ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
محمد تهامی‌نژاد شما هنوز بیوگرافی پیش فرض ندارید

در جستجوی چشمۀ زاون


  چشمۀزاون (زهرا نیازی-1397) با تعریف یک خواب شروع می شود و با چیزی شبیه رؤیا بپایان می آید. نیازی در داستان خیابان نیکبخت( زنده رود،شماره 60 )نیز چنین فضایی را تجربه کرده بود. جریان سیال ذهن نیست، زندگی است با واقعیتی که خود را از شکل افتاده نشان میدهد. گویی مثل فروغ دارد از شب و از ازدحام کوچه خوشبخت حرف می زند.«راه تاریک است و باریک، صدای نفس هایم را می شنوم. پیچ پشت پیچ، خم پشت خم چرا به خانه ام نمی رسم؟» (ص56). «نمی دانم راه خانه ام از کدام طرف است». زهرا نیازی در فیلم چشمه زاون، زیاد در این تاریکی و راه، گمشده نمی ماند.زیرا ماهیت چشمه ، زلال بودن است. طاهره امامی دانشجوی سوره هم از پائیز 1390 پروژه تولید فیلم پرتره ای را تحت عنوان مثل چشمه، در باره زاون به پیش برد که زاون را به چشمه ای تشبیه کرده بود...
ادامه خواندن

  جستجوی الگوهای روایت تاریخ و فرهنگ در آثار مسعود جعفری جوزانی


    مسعود جعفری جوزانی [1] فیلمسازِ پژوهشگر تاریخ، مجهز به نگاه  انتقادی، حماسه پرداز  و آرمان گراست. از طریق آثار جوزانی می توان به خوانش و تحلیل هنری او از تاریخ  ایران به ویژه ریشه های هویت ملی، تهدید ها، بحران های سیاسی و جریان های معاصر دست یافت. بسیاری از شخصیت های اصلی در نوشته ها و فیلم های او در بزنگاه های تاریخ،  بر مبنای روحیه ای عمل می کنند که در الگوی جوزانی از هویت ملی می گنجند.  مضامین می توان گفت ارج نهادن بر عدالت، عملگرایی، آگاهی بخشی، همچنین شخصیت پردازی حماسی از طریق تقابل های دوتایی ، ترسیم تضادهای شهری و جوانه زدن امید در دلِ بیغوله ها و به ویژه نقد عدم فهم مقتضیات جهان مدرن، محور های اصلی آثار مسعود جعفری جوزانی هستند. او چنین مضامینی را هم در بستر تاریخ ، هم در بزنگاه ها و در فرهنگ و زندگی روزمره...
ادامه خواندن

در سال های بخصوص، واقعیت برای من به عنوان امر قدسی بود (معرفی کتاب سال های بخصوص ابراهیم مختاری)


  سال های بخصوص ناکامی و کامیابی های مستند سازی، نوشتۀ ابراهیم مختاری که در سال 1396 توسط نشر چشمه به بازار کتاب ارائه شد، حکایت مستند سازی ابراهیم مختاری در دو بخش دولت ( تلویزیون ) و خصوصی در فاصله سال های 1354 تا 1379 ( دوران فیلم ، ویدیو و دیجیتال ) همچنین شرح کوشش هایش برای ورود به بازار مصرف فیلم مستند است. سال های بخصوصی که تأثیر سیاسی و اجتماعی خود را بر مستند سازی بر جای نهاد.کتاب در قالب اتوبیوگرافی ارائه شده است و نویسنده همواره، مخاطب خود را در مواجهه با دو فضای مستند سازی و تولید برنامه قرار می دهد: در تلویزیون برای تولید برنامه گروه های تلویزیونی شکل داده شده بود و هر گروه تلویزیونی مأمور تولید برنامه از یک موضوع خاص بود... هرگروه تولید تلویزیونی را یک مدیر اداره می کردکه خواست ها و سیاست های مدیران ارشد را در تولید...
ادامه خواندن

«فیلم مستند دورگه / فیلم های هیبرید»: کتابی در مبحث فرم های تازه وظهور واقعیت هیبرید


در این لحظه کتابی از آقای ضابطی جهرمی رونمایی می شود که به منظور پاسخ گویی به پرسش های متأخر در سینمای مستند فراهم آمده است . دوران پسا ترجمه در نظریه پردازی برای سینمای مستند فرا رسیده و دور نیست که مستند سازان ایران، با تجربه عرصه های نو، جهان نظریه پردازی برای سینمای مستند را متحول کنند. زیرا نظریه در خلاء رخ نمی دهد. بحبوحۀ جهانی شدن، در عرصه سینما بحث های مختلفی از جمله دورگه سازی فرهنگی را دامن زده است. همانطور که گفته میشود اتومبیل های هیبریدی براه افتاده اند، رسانه های جدیدی نیز در تولیدات فرهنگی سر بر آورده اند که با عنوان هیبریدی شناخته می شوند. چنین محصولاتی در ذات خود دارای مختصاتی هستند. این روز ها روی شخصیت های دورگه هم در سینمای داستانی بر خی کشورهای آسیایی( از جمله سینمای تایلند)، تحقیق های مفصلی انجام می شود. در توضیح علت وجودی دورگه...
ادامه خواندن

جایگاه نقش آرشیو فیلم در پژوهش سینمای ایران


در فراخوان جشنواره بین المللی آرشیو ها ( در سال 2019 که در پاریس برگزار می شود) آمده است: همه ما اهمیت نقشی را که آرشیوها در جوامع ما بازی می کنند می دانیم ولی باید آن را به گوش سایر مردم جهان برسانیم. آرشیوها برای مطالعات تاریخی، شاهد فراهم می آورند و برای پژوهشگر، خاطره ها، هویت فرهنگی و حس مکان و روحیۀ زمان را عینیت می بخشند. به قول دکتر برایان اُبلیویون « تبدیل زندگی به رسانه، ضامن بقای آرشیو هاست». آرشیو، نهادی برای 1- شناسایی و انتخاب 2- جمع آوری و خرید رایت فیلمخانه ای 3- ترمیم 4- طبقه بندی 5 – نگهداری 6- دسترسی پذیری7- مدیریت اشیاء و 8- نحوۀ آگاهی از منابع خود( به صورت متا دیتا) است. انجمن آرشیویست های آمریکا، سه تعریف از آرشیو ارائه داده است: 1- آرشیو عبارت از مدارک غیر جاری (non-current ) یک سازمان یا مؤسسه است که به...
ادامه خواندن

محمد تهامی‌نژاد در گفت‌وگو با ایبنا : فیلم‌ها تصویرگر واقعیت نیستند؛ تفسیر واقعیت‌اند


فیلم به مثابه پدیده‌ای اجتماعی در بستر تاریخی محمد تهامی‌نژاد گفت:‌ فیلم‌ها بیش از آن که اطلاعاتی درباره موضوع و حوادث فراهم کنند، اسناد معتبری درباره سازندگان آن فیلم‌ها و روحیه زمانه خود هستند. خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)-فاطمه میرغیاثی: کتاب «سینما و تاریخ» اثر مارک فرو شامل مجموعه مقالاتی است که این تاریخ‌نگار فرانسوی درباره سینما و تاریخ نوشته است. از نظر مارک فرو به سینما نیز می‌توان مانند اسناد تارخی نگاه کرد. همچنین او در این مجموعه مقالات به این موضوع پرداخته که تاریخ و سینما در کدام قسمت‌ها بایکدیگر تلاقی و برخورد می‌کنند. فرو با دیدگاه‌های نظری به تحلیلی واقعی می‌پردازد. او نشان می‌دهد که با استفاده از فیلم‌ها به عنوان اسناد تاریخی می‌توان به گرایش‌های ایدئولوژیک مردم در آن برهه‌ای که فیلم ساخته شد پی برد. محمد تهامی‌نژاد پژوهشگر تاریخ، ‌منتقد،‌ مستندساز و مترجم معاصر و از مستندسازان کشورمان است که کتاب «سینما و تاریخ» اثر فرو...
ادامه خواندن

ابوالحسن تهامی نژاد پژوهشگر صدا


  جمعه دوم مرداد در نکو داشت ابوالحسن تهامی نژاد در تالار ایوان شمس، سخنران جلسه، تمایل علی حاتمی به دوبله را بیان می کردکه دیدم احد صادقی برنامه ریز و کارمند خانه سینما - در سالن به دنبال کسی می گردد. در گوشه راست انتهای سالن نشسته بودم. احدچشمش به من افتاد، از بین مبل ها و دست و پای میهمانان آمد جلو و کنار گوشم گفت از شما دعوت شده بیائید روی سن. گفتم چی باید بگم؟ گفت هیچی! ساعتی دیگر، من کنار صحنه بودم. دست چپ بالای پله های کنار صحنه ایوان شمس اتاق گریم بود و برخی می رفتند و می آمدند. آقای چنگیزجلیلوند در روشنایی ایستاده بود. سلام کردم و آمدم پائین، از لای لته های پشت صحنه، هم تصویر برادرم رابرپرده می دیدم هم فکر کردم که چه باید بگویم. خودم را به تاریکی کشاندم، پشت لته ها فرو رفتم وتمام دانسته هایم از...
ادامه خواندن

زمین فرهنگی فوتبال


نمایش، هواداران، باورها، خاطره ها و نقش ها (3) هر نمایشی دارای عناصر متعدد درونی است. فوتبال نیز به عنوان یک پدیدۀ نمایشی، دارای عناصر متعددی است. این رشته ورزشی علاوه بر آن که دارای قواعد، دستور العمل های فنی و حرفه ای و استاندارد هایی ( مثلا در مورد زمین و خطوط آن)است، امری فرهنگی، ملی، بین المللی ، هنری و البته مربوط به شخصیت، توانایی و رفتار فوتبالیست ها و مربیان هم هست. فوتبال نمایشی 90دقیقه ای در دو پرده است که توسط یازده مشارکت جوی اصلی در صحنه و توسط میلیون ها نفر دیگر بازی می شود. بازیکنان با شماره هایشان در زمین چیده می شوند. هر شماره روی پیراهن دارای معناست. برای مثال پیراهن شمارۀ ده را معمولا مهاجم اصلی می پوشد و شماره یک متعلق به دروازه بان است. مربی بر اساس برنامه ریزی و شناختی که از بازی حریف دارد مهاجم و مدافع را...
ادامه خواندن

زاون میانجی اجتماعی (گپ و گفتی با محمد تهامی نژاد در سومین سالروز درگذشت زاون)


گپ و گفتی با محمد تهامی نژاد در سومین سالروز درگذشت زاون در سومین سالگرد درگذشت زاون بیش از آنکه تهیه متنی برای بزرگداشت درگذشته ای قابل اهمیت باشد؛ این نکته قابل توجه است که آن مطلب روشنگر حال و آینده باشد؛ آن هم با اتکا بر واقعیت وجودی کسی که از جنس نگاهِ همیشه بیدار بود. یکی از بهترین گزینه ها برای گپ و گفت درباره این مهم نیز محمد تهامی نژاد است. او رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی کارگردانان مستند، پژوهشگر و مستندساز بوده و در دوره های مختلف کاری با زاون قوکاسیان همکاری داشته است. او با روی خوش و حوصله به پرسش های مکتوب ما درباره زاون پاسخ می دهد.   شما از چه سالی با زاون آشنا شدید و تا زمان مرگ ایشان  چه  موارد همکاری باهم داشتید ؟ در سینمای آزاد، ایشان را می دیدم. بعد از انتشار کتاب چشمه، با دیدگاهش در باره...
ادامه خواندن

کارل هایدر و کتاب فیلم مردمنگارانه


  سخنی کوتاه در نشست رونمایی کتاب فیلم مردمنگارانه با عنایت بر دو رهیافت عین گرایی و نگاه سوبژکتیو در فیلم مردمنگاری   نسخه تجدید نظر شدۀ کتاب اتنوگرافیک فیلم (در مبحث انسان شناسی تصویری) نوشته کارل هایدر سی سال پس از چاپ اول انتشار یافت. ترجمه این نسخه جدید این بار با عنوان فیلم مردمنگارانه توسط آقایان مهرداد عربستانی وحمید رضا رفیعی منتشر شد. پیش از این چاپ اول کتاب با نام فیلم مردمنگار ترجمه وانتشار یافته بود. کارل گوستاو هایدر متولد نورث همپتون ماساچوست، پس از لیسانسیه شدن ، سفر یک ساله ای را با بورس مسافرت آکادمیکِ شلدون دانشگاه هاروارد آغاز کرد. و پس از پایان این مسافرت که هایدر به ایران نیز آمد، دوره فوق لیسانس و بعدا دکترای خود را ادامه داد. این نکته نشان می دهد که دانشگاه های معتبر و البته ثروتمند دنیا چگونه برای آینده دانشجویانشان برنامه ریزی دارند. از سال 1318...
ادامه خواندن

یکی بود یکّی نبود، توران میرهادی



تجربه های غلامرضا کتال در تولید یک مستند تک نفره این فیلم در سال های 1383 و 84 فیلمبرداری شده است و نگاهی دارد به زندگی و کار توران میرهادی. گفتگو ها توسط جمال الدین اکرمی نویسنده ادبیات کودکان انجام شده است فیلم یکی بود یکّی نبود (تصویر بردار پزوهشگر، کارگردان و تهیه کننده غلامرضا کتال .تدوینگر فرید دغاغله-1396) با دست هایی شروع می شود که سرگرم مرتب کردن عکس هایی روی میز است. در واقع از این طریق آقای کتال نخستین طرح ساختاری فیلم را معرفی می کند که عبارت از مرور یک زندگی از طریق چینش عکس ها ست. شخصیت اصلی فیلم ، خانم توران میرهادی در حال مرتب کردن خاطرات خود از گذشته است. با مادر ی آلمانی، پدر ایرانی ، برادرش فرهاد و محل زندگی کودکی اش در شمیران که روستایی بود آشنا می شویم. دومین صحنه " کار روزانه در سازمان فرهنگنامه کودکان و نوجوانان"...
ادامه خواندن

معرفی کتاب راهنمای سینمای جهان: ایران (جلد دوم)


با درخشش سینمای ایران در جهان، انتشار مقالاتی در باره سینمای ایران در نشریات وسایت های بین المللی نیز رواج یافت و تا آنجا که میدانم کتاب هایی نیز به زبان های فرانسه، انگلیسی و آلمانی، در اروپا و آمریکا منتشر شده است. این نوشته در باره کتاب راهنما(دایرکتوری)ی سینمای جهان است که به سینمای ایران (1و 2)، آفریقا، ایتالیا، اسپانیا، ژاپن، چین، اروپای شرقی از جنبه ملی می پردازد . فکر فراهم سازی و نشر این مجموعه با مسعود یزدانی مدیر انتشارات اینتلکت در بریتانیا و استاد دانشگاه بریستول بود. پس از انتشار جلد اول دایرکتوری(راهنما)ی سینمای جهان(بخش ایران) و به دنبال درگذشت یزدانی(در فوریه سال 2014)، کار گرد آوری، ویراستاری و به سامان رساندن جلد دوم کتاب راهنمای سینمای جهان ( ایران)که دارای چندین مدخل و به صورت مجموعه مقاله است نیز با مسؤلیت پرویز جاهد( نویسنده کتاب نوشتن با دوربین) ادامه یافت و امسال(2017) به زبان انگلیسی...
ادامه خواندن

  فیلم مستند در نظریۀ "شناختی": تجربۀ عملی و رشد خردورزی اجتماعی 


    بخش اول: مقدمه (پژوهش و پیشنهاد مقدماتی برای ورود به مسئله)       بین مشاهدۀ فیلم های مستند، داستانی و گزارش های تصویری از سویی و توجهات و رفتار های عمومی  در جامعۀ ما چه  نسبتی وجود داشته است؟   [فیلم هایی که در دوران قاجار بنمایش در می آمد] سیاسی و یا اجتماعی نبود، اما یک خاصیت عمده داشت. نمایشگر بود. بر فرمول موفق برادران لومیر یعنی مناظر و وقایع تکیه داشت. جهان های دیگر را بنمایش در می آورد. دید و نگاه تماشاگر ایرانی را در معرض منظر وحوادث جهان می نهاد:  حواسش را می گسترد و به تنهایی او مربوط می شد و به هنگامی که از سالن سینما خارج می شد تا ظواهر دیداری جهان سینما را در برابرظواهر واقعی شهر و دیار خود قرار دهد و دست به مقایسه بزند. اما ارزش های سنتی در جانش ریشه داشت، از برخورد ارزش های سنتی با...
ادامه خواندن

 نیمۀ ماه، پنهان زیر گفتمان های مسلط (نقد فیلم نیمه پنهان ماه ساخته آزاده بیزار گیتی)


  نیمۀ ماه، پنهان زیر گفتمان های مسلط نقد فیلم نیمه پنهان ماه ساخته آزاده بیزار گیتی     محمد تهامی نژاد   به گفته کروچه تاریخ نگار ایتالیایی،" هر تاریخی تاریخ معاصر است". در  فیلم نیمه پنهان ماه، تاریخ نگار، مواد تاریخی را با مفاهیم جدید توضیح نمی دهد، بلکه می کوشد با جستجویش در تاریخ، مواد و حوادث  تاریخی ای که تاریخ رسمی خواستار فراموشی بسیاری از وجوه آن  بوده است را بطور انتقادی شناسایی کند  و با این منبع شناسی انتقادی، آنها را در جایگاه مفقود شدۀ اجتماعی وسیاسی شان  بنشاند. به عبارت دیگر خانم بیزار گیتی می کوشد، یک مجموعه تغییرات را در دوره ای شناسایی و پیگیری کند که تغییر را بر نمی تافت و به دنبال تداوم بود. از این رو در بخش متعلق به دوره قاجار با تاریخ نگاری عصر تجدد روبرو هستیم. یکی از مهمترین عناصر تاریخنگاری عصر جدید در ایران ، نقش...
ادامه خواندن

تبار شناسیِ دگرگونی های فهم واقعیت، غوطه وری در امر شونده


  تبار شناسیِ دگرگونی های فهم واقعیت      غوطه وری در امر شونده    کلید واژه ها: ظهور من وجه واقعیت، واقعیت  مرسل، خیال خلاق، کشف المحجوب،  کارگزاری.     محمد تهامی نژاد (درک من از دگر خوانیِ سینمای مستند)  کتاب دگرخوانیِ سینمای مستند نوشته محمد رضا اصلانی ، در 312 صفحه به قطع خشتی در سال 1394توسط انتشارات رونق منتشر شد.   دگر خوانیِ سینمای مستند، در نزد اصلانی پدیده ای خلق الساعه نبوده است.(که اغلب این متن ها سی سال است که گفته شده و رفته شده(پیشگفت). یعنی از  هنگامی که تخیل مابعدی و ماقبلی را  تفاوت سینمای داستانی و مستند اعلام کرد و گفت که جز این تفاوتی بین مستند و داستانی نمی بیند و جام حسنلو را مستند ندانست  و از هنگامی که  در مسجد جامع فهرج بر عنصر نور تأکید ورزید و در رها سازی سینمای مستند از کارگزاری کوشید، .دگر خوانی سینمای مستند...
ادامه خواندن

ایلراه تاراز: یادداشت های فرهاد ورهرام از دوسال کوچ همراه چند خانوار از ایل بختیاری


هرقدر در فیلم تاراز، صدا و حرکت و نور و تغییر در زمان هست، کتاب ایلراه تاراز در سکوتی راز آمیز آغاز می شود. صدای باد بر درختی که( در صفحه 22) رو به بیرون از حاشیه کتاب خمیده ، محو شده است، همه چیز در سکوت  می گذرد. همچنان که هیاهوی عبور گله های گوسفند خانوار های تشِ درویش آدمی از رودخانه بازُفت، دیگر شنیده نمی شود. منجمد شدن زمان، امکان مطالعه متفاوتی را فراهم می آورد. مطالعه ای کاملاً چند جانبه که به پژوهشگر،عکاس انسان شناس و راوی از سویی و به  عکس و البته به پدیده فرهنگی و ارتباط آنها بایکدیگر مربوط می شود. در واقع  کتاب ایلراه تاراز، جدا از خصلت های مردمنگاری وروش سنکرونیک اش، اثری هنری نیز هست که در مقدمه اش تاریخ 1389 را دارد ولی در آغاز هفته پژوهش سال 1395 در پژوهشکده مردمشناسی رونمایی شد.  پژوهشگر، راوی و عکاس انسان شناس...
ادامه خواندن

شفاف سازیِ هویت صنفی/ مدنی(فرهنگی): انجمن مستند سازان سینمای ایران و انجمن صنفی کارگری


توضیح عکس: مجمع مؤسس (18 شهریور 1395 )  (به مناسبت تأسیس انجمن صنفی کارگری کارگردانان سینمای مستند استان تهران ) مقدمه در هویت صنفی  امروز 22 آذر 1395 انجمن صنفی کارگری کارگردانان استان تهران شماره ثبت دریافت کرد و در برابر خانه سینما و انجمن مستند سازان سینمای ایران و اهالی حرفه، پرسش های تازه ای را بر انگیخت؛ آیا انجمن صنفی و انجمن مستند سازان، موازی هستند؟ آیا ثبت انجمن صنفی، همان آرزوی دور ودراز مستند سازان است که به تحقق  پیوست؟ این که دو  انجمن چه نسبتی با هم دارند نیازمند مقدمه و بررسی ای تاریخی است: شغل درجهان معاصر، عرصه طبقه بندی های مختلف و خصلت هایی است که فراتر از طبقه بندی ها هستند. از جمله مستند سازان هنرمنداند و کارشان تولید معنا است. اما از جنبه شغلی و نسبتی که با  مواد 2و3 قانون کار می یابند، در تقسیم بندی اجتماعی کار و انجام "کارِ...
ادامه خواندن

تأثیر تغزلی به جای اطلاع رسانی: امتناع ازتمسک به یک تعریف واحد درسینمای شاعرانه


  پرسش آغازین در نوشته حاضر این است که نسبت سینما و شعر چیست؟  در حالی که  در مبحث سینما و شعر،  مفاهیم سینمای شعر، سینمای شاعرانه ،  سینمای شعر واقعگرا و گفتگوی واقعیت وخیال وجود دارد، با وجود این باز هم با تعریفی واحد مواجهیم. فرض این است که چنین مفاهیم متفاوتی وجود دارد.  از یکدیگر تفکیک شده، قواعد ژانری( گونه ای) بر آنها حاکم است. آنها  جدا از تعلق شان به سینمای  داستانی( فیکشن)  و غیر داستانی ( نان فیکشن)، دارای تکثر شکلی و مضمونی اند. کوشش من در این مقاله جستجو  در جوانب مختلف این فرضیه و   قاعده پذیری و گریز خلاقه ( در سینمای داستانی و مستند) ازدستورالعمل های ژانری و  امتناع از تمسک به یک تعریف واحد است . فیلم شاعرانه،   قواعد ژانری و زیر مجموعه هایش      عبارت  فیلم شاعرانه، ترجمه poetry film  است. در این ترجمه به گفته محمد رضا اصلانی، "خود یک ...
ادامه خواندن