نماییم که در آنجا خرافات سلطنت ندارد. مردمان جاهلی،...
ادامه خواندن

معرفی پروژه تاریخ فرهنگی ایران مدرن (3) کامران شیردل


  پروژه انسان شناسی تاریخی فرهنگ مدرن ایران که در چارچوب یک پروژه پیوسته در مجموعه انسان شناسی و فرهنگ در جریان است، گونه‌ای از بررسی تاریخ شفاهی ایران در صد سال اخیر است. این پروژه به دنبال پاسخگویی به این سوال است که چه اتفاقی در فرهنگ ایران در دورانی که مدرن شده است – یعنی از مشروطه تا کنون –افتاده و در این بررسی تاریخ خرد و حوزه‌های متعدد مدنظر قرار گرفته است. همه حوزه‌ها - اگر نه به یک اندازه – در جای خود مهم و البته در هم تنیده هستند چنانچه مثلأ بررسی سینما جدای از دانشگاه، نقاشی، تئاتر، معماری و... بررسی درستی نخواهد بود. بر اساس آن چه گفته شد یک سری مصاحبه‌هایی با این چهره‌های اثرگذار صورت گرفته است که به تناوب روی سایت قرار خواهد گرفت. یکی از چهره‌های مؤثر تاریخ فرهنگی ایران مدرن کامران شیردل است. کامران شیردل (متولد 1318) فارغ التحصیل...
ادامه خواندن

تحلیل اجتماعی ادبیات داستانی معاصر(1): یحیی دولت‌آبادی و شهرناز: آسیب‌شناسی الگوی ازدواج ایرانی


یحیی دولت‌آبادی  در سال ۱۲۷۹ قمری(۱۲۴۱ خورشیدی) در خانواده‌ای روحانی در دولت آباد اصفهان دیده به جهان گشود، پدرش شیخ هادی دولت‌آبادی از روحانیان سرشناس و ملاکان شناخته شده دولت‌آباد و اصفهان بود که پس از مدتی به دلیل اختلاف با ظل‌السلطان، حاکم وقت اصفهان، به تهران آمد و با رجال سرشناس دربار ناصری و مظفری نیز مراودات به نسبت گسترده‌ای یافت. یحیی در جوانی برای تحصیل علوم دینی به نجف رفت و پس از بازگشت به ایران با برخی از رجال و روشنفکران عصر آشنایی به هم رسانید و به واسطه احتشام‌السلطنه به انجمن معارف که با اجازه امین‌الدوله(صدراعظم مظفرالدین شاه) متصدی تاسیس مدارس جدید در ایران شده بود، پیوست. با آغاز جنبش مشروطه‌خواهی او نیز در صف مشروطه‌خواهان قرار گرفت و پس از  برقراری نظام مشروطه چند دوره نمایندگی مجلس را تجربه کرد. در مجلس پنجم(آبان ۱۳۰۴) با انتقال سلطنت(به دلیل مغایرت با قانون اساسی) مخالفت کرد و...
ادامه خواندن

معرفی پروژه تاریخ فرهنگی ایران مدرن (2)- بهروز دارش


پروژه تاریخ فرهنگی ایران مدرن که در غالب مجموعه انسان شناسی و فرهنگ در جریان است، گونه‌ای از بررسی تاریخ شفاهی ایران در صد سال اخیر  است. این پروژه به دنبال پاسخگویی به این سوال است که چه اتفاقی در فرهنگ ایران در دورانی که مدرن شده است – یعنی از مشروطه تا کنون –افتاده و در این بررسی تاریخ خرد و حوزه‌های متعدد مدنظر قرار گرفته است. همه حوزه‌ها - اگر نه به یک اندازه – در جای خود مهم و البته در هم تنیده هستند چنانچه بررسی سینما جدای از دانشگاه، نقاشی، تئاتر، معماری و... بررسی درستی نخواهد بود. بر این اساس باید با افراد مختلف صحبت کرد و سطوح را تفکیک کرد. شروع کار در این پروژه با شخصیت‌های برجسته بوده اما به این نکته واقفیم که مثلأ در بررسی هنر و سینما آدم های عادی هم در نهایت همانقدر در تاریخ سینما تأثیر دارند که سینما...
ادامه خواندن

اهواز مدرن


  دربارۀ ردیابی تاریخی مدرنیته در ایران و نحوه ورود آن به ایران بسیاری بر این قول مشترکند که شروع این فرآیند به مشروطه باز می گردد. در واقع جریان مدرنیته و تغییرات اساسی در خصوصیات کالبدی و ویژگی های فرهنگی و اجتماعی شهرهای ایران از انقلاب مشروطیت آغاز شده است. البته پیش از این نیز در زمان قاجار و یا حتی در زمان صفویه، شاهد تأثیرپذیریها و الگوبرداریهایی هستیم. به عنوان مثال می توان در این رابطه به ساخت حصار هشت گوش تهران به تقلید از حصار پاریس و یا خیابان کشی ها در زمان قاجار در تهران اشاره کرد. در یادداشت حاضر نگاهی اجمالی بر شهر اهواز مدرن از دهه 20 شمسی تا سالهای اخیر خواهیم داشت. اهواز از شهرهای بسیار مهم استان خوزستان از دیرباز تا کنون بوده است، چنانچه در پاره ای از کتب تاریخی اهواز را همان خوزستان نامیده‌اند. برای نمونه اصطخری می‌نویسد: "اهواز ناحیه‌ای...
ادامه خواندن
برچسب ها:

تحلیل اجتماعی ادبیات داستانی معاصر -۳:تهران مخوف و بستر اجتماعی خلق و انتشارش


مرتضی‌خان مشفق کاظمی در سال ۱۲۸۱ در خانواده‌ای از طبقه‌ی مستوفیان سنتی به دنیا آمد. چهارساله بود که انقلاب مشروطه رخ داد و خانواده‌اش از بخشی از درآمدها و تیولشان محروم شده و زندگیشان دچار تلاطم شد. او را از کودکی برای تحصیل به مدارس جدید فرستادند و دوره متوسطه را در دارالفنون تهران به پایان برد و سپس به وساطت برادران نفیسی به کلوب تازه تاسیس ایران جوان پیوست.(مشفق کاظمی، ۱۳۳۸، ۱۱۹) جمعیت ایران جوان را گروهی از جوانان فارغ التحصیل فرنگ که بعدها از مشهورترین رجال عصر شدند، در سال ۱۳۰۰  تاسیس کرده بودند و افرادی چون علی سهیلی، محسن رئیس، اسماعیل مرآت، علی اکبر سیاسی، حسن نفیسی و... در آن حضور داشتند.اعضای ایران جوان مهمترین هدف خود را تغییر «هویت اخلاقی» جامعه با استفاده از« افکار جوان» می‌دانستندو برای رسیدن به این هدف غرب را به عنوان الگو انتخاب کرده و « راهی که دیگران رفته‌اند» را...
ادامه خواندن
برچسب ها:

تحلیل اجتماعی ادبیات داستانی معاصر-۲: محمد علی جمال زاده و دموکراسی ادبی


سید محمد‌علی جمال‌زاده پیش از انقلاب مشروطه در اصفهان به دنیا آمد. پدرش سید جمال واعظ از روحانیون بیدار و آزادی‌خواه عصر بود و به همین سبب مورد نفرت ظل السلطان واقع شد و به همراه خانواده به تهران گریخت. در تهران سید جمال واعظ به یکی از شناخته‌شده‌ترین روحانیون حامی مشروطه و منبرش به مهمترین صدای ترویج مشروطه‌خواهی تبدیل شد. با آغاز پادشاهی محمد‌علی شاه و دشمنی او با مشروطه‌خواهان زندگی جمال‌زاده و خانواده‌اش دستخوش تلاطم گردید و سپس پدرش او را برای ادامه تحصیل در یکی از مدارس لازاریست‌ها به بیروت فرستاد؛ در بیروت بود که خبر دستگیری و تبعید پدر به بروجرد و سرانجام شهادتش را شنید.(جمال‌زاده، ۱۳۷۸، ۲۲) جمال زاده پس از پایان تحصیل در بیروت برای آموختن حقوق راهی لوزان شد و پس از فارغ التحصیلی و با آغاز جنگ اول جهانی که گروه بزرگی از آزادیخواهان ایرانی، مصلحت ایران را در شکست اتحاد روسیه...
ادامه خواندن