ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
نفیسه ایمانی شما هنوز بیوگرافی پیش فرض ندارید

یک تصمیم متفاوت


پیش از مصاحبه با زیبا(نام حقیقی مصاحبه شونده محفوظ است.)، 19 ساله، با خواهرش آشنا شده بودم. بر اساس صحبت های او می دانستم که زیبا به رغم ظاهر و رفتارهای جسورانه اش در دوره نوجوانی، اکنون ظاهر و لباس محافظه کارانه ای را انتخاب کرده است. ساغر می گفت:«خواهرم چند تا دوست پسر رو همزمان مدیریت می کرد. موهاش رو مدل پسرونه زده بود و با لباس پسرونه بیرون رفته بود. آرایش می کرد... ولی ناگهان متحول شد و به خاطر اردویی که رفت، یک دفعه برگشت و گفت من از این به بعد می خوام چادری باشم!» با این وصف، پیش از ملاقات از چادری بودن زیبا اطلاع داشتم. او بر خلاف دختران چادری همسالش حتی از مانتو یا روسری با رنگ های شاد و متنوع استفاده نکرده و یک روسری سیاه رنگ را با روش کلاسیک در زیر چانه گیره زده بود. روایت ساغر و زیبا از دوره نوجوانی و خانواده شان، با توجه به این تغییر نگرش زیبا، از...
ادامه خواندن

گفتگو در فوت کورت

 با ساغر(نام اصلی مصاحبه شونده محفوظ است.) آشنایی قبلی نداشتم. یکی از دوستان، ما را به یکدیگر معرفی کرده بود. از او خواستم زمان و مکانی را که برای مصاحبه مناسب می داند انتخاب کند و او آدرس فوت کورت نزدیک منزلشان را فرستاد که در هوای سرد زمستانی، به عنوان یک فضای سربسته انتخاب خوبی بود.

ادامه خواندن

و حالا انتخاب


با منا (نام اصلی مصاحبه شونده محفوظ است.) از طریق یکی از اساتید در دانشگاه آشنا شدم. 21 سال سن داشت و قرار شده بود خودش هر وقت فرصت داشت تماس بگیرد و زمان و مکان مصاحبه را مشخص کند. پس از چند هفته تماس گرفت و در دانشگاه قرار گذاشتیم. بعد از گپ اولیه ای که با او و دوستانش زدم، دوستانش هر یک به بهانه ای از ما جدا شدند و گفتگو با خود منا جدی تر پی گرفته شد. آرامش در گفتار و احساس رضایت از روش ها و نگرش های والدین و البته گاه انتقاد از فضای اجتماعی و سیاسی، برآورد کلی من از چند ساعت گفتگو با منا بود. موضوعی که برایم عجیب بود پرهیز او از دانستن درباره بدنش و مسائل جنسی بود که با توجه به آنچه خود از خانواده و فضای پرورشش می گفت به نظر استثنائی و نوعی ویژگی شخصیتی می رسید. در عین حال که طرز فکر...
ادامه خواندن

حرکت بین خطوط


زهرا یک سال است که ازدواج کرده و دانشجوی دانشگاه قم و 22 ساله است. برای گفتگو یک روز  صبح به منزلش رفتم. تمام مدت در حال آشپزی به سوالاتم جواب می داد. در گفتگو با او احساس کردم در پاسخ به سوالات محافظه کاری خاصی دارد و مسائل مختلف را در چارچوب مطالعاتش و سنت های فضای اجتماعی اش درک و تحلیل می کند.  در میانه صحبت، خواهرش هم که قبلا با وی مصاحبه کرده بودم آمد و ما را همراهی کرد. برخی پاسخ ها را تایید می کرد یا به چالش می‌کشید که من صحبت های او را با ج2 نشان داده‌ام. س- از کی دختر بودن خودت را شناختی؟ یعنی... ج- مثلا از لحاظ فیزیکی؟ س- هم فیزیکی هم حسی. یعنی اینکه از کی احساس کردی که مثلا دختری با پسرا فرق داری... دوست داشتی که فرق داشته باشی یا نه ناراحت بودی... برگردیم یه خورده مثلا از اول شروع کنیم از بچگی...
ادامه خواندن

خیلی دور، خیلی نزدیک


با سارا(نام و مشخصات اصلی مصاحبه شونده محرمانه است.) یک روز پاییزی در منزلشان قرار گذاشته بودیم. آشنایی خانوادگی ما مربوط به خیلی سال پیش و از قبل از تولد او بود. گرچه در سنین کودکی و نوجوانی اش دیگر به لحاظ مسافت از هم دور شده بودیم، به طور کلی روحیات و سبک زندگی خانوادگی اش را می شناختم. خانواده ای مذهبی و دارای روش تربیتی منعطف بودند که به او اجازه داده بود از فضاهای اوقات فراغتی اطراف محل زندگی اش استفاده کند.  سبک زندگی او در کنار سبک زندگی «سادات»(منتشر شده با عنوان جداسازی ها) دو سبک متفاوت زندگی مذهبی در شهر قم را نشان می دهد. پیام اصلی و برداشت من از گفتگو با او، تاسف و تعجبش از مشاهده تمرد دوستان و همکلاسی هایش از قواعد و هنجارهای اجتماعی بود. چیزی که باعث می شد، دوستان نزدیک دوره نوجوانی اش از او و زندگی اش دور باشند. او تجربه زندگی و تحصیل در شهری دیگر را نیز...
ادامه خواندن

پسران من، دختران او


مسئولیت سنگین دختر بودن در مورد ذاتی یا اکتسابی بودن صفات جنسیتی بسیار نوشته‌ و بحث شده است. یک نمونه آن کتاب «being boys, being girls: Learning Masculinities And Femininities» نوشته Paechter Carrie در سال 2007 می نویسد:« اینکه بچه‌ها چگونه در مورد خودشان فکر می‌کنند بسته به این است که بزرگسالان اطراف آن‌ها و هر کس دیگر به عنوان زن و مرد اساسا چطور رفتار می‌کنند»(ص2) تاکید این کتاب بر رشد هویت‌های مردانه و زنانه به عنوان فرایند الزاما شناختی است که بر اساس آن درک کودکان از خودشان به عنوان یک مذکر یا مونث و از معنا و دلالت مذکر یا مونث بودن در زمینه اجتماعی و فرهنگی که در آن زندگی می‌کنند، به عنوان نیروی انگیزشی تفاوت رفتاری دختران و پسران عمل می‌کند(همان). گرچه نمی‌توان نقش عوامل ژنتیک و روان‌شناختی را نادیده گرفت، این نکته همچنان مطرح است که بیولوژی علت نهایی تفاوت‌های بین دو جنس نیست....
ادامه خواندن

معرفی کتاب: باستان شناسی سیاست‌های جنسی و جنسیتی در پایان عصر قاجار و دوره پهلوی اول


 کتاب: باستان شناسی سیاست‌های جنسی و جنسیتی در پایان عصر قاجار و دوره پهلوی اول/ به کوشش لیلا پاپلی یزدی و مریم دژم خوی، تهران: نشر نگاه معاصر، 1397. یکی از رهیافت‌ها برای درک ساختارها، نهادها و مفاهیم مدرن در هر جامعه، توجه به فرایند گذار از سنت به مدرنیته است که طی آن می‌توان به ریشه‌یابی تغییرات و مفاهیم امروز جامعه پرداخت و به مختصات جدید فرهنگی و اجتماعی دقیق‌تر و عمیق‌تر پی برد. در اواخر عصر قاجار و دوره پهلوی اول فرایند مدرن شدن جامعه ایرانی به آرامی شروع شده و در پی مدرن شدن نظام سیاسی با شدت و خشونت دنبال می‌شود. طی این روند بدن به موضوع کنترل و اعمال سیاست‌های یکسان‌سازی تبدیل شده و ساحت‌های روزمره امر جنسی و هویت جنسیتی مورد بازتعریف قرار می‌گیرد. به همین جهت طی دهه اخیر، مطالعات تاریخی، سیاسی و اجتماعی با تمرکز بر این دوره به مطالعه روند تغییرات...
ادامه خواندن

جداسازی‌ها


گزارش مصاحبه انجام شده در روز سه شنبه 30/5/97 سادات را از خیلی وقت پیش می‌شناختم. از وقتی که دختربچه‌ای سه چهار ساله بود و در مقابل همسرم و بقیه مردان نامحرم با چادرنماز گل گلی تمرین حجاب می‌کرد. امروز اما او برای خودش خانومی شده و ازدواج کرده بود. در مورد  مکان و زمان مصاحبه چند بار تغییر پیش آمد، تا بالاخره توانستم در منزل خودش قرار ملاقات بگذاریم. آنجا بود که متوجه شدم در خانه کار چرم‌دوزی انجام می‌دهد و چون منزلش به هم ریخته بوده، در مورد تعیین زمان و مکان مصاحبه تردید داشته است. ولی در نهایت به همراه همسرش به تکاپوی مرتب کردن خانه افتاده و من را به آنجا دعوت کرده بود. بعد از احوال‌پرسی‌های اولیه، با توضیح مختصری در مورد موضوع و رعایت محرمانگی شروع به گفتگو کردیم. تلاش کرده‌ام احساس و معنای موجود در فضای گفتگو از طریق حداقلی از ویرایش در...
ادامه خواندن

ابعاد نمادین منازعه جنسیتی در فضای عمومی


تفکیک فضایی/ جنسیتی مبتنی بر خصوصی و عمومی که در آغاز دوره مدرنیسم و با شهری شدن و صنعتی شدن جوامع همراه بود، در دوره‌های متاخرتر با ورود زنان به حوزه عمومی در غالب کار، مصرف و گذران اوقات فراغت تا حدودی متزلزل شده است. کیفیت استفاده زنان از فضای عمومی شهری و حضور آنان در شهر از سوی سیاستگذاران شهری، فعالان حقوق زنان مورد مناقشه و مساله‌ای چالش برانگیز است که حوزه عمومی را به حوزه مورد نزاع بین دو جنسیت تبدیل کرده است. گرچه این منازعه کمابیش در همه جوامع در جریان است و اساسا مفهوم فضا، مفهومی سیاسی به شمار می‌رود، در جریان مقاومت هویت‌های ملی، محلی و دینی در برابر فرایند جهانی‌شدن ابعاد مفهومی دیگری نیز بر آن افزوده می‌شود. در جریان این مقاومت، شیوه‌های بازنمایی جنسیتی در فضای عمومی دارای کارکردهای نمادین هستند. به طور کلی تحقیقات نشان می‌دهند که گروه‌های ملی و قومی به...
ادامه خواندن

تاملی بر جایگاه اتباع خارجی در آموزش چندفرهنگی


مقدمه و طرح مساله نهاد آموزشی در جامعه مدرن، جایگاه ویژهای در حفظ و بازتولید اهداف دولت ملی دارد و در ایجاد و تقویت هویت و انسجام ملی، آموزش مفاهیم شهروندی و زمینه‌سازی برای سیاستهای اجتماعی و فرهنگی حاکمیت ملی نقش کلیدی ایفا میکند. برای ایفای این نقش، نظام‌های آموزشی در گذشته بدون توجه به آنچه خارج از مرزهای جغرافیایی ملی میگذرد، به برنامه‌ریزی آموزشی می‌پرداختند(صادقی:1389،192)، اما امروزه و در فرایند جهانی شدن، که به ارتباط و تاثیرگذاری بیشتر بین فرهنگ‌ها منجر شده است، دستیابی به این اهداف نمی‌تواند بدون توجه به زمینه‌های فرهنگی داخلی و بین المللی محقق شود. رویکرد آموزش چندفرهنگی طی چند دهه اخیر با توجه به مهاجرت های بین المللی، همچنین به خاطر تنوع قومیتی درونی بیشتر کشورهای جهان، افزایش روابط و تاثیرات بین فرهنگی و در نتیجه نیاز به آموزش صلح، همکاری و احترام متقابل فرهنگی، مورد استقبال قرار گرفته و از طرف سازمان های بین المللی همچون یونسکو...
ادامه خواندن

جنسیت و جغرافیا


گرایشات فمنیستی در حوزه جغرافیا از ترکیب نظریه‌های سازه‌گرایانه اجتماعی و جغرافیای زمانی(Time-Geography) بهره می‌برند. طبق نظر کسانی چون پیربوردیو، آلین تورین، روی باسکار، جورجن هابرماس، پتر برگر و گیدنز، جامعه به عنوان یک کلیت فضایی واقعی در نظر گرفته می‌شود که از کنش‌های متداول عاملیت انسانی تشکیل می‌شود. این دیدگاه مساله نظریه اجتماعی مدرن مبنی بر اهمیت ساختار و عاملیت را حل می‌کند. تاکید بر تعیین‌کننده بودن ساختار یا عاملیت با توضیح سازه‌گرایی(Structurationism) از این مساله، به این شکل حل می‌شود که عاملیت انسانی آگاهانه وظایف متداول روزمره را در خلال زمان و فضایی برعهده می‌گیرد که توسط ساختارهای اجتماعی، جامعه، اقتصاد، سیاست و فرهنگ تولید و بازتولید شده‌اند. با درک اهمیت فضا به عنوان زمینه تعامل اجتماعی، جغرافیا در کانون توجه نظریه اجتماعی قرار گرفت. در این دیدگاه فضا در عین حال که نتیجه فرایندهای اجتماعی است، رسانه آن نیز محسوب می شود(Rose,1993). از این منظر سازه‌هایی مثل...
ادامه خواندن

معرفی و خلاصه کتابِ مردان و پسران


کانل یکی از صاحبنظران حوزه مطالعات جنسیت است که بر خلاف نظریه‌های پیشین در این حوزه، به مطالعه یکی از دو گروه جنسی زنان یا مردان به طور جداگانه نمی‌پردازد و معتقد است تعاریف متفاوت موجود از زنانگی در تعامل و تقابل با تعاریف متنوع از مردانگی که در زمان‌ها، مکان‌ها و فرهنگ‌های مختلف برساخته می‌شوند، در یک نظم جنسیتی قرار می‌گیرند. رهیافت او به علت ادغام مفاهیم پدرسالاری و مردانگی در یک نظریه فراگیر در مورد روابط جنسیتی، نفوذ زیادی در جامعه‌شناسی داشته است(یعقوبی،197:1393). کتاب «مردان و پسران»، رویکردی کل‌نگر دارد که مباحث نظری و عملی را از سطح فردی تا سطح جهانی در ابعاد تاریخی و اجتماعی دربرگرفته است. این کتاب در پنج بخش و 12 فصل تدوین شده و پس از طرح مفاهیم، پیشینه و چارچوب نظری در بخش اول، به مساله جهانی‌شدن در بخش دوم و با استفاده از روش‌های مردم‌نگارانه، مصاحبه و مطالعه تاریخ زندگی...
ادامه خواندن

فضای اجتماعی و هویت جنسی/ جنسیتی


کالبد یا بدن به عنوان وجه مادی و فیزیکی وجود انسان در فضا حضور دارد و فضایی را اشغال می‌کند. حضور در فضا از طریق حواس پنجگانه برای بدن بازنمود می‌شود و کالبد را در رابطه با کالبدهای دیگر قرار می‌دهد. مفاهیم، معانی و نمادهای فرهنگی بعدی همه از خلال تعمیم و تمایز این واقعیت و رابطه فیزیکی و بیولوژیک اولیه شکل می‌گیرد. تعمیم بدن خود به بدن‌های دیگر و تمایز میان خود و دیگری به شکل‌گیری مفاهیم «ما» و «آن‌ها» می‌انجامد(فکوهی،1397). مجموعه‌ای از باورهای ذهنی که سبب تفاوت‌گذاری میان خود و دیگری می‌شوند، به همراه عمل فردی یا اجتماعی بر اساس این باورها و با هدف حفظ، تداوم و تقویت آن‌ها و یا در جهت تخریب و تضعیف هویت‌های دیگر، «هویت» را برمی‌سازد(همان،1386) با این تعریف، هویت ساختاری ثابت و مستقل نیست بلکه مفهومی است که در تعامل خود با دیگری و فضا برساخته می‌شود. با در نظر گرفتن...
ادامه خواندن